In de loop van het voorbije jaar passeerden heel wat boeken de revue in Trends. Tijd om terug te blikken en een top vijf samen te stellen.
Zbig, The Life of Zbigniew Brzezinski (Edward Luce)
“Het kan dat de belangrijke minderheid van 10 miljoen Russen in Oekraïne ontevreden raakt. Zij zullen het Kremlin om steun vragen en desnoods de Oekraïense staat proberen te ondermijnen. Een botsing tussen beide landen is inherent aan die situatie.” Dat schreef de Amerikaanse geostrateeg Zbigniew Brzezinski (1928-2017) in 1992. Het is vrijwel een voorspelling van de Russisch-Oekraïense oorlog die in 2022 uitbrak. Wie de biografie van Brzezinski (Zbig voor de vrienden) van Financial Times-journalist Edward Luce leest, verbaast zich daar niet over. Weinig Amerikanen konden de geopolitieke situatie in Oost-Europa zo goed inschatten als Brzezinski. Hij voorspelde tijdens de Koude Oorlog dat de Sovjet-Unie zou bezwijken onder de nationalistische druk van de volkeren op haar grondgebied en in de satellietstaten, Polen voorop. Dat streven naar autonomie in de grensgebieden van de Russische invloedssfeer blijft de achilleshiel voor Moskou.
Breakneck (Dan Wang)
De Chinese president Xi Jinping volgde een opleiding tot ingenieur in chemie. Ook zijn voorganger Hu Jintao was ingenieur en hetzelfde geldt voor de top van de Chinese Communistische Partij. Dat is geen detail, stelt de Canadese technologieanalist Dan Wang in Breakneck. Het verklaart mee de omslag die China maakt van ’s wereld grootste fabriek van goedkope goederen naar een specialist in hoogtechnologische producten, zoals elektrische wagens, hernieuwbare energie en hogesnelheidstreinen. Wang, die jarenlang in China woonde, stelt dat het land de Verenigde Staten aan het inhalen is doordat de grootste economie ter wereld te veel geleid wordt door advocaten en juristen, wat tot te veel regelgeving leidt. Het doet denken aan de kritiek die we vaak over Europa horen. Al stuiten ondernemers in de VS nog altijd minder op hinderpalen dan in de Europese Unie. Maar dat China op een bijna halsbrekende manier aan het veranderen is, lijdt geen twijfel. Wang ziet China als een ingenieursland dat zonder veel nadenken kiest voor megaprojecten. Hij toont aan dat China op het internationale handelstoneel een blijver is, waarbij de kwaliteit van de producten de kwantiteit overvleugelt.
De feestzaal van mijn ouders (Els Snick)
Els Snick, docent Duitse letterkunde, is vooral bekend als expert in de Oostenrijkse exilschrijver Joseph Roth. Dat maakt haar laatste boek De feestzaal van mijn ouders wat atypisch. Het brengt het verhaal van de Visscherie, een populaire feestzaal die haar ouders uitbaatten in Oostrozebeke. Het groeit uit tot een commercieel succes in la Flandre profonde: bruiloften, communie- en familiefeesten werden er gehouden. De ouders van Els Snick begonnen in 1970, om de zaak 22 jaar later weer te verkopen. Zonder succes, toch wat de nieuwe eigenaars betreft. Waar de plek ruim twee decennia floreerde, liep het met de nieuwe zaakvoerder in enkele jaren tijd faliekant af. De site raakte in verval. Els Snick bleef gefascineerd door het oord dat een onlosmakelijk deel van haar jeugd was geweest. Aanvankelijk was het haar bedoeling om voor het boek te graven in het familieverleden, maar dat graafwerk leverde meer op. Snicks ouders kochten het domein destijds van een familie Lootens, grote fans van de priester-dichter Cyriel Verschaeve, een icoon van het Vlaams-nationalisme maar later verbrand door zijn keuze voor collaboratie met nazi-Duitsland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De villa in cottagestijl op de site was een cadeau van de familie Lootens aan de kapelaan. Dat maakte van De Visscherie meteen een historisch beladen plek.
Het betonnen beleid (Quinten Jacobs)
Van politici wordt verwacht dat ze steeds meer problemen oplossen. Maar de paradox is dat ze daarvoor minder handvaten en zelfs beleidsruimte hebben dan vroeger. Het beleid is gebetonneerd en daardoor kunnen ze hun beloftes aan de kiezer niet inlossen, wat radicale partijen de wind in de zeilen geeft. Grondwetspecialist en advocaat Quinten Jacobs ziet daarvoor in Het betonnen beleid drie oorzaken: de technocratische EU en een steeds bredere interpretatie van mensenrechten en de complexe Belgische staatsstructuur. In het boek schrijft Jacobs dat daarom een staatshervorming onvermijdelijk is. Onder andere pleit hij voor een splitsing van de gezondheidszorg, die dan gefinancierd kan worden door de personenbelasting die eveneens naar de deelstaten wordt overgeheveld. Niet splitsen om te splitsen. Een staatshervorming moet het federale niveau ruimte geven om een beleid te voeren rond haar eigen bevoegdheden als politie, justitie en defensie. Daarnaast moeten de deelstaten, die vooral leven van dotaties, financieel geresponsabiliseerd worden.
BDW (Tom De Smet)
Bart De Wever (N-VA) is al een kwarteeuw in de politiek actief en sinds begin 2025 Belgisch premier, maar op een echte biografie was het nog wachten. Tom De Smet vult die lacune met brio op. Hij sprak voor BDW tal van mensen die de politicus kennen, medestanders en politieke concurrenten. Dat Bart De Wever ooit de bewoner van de Wetstraat 16 zou worden lag allesbehalve voor de hand, zo leert de biografie. Niet alleen omdat hij een Vlaams-nationalist is. Ook omdat zijn politieke toekomst meer dan eens aan een zijden draadje hing. Bij het uiteenvallen van Volksunie in 2001 bijvoorbeeld, en twee jaar later, toen hij in Antwerpen de kiesdrempel miste. En in 2006, toen De Wevers voorzitterschap wankelde nadat toenmalig kartelpartner cd&v nee had gezegd tegen de komst van Jean-Marie Dedecker.
