De files worden weer langer, de bedrijfsparkings staan voller, de regels rond thuiswerk worden versoepeld en terugkeermomenten zijn mogelijk. Straks zijn er wellicht ook weer fysieke vergaderingen met meerdere personen. Was het telewerk alleen maar een intermezzo dat niet meer terugkeert?
...

De files worden weer langer, de bedrijfsparkings staan voller, de regels rond thuiswerk worden versoepeld en terugkeermomenten zijn mogelijk. Straks zijn er wellicht ook weer fysieke vergaderingen met meerdere personen. Was het telewerk alleen maar een intermezzo dat niet meer terugkeert? Wie dat denkt, zou zich wel eens pijnlijk kunnen vergissen. Een recente studie van het onderzoeksbureau BDO leert dat de Belgische werknemer de smaak van het thuiswerk te pakken heeft. 84 procent van de Belgen is vragende partij om ook na de coronacrisis twee dagen of meer per week niet naar kantoor te komen. Dat is 18 procent meer dan aan het begin van de coronacrisis. Bovendien verkiest een groter aantal medewerkers drie dagen telewerk (33%) in plaats van één dag (12%). Vorig jaar was die verhouding nog omgekeerd. De Belg lijkt zijn workflow in huis te hebben gevonden. 65 procent zegt dat ze daar productiever zijn dan op kantoor. De resultaten liggen in lijn met een ander onderzoek van Oracle NetSuite. Daaruit blijkt dat slechts 10 procent van de werknemers in de Benelux van plan is weer voltijds naar kantoor terug te keren. Meer dan een derde (36%) zou permanent flexibele werktijden willen. Wel zeggen de deelnemers aan de BDO-enquête dat ze er ook naar uitkijken om terug naar kantoor te gaan, al is het werk op zich niet de voornaamste reden. "Iedereen wil de collega's terugzien om weer wat meer informeel contact te hebben. En ook voor teammeetings of workshops willen we terug naar kantoor. Maar het individuele werk - zoals telefoons, projectwerk en administratie - lijkt iedereen liever thuis te willen doen", zegt Geert Volders, partner bij BDO Strategy & Transformation "Van telewerkmoeheid is dus geen sprake, wel van moeheid van voltijds telewerken. Het is dus belangrijk dat bedrijven na de crisis een goed evenwicht aanbieden." "Bedrijven doen er goed aan zo snel mogelijk duidelijke regels en een structurele bedrijfsorganisatie vast te leggen voor telewerk", zegt Mario Santy, managementconsultant Strategy & Transformation bij BDO. "Een beter moment dan dit zullen ze wellicht nooit meer meemaken. Ze moeten die kans grijpen. Tot nu was de organisatie van telewerk gemakkelijk: de overheid verplichtte voltijds telewerk. Die verplichting valt binnenkort weg, maar de verwachtingen van de medewerkers blijven." Santy ziet een paar belangrijke werkpunten voor bedrijven die een policy uitwerken dat draait rond hybride werken, deels thuis en deels op kantoor. Eerst en vooral is er een cruciale rol weggelegd voor de directe leidinggevenden. Santy: "Zij willen wat graag terug naar de pre-coronaperiode en doen alsof er niets aan de hand is. Dat kan niet. Voltijds kantoorwerken is geen optie meer. De leidinggevenden moeten leren omgaan met die nieuwe werksituatie. Ze moeten met hun medewerkers praten over hun behoeften." "Dat betekent ook: vertrouwen hebben in de medewerkers", vult Volders aan. "Die mensen hebben de mentale stap naar telewerken als de nieuwe norm al lang gezet. Bedrijven moeten dus niet uitmaken of, maar wel hoe zij die stap ook zetten." Als dat niet lukt, zal dat gevolgen hebben, waarschuwen de BDO-experts. Het wordt dan moeilijk om de juiste mensen aan te trekken en te behouden. Een tweede werkpunt is de kantoorinrichting. BDO berekende dat een bedrijf dat twee dagen telewerk toelaat, gemiddeld 30 procent minder werkposten nodig heeft. Co-workingruimtes worden steeds meer de norm. "Maar meer telewerk en minder kantoorruimte betekenen ook meer planning", waarschuwt Volders. "We merken dat veel bedrijven nog altijd geen degelijk uitgewerkt systeem hebben om het aantal beschikbare werkplekken te registreren. Dat is opvallend, aangezien we wel zien dat de bedrijven geneigd zijn bedrijfsruimte te schrappen en zich te herorganiseren als meetinghubs. De medewerkers zullen doelgericht naar kantoor gaan, om er zeker van te zijn dat ze met de ene of de andere collega kunnen spreken. Zo'n registratie is niet moeilijk. Er zijn voldoende planningapps zoals Workero, Okku en Spacewell." Een goed uitgewerkte planning voor de kantoorinrichting is dus geen overbodige luxe. "En afspreken dat niet iedereen op hetzelfde moment naar kantoor komt", zegt Santy. "Anders heb je volle kantoren op dinsdag en donderdag en lege de rest van de week. Het kantoor moet vooral dienen voor meetings. Het zal de plaats blijven voor creatief overleg. Grote bedrijven sturen dat zelfs aan. Google en Amazon hebben al geëxperimenteerd door mensen uit verschillende teams willekeurig bij elkaar te zetten. Uit die toevallige contacten borrelen ook ideeën op." David Ducheyne, hr-consultant van Otolith Consulting, waarschuwt dat het minder gemakkelijk dan gedacht wordt om dat nieuwe werken in te voeren. "Vergeet het hybride werken als norm, ik heb een hekel aan dat woord. Soms krijg je de indruk dat de combinatie kantoorwerk-thuiswerk overal op dezelfde manier zal gebeuren. Dat geloof ik niet. De situatie verschilt van bedrijf tot bedrijf. Overal dezelfde regels opleggen zal niet werken. Ik ben geen voorstander van een vastgelegd aantal dagen telewerk. Voor mij blijft het occasionele aspect belangrijk. En je mag ook niet overorganiseren. Als je begint te tellen hoeveel keer iemand thuis op zijn klavier tikt, verdampt het positieve effect van thuiswerk." Volgens Ducheyne zal telewerken aantrekkelijk blijven door minder stress en files. "Maar mensen willen ook graag samenkomen", zegt hij. "De nood aan informele contacten blijft groot. Voor telewerk zullen we een verbreding en versnelling van een proces zien dat al voor corona bezig was. Toen al gingen de cijfers omhoog. Maar weet ook dat voor slechts 40 procent van de werknemers thuiswerk mogelijk is. Voor de coronacrisis deed 20 procent aan thuiswerk en dat gemiddeld niet eens één dag per week. Straks gaan we misschien naar 40 procent en anderhalve dag per week. Dat is een verdubbeling, maar geen aardverschuiving in de human resources."