Het is een eigendomsbewijs voor een deel van het kapitaal van een onderneming. Ondernemingen geven nieuwe aandelen uit om geld op te halen om te groeien. Wie aandelen bezit, kan die verkopen, schenken of overdragen.
Verwacht nettorendement
Aandelen hebben in het verleden, en over voldoende lange periodes beschouwd, meer opgebracht dan obligaties. Alleen wisselen slechte en goede beursjaren elkaar af, met grote verschillen in rendement als gevolg. Over een periode van vijf jaar durven we een gemiddeld jaarlijks rendement van 6 à 8 procent netto voorspellen.
Karakteristieken
Met een aandeel koopt u een stuk van een bedrijf en deelt u mee in de bedrijfswinst of het verlies via de koersevolutie en eventueel ook via een winstuitkering. Zo’n winstuitkering kan gebeuren in de vorm van een dividend in aandelen of in cash, of via een fiscaalvriendelijke kapitaalvermindering. Volgens studies komt meer dan de helft van het rendement van aandelen voort uit het dividend. De rest komt van een eventuele koersstijging.
Een index of een korf van aandelen meet de schommelingen op de beurs. Bekende voorbeelden zijn de Amerikaanse Dow Jones en de Belgische Bel20, waarin twintig grote aandelen van de beurs van Brussel vertegenwoordigd zijn. Wanneer de beurs met meer dan 20 procent stijgt, komen we in een stierenmarkt terecht. Zodra een beursindex meer dan 20 procent verliest, spreken we van een berenmarkt. De hoorns van een stier zijn naar boven gericht. De beer richt zijn klauwen naar beneden.
2025
De dominantie van de Amerikaanse technologiereuzen gaat onverminderd door. Goed of slecht nieuws over de Amerikaanse chipreus Nvidia heeft het potentieel de trend op de wereldwijde beurzen te doen keren. Nvidia is het eerste bedrijf ooit waarvan de beurswaarde boven 5.000 miljard dollar is gestegen. Dat is ongeveer twee keer de beurswaarde van Amazon, ruim twee keer de waarde van de Duitse DAX en de Franse CAC40-index en drie keer de volledige energiesector uit de Amerikaanse S&P 500.
De Amerikaanse S&P 500 won 16 procent in waarde van januari tot eind november. Omgerekend naar euro blijft nog slechts 3,5 procent winst over voor Belgische beleggers. Dat is het gevolg van de forse verzwakking van de dollar tegenover de euro in 2025. De Europese Stoxx 600-index ging in dezelfde periode 13 procent hoger en de Belgische Bel20-index steeg maar liefst 18 procent.
Bescherming
Bij een faillissement van de onderneming staan de aandeelhouders achteraan in de rij van de schuldeisers. U riskeert dus uw volledige inleg te verliezen, als het bedrijf over de kop gaat. Door de aard van de activiteiten of de mate waarin een bedrijf zich in de schulden steekt, kan het aandeel meer of minder defensief zijn. Maar er zijn nooit garanties. Aandelen zouden op de lange termijn een betere bescherming tegen inflatie moeten bieden dan cash of obligaties, omdat bedrijven hogere kosten volledig of gedeeltelijk kunnen doorrekenen aan de klanten.
Kosten
Bij de goedkoopste Belgische spelers betaalt u 2 tot 2,5 euro makelaarskosten voor kleine aan- en verkooporders tot en met 250 euro op de beurzen van Brussel, Amsterdam en Parijs. Bij de grootbanken betaalt u hogere transactiekosten en mogelijk ook nog jaarlijkse dossier- en bewaarkosten. Bij buitenlandse spelers betaalt u soms nog minder, maar dan komt er vaak meer gedoe bij kijken.
Fiscaliteit
Bij elke aan- en verkoop van aandelen draagt u 0,35 procent belastingen af, met een plafond per transactie van 1.600 euro. Op enkele uitzonderingen na gaat van elk dividend 30 procent roerende voorheffing naar de overheid. U kunt de roerende voorheffing op de eerste schijf van 833 euro aan dividenden recupereren via uw belastingbrief. Tot en met aanslagjaar 2030 wordt dat bedrag niet geïndexeerd.
De regering-De Wever heeft een meerwaardebelasting van 10 procent aangekondigd, te betalen bij de realisatie van meerwaarde en met een vrijstelling van 10.000 euro.
Duurzaam of niet?
Alle beursgenoteerde bedrijven in Europa zullen op termijn moeten rapporteren over hun beleid voor milieubescherming, mensenrechten en diversiteit op de werkvloer. Het gaat om de volledige waardeketen. Voor beursgenoteerde bedrijven en financiële instellingen met meer dan 500 werknemers start deze rapporteringsverplichting vanaf 2025 (over het boekjaar 2024). Voor andere grote bedrijven geldt de plicht vanaf 2026 en voor kleine beursgenoteerde bedrijven vanaf 2027.
