Luca Meda is een bescheiden man, op het timide af. Een knappe vijftiger met een vurige passie voor het ontwerpen van meubelen, en niet zozeer voor het opzoeken van roem, zoals dat in het wereldje van het design wel vaker voorkomt. Gezeten op de leuning van een brandtrap in een van de paleizen van het Salone del Mobile in Milaan, vertelt hij ons ontspannen en informeel over de relatie tussen industrie en vormgeving, over zijn vriend Aldo Rossi die vorig jaar tragisch om het leven kwam, en natuurlijk ook over de filosofie van Molteni.
...

Luca Meda is een bescheiden man, op het timide af. Een knappe vijftiger met een vurige passie voor het ontwerpen van meubelen, en niet zozeer voor het opzoeken van roem, zoals dat in het wereldje van het design wel vaker voorkomt. Gezeten op de leuning van een brandtrap in een van de paleizen van het Salone del Mobile in Milaan, vertelt hij ons ontspannen en informeel over de relatie tussen industrie en vormgeving, over zijn vriend Aldo Rossi die vorig jaar tragisch om het leven kwam, en natuurlijk ook over de filosofie van Molteni. Nieuwe lijnen ontwerpen, dat kun je alleen maar als je de productietechnieken tot in de puntjes kent, als je op de hoogte bent van alle technische mogelijkheden en daarbij ook nog een uitstekende kennis hebt van de grondstoffen waarmee de industrie werkt. Zo luidt het credo van Luca Meda. Wie dat allemaal weet, die is in staat om de grenzen ervan op een creatieve wijze af te tasten. Natuurlijk moet je uitgaan van een filosofie. Je denkt in functie van de behoeften. Wat heeft de menselijke habitat nodig? Met andere woorden: de behoeften beïnvloeden het ontwerpproces, en dat is dan weer afgestemd op de productiemogelijkheden. En die staan nooit stil. Ze worden altijd ruimer, door aanpassingen, verbeteringen of de aanschaf van nieuwe machines. De dialoogtussen industrieel en ontwerper ligt bij Molteni trouwens ook nooit stil. Integendeel, ze is zelfs zo constructief dat Luca Meda het huis volledig in vertrouwen neemt. Als Luca Meda al met iemand vergeleken wordt, dan duikt de naam Antonio Citterio op. Deze ontwerper, die voor verscheidene opdrachtgevers tegelijk werkt ( Vitra, Kartell...), is evenals Luca Meda bekend om zijn brede kennis van wat de industrie te bieden heeft of kan bieden. In Milaan stelt Luca Meda een erg breed meubelsysteem voor. De collectie kreeg de naam CD mee en past in meerdere vertrekken van het huis. CD is een voorbeeld van de vruchtbare samenwerking tussen de denker-ontwerper en de industrieel-uitvoerder. Zijn meubelconcept vertrekt vanuit twee functionele beginselen: nl. flexibiliteit en compactheid. En die beginselen zijn fundamenteel voor een soepel, ordelijk en samenhangend interieur. Luca Meda kijkt in de eerste plaats naar de mogelijkheden die de muren van een huis bieden. Dan bewerkt hij de hoogte. Hij plaatst verticale rekken die zonder zichtbare steunpunten aan de muren bevestigd zijn en waarop voornamelijk de dagelijkse gebruiksvoorwerpen binnen handbereik geplaatst worden. Maar natuurlijk moet er ook ruimte zijn om voorwerpen te kunnen verbergen, of om ze te beschermen. Vandaar de aanpalende opbergruimten, met schuif- of klapdeurtjes.Het lijkt eenvoudig, om een mooi evenwicht te vinden tussen orde en schoonheid, decoratie en nut. Toch is het niet vanzelfsprekend om een plek te vinden voor al die dagelijkse dingen, zoals daar zijn: stapels papieren en formulieren, tijdschriften en kranten, boeken en foto's, vazen, schriften, gereedschap, toestellen, enzovoort. "Bovendien", zegt Luca Meda, "zit er in de huiselijke orde ook een logica. En die is verbonden aan de wetten van wat niet en wel gezien mag worden". Het nieuwe gamma van Luca Meda is geïnspireerd op de nieuwe leefwereld van de moderne mens. Met andere woorden: Luca Meda gaat uit van de huiselijke alomtegenwoordigheid van nieuwe voorwerpen en toestellen: compact disks, diskettes, computer, fax, voice-mail...Niet dat Luca Meda zondermeer voorstander is van de huiskamer die tegelijk dienst doet als kantoor, of omgekeerd. Dat zeer zeker niet. Als realistisch waarnemer heeft hij echter vastgesteld dat de computer op dit moment deel uitmaakt van het dagelijkse leven. De computer is niet meer een ding dat automatisch naar zoonliefs kamer verbannen wordt. En met de komst van Internet, e-mail, cd-rom en alle mogelijke software, heeft hij zijn functie als handige tekstverwerker ook definitief kwijtgespeeld. Het elektronicaplezier heeft zich in de huiskamer genesteld. En daar dient een vormgever rekening mee te houden. Vandaar dat Luca Meda speciale lades ontwikkeld heeft, voorbehouden aan het opbergen van cd's en diskettes. Voor de harde schijf heeft hij geen plat vlak voorbehouden, maar een elastische band waarop de hardware kan steunen. Het toetsenbord krijgt een apart niveau, tussen het grote en kleine blad. En ga zo maar verder. De imposante aanwezigheid van computerapparatuur en hifi versterken het technische aspect van de woonvertrekken wat meestal niet bepaald in het voordeel van de esthetica speelt. Luca Meda grijpt in waar hij kan.Enerzijds betekent dit dat hij het mechanisme van de meubels zo goed mogelijk aan het oog onttrekt. Anderzijds benadrukt Luca Meda de schoonheid van de materialen, of dat nu kerselaar is, doorzichtig glas of gekleurde oppervlakten. Het is een spel van geometrie en vormgeving, een spel ook van kleuren, van licht en donker.Voor Luca Meda moet een meubelstuk zich dus aanpassen aan zijn bestemming. Welke mogelijkheden zijn er en waartoe dient het? Voorts zoekt hij naar een eigen karakter, sfeer en stijl. Het meubelstuk is gehoorzaam, het weerspiegelt de geest van zijn meester. Op dat gebied schept de filosofie van Molteni meteen duidelijkheid: "Een meubelstuk mag nooit voortspruiten uit een welbepaalde stijl, het mag ook niet onderhevig zijn aan modegrillen. Een meubelstuk moet overeenstemmen met de tijdsgeest en beantwoorden aan de behoeften van de mensen. Het mag niet a priori bestemd zijn voor een jongere of oudere persoon. Het moet zowel de een als de ander tevreden stellen, beantwoorden aan de huiselijke eisen van beiden. Te veel versiering is overbodig, de schoonheid van een object zit in het geometrisch evenwicht en in de pracht van de materialen." Heel watgrote namen uit de architectuur en de hedendaagse vormgeving sluiten graag aan bij deze stelling en lenen al even graag hun diensten uit aan Molteni. En ook al zijn het gelijkgezinden, de stijl van de verschillende vormgevers kan soms duidelijk verschillen.Jean Nouvel, die vooral bekendheid verwierf met het project van Fondation Cartier in Parijs, is erg herkenbaar aanwezig met zijn ontwerpen Less (tafel en stoel) en Graduate, beide voor Molteni. De architect speelt met het licht en de lichtheid. Minimum (Less) is maximum. Aldo Rossi, die op 4 september van vorig jaar tragisch om het leven kwam, heeft met Segreto een van de meest opvallende meubels gemaakt. Traditioneel en eigentijds tegelijk. Het gaat om een smal en hoog meubel met een sterk persoonlijk karakter. Dit eenpersoonsmeubel kan dienst doen als bureau - met schrijfblad en opbergvakken voor correspondentie en andere persoonlijke spullen - maar je kunt er ook je kleren in kwijt: kapstok en opberglades voor kleding. Afra en Tobia Scarpa hebben een op het eerste gezicht erg eenvoudig bed ontworpen. De spitsvondigheden zitten in de eenvoud. Zo heeft het bed bijvoorbeeld twee vaste poten en twee wieltjes, en bestaat de spiraalmatras uit een eenvoudige eiken multiplexplaat die zorgt voor een stevige maar ook soepele structuur. Nochtans mag je Molteni niet associëren met de ontwerpen van deze grote namen. Natuurlijk zijn ze belangrijk - en niet minder vanuit marketingstrategisch oogpunt - maar onder Molteni bevindt zich een hele schare succesvolle ontwerpers wiens naam niet in de schijnwerpers staat. Maar wiens ontwerpen des te meer schitteren.TEKST: SERGE VANMAERCKE