De ambassadeurs van de lidstaten van de Europese Unie hebben vrijdag het licht op groen gezet voor het vrijhandelsakkoord tussen de Europese Unie en de Mercosur-landen.
De Europese Commissie had eind 2024 na meer dan 25 jaar onderhandelen een vrijhandelsakkoord gesloten met de landen van Mercosur (Brazilië, Argentinië, Uruguay en Paraguay), maar dat akkoord moet nog officieel ondertekend worden. Tot nu toe had de Commissie daarvoor echter nog geen mandaat, omdat verschillende landen nefaste gevolgen vrezen voor de landbouwsector. (lees verder onder de video)
Voor de goedkeuring was een gekwalificeerde meerderheid nodig – minstens 15 lidstaten die samen minstens 65 procent van de EU-bevolking vertegenwoordigen. Vrijdag bleek die meerderheid er wel te zijn, waardoor het Cypriotische voorzitterschap van de Raad de teksten ter stemming kon voorleggen aan de ambassadeurs.
Vijf landen stemmen tegen, België onthoudt zich
Uiteindelijk stemden enkel Frankrijk, Polen, Ierland, Oostenrijk en Hongarije tegen het akkoord. Italië, dat zich lang verzette, stemde uiteindelijk voor. België moest zich onthouden, aangezien er geen gemeenschappelijk standpunt werd gevonden tussen de verschillende regeringen.
Concreet gaan de teksten waarvoor vrijdag het licht op groen werd gezet over een interim-handelsovereenkomst die onder de exclusieve bevoegdheid van de EU valt, en over een gemengd partnerschapsakkoord, dat zowel een politiek partnerschap als een handelsovereenkomst omvat.
Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen heeft vrijdagavond de ‘historische’ beslissing van de lidstaten officieel toegejuicht. Het vrijhandelsakkoord tussen de Europese Unie en het Latijns-Amerikaanse handelsblok Mercosur zal op 17 januari ondertekend worden in Paraguay.
Europees Parlement
Ook het Europees Parlement moet zich nog over het akkoord uitspreken. Daarna kunnen de overeenkomsten voorlopig in werking treden, na ratificatie door ten minste één Mercosur-land. De partnerschapsovereenkomst zal voorlopig worden toegepast totdat het ratificatieproces in de 27 lidstaten en door Mercosur is afgerond. De voorlopige handelsovereenkomst hoeft niet door de lidstaten te worden geratificeerd, aangezien die onder de exclusieve bevoegdheid van de EU valt.
De ambassadeurs hebben ook het licht op groen gezet voor een betere bescherming van de boeren, waarover de lidstaten en het Europees Parlement in december een akkoord bereikten. Het gaat onder meer over de invoering van een mechanisme voor verscherpt toezicht op de invoer van gevoelige producten als rundvlees, gevogelte en suiker. Blijken de boeren ernstige schade te ondervinden, dan zou de Europese Unie de preferentiële tarieven opnieuw tijdelijk kunnen intrekken.
In het akkoord van december staat dat de Commissie een onderzoek moet openen wanneer de prijs van een product uit Mercosur minstens 8 procent lager is dan hetzelfde Europese product en de invoer met 8 procent of meer toeneemt. Volgens een bron zijn de ambassadeurs ermee akkoord gegaan om die drempel te verlagen tot 5 procent, zoals het Europees Parlement ook had gevraagd. Volgens nieuwssite Politico was die verlaging een specifieke eis van Italië, en de aanpassing kan dan ook gezien worden als een manier om Italië alsnog over de streep te trekken.
Boerenprotest
De boeren vrezen dat het vrijhandelsakkoord oneerlijke concurrentie uit Brazilië, Argentinië, Paraguay en Uruguay in de hand zal werken. Vrijdag blokkeren boze boeren verschillende verkeersassen, in Wallonië, donderdag waren er ook al protesten in Vlaanderen.
Volgens het Algemeen Boerensyndicaat dreigen vooral de sectoren van suiker, kippenhouders en rundvleeshouders het zwaar te verduren te krijgen. (bekijk de reportage van Trends Z hieronder).
Belgische werkgevers verwelkomen akkoord
De Belgische werkgeversorganisaties reageren positief op de goedkeuring van het Mercosur-akkoord, melden VBO, Voka, Unizo, AKT (Wallonië), Beci (Brussel) en AVED (Oostkantons) in een gemeenschappelijk persbericht.
“Dit akkoord opent nieuwe markten voor Belgische bedrijven en versterkt onze internationale concurrentiekracht. In een wereld die wordt gekenmerkt door geopolitieke spanningen, vormt dit een belangrijke stap om de Europese en Belgische economie sterker te verankeren in de globale waardeketens, met name die van Latijns-Amerika”, klinkt het.