De uitstoot van de luchtvaartsector kan aanzienlijk worden verminderd, met meer dan 50 procent, als maatschappijen prioriteit geven aan operationele efficiëntie. Dat stellen toonaangevende academische instellingen in het wetenschappelijke tijdschrift Nature. In dit scenario zouden luchtvaartmaatschappijen gebruikmaken van de meest brandstofzuinige vliegtuigen, die tevens volledig bezet zijn. Ook zouden first- en business-class geschrapt moeten worden.
Vliegen en de strijd tegen de klimaatverandering: ze blijven bijzonder moeilijk te verenigen. Ondanks sporadische berichten over elektrisch vliegen of veelbelovende nieuwe brandstoffen blijft de uitstoot van de sector enorm, en stijgt die zelfs verder.
Enorme verschillen
Maar tussen de vluchten onderling zijn er enorme verschillen qua klimaatimpact, blijkt uit een studie door verschillende universiteiten, gepubliceerd in Nature. Ze namen ruim 27 miljoen vluchten uit 2023 onder de loep, met bijna 3,5 miljard passagiers. De meest vervuilende vluchten hebben 900 gram CO2 per kilometer per passagier meer uitgestoten. Dat is 30 keer meer dan de meest efficiënte routes met zo’n 30 gram CO2 per kilometer.
Dat betekent volgens de onderzoekers dat er op veel vluchten een grote marge voor verbetering is, zonder dat daarvoor ingrijpende technische innovaties nodig zijn. Ze pleiten voor drie ingrepen: alleen de meest zuinige vliegtuigen inzetten, stoelen in de premiumklassen verwijderen om meer passagiers te kunnen vervoeren en de bezettingsgraad verhogen tot 95 procent.
Het vliegtuigmodel alleen al kan een enorm verschil maken: van 60 tot 360 gram CO2 per kilometer per passagier. Als alle vliegtuigen vervangen worden door de meest efficiënte modellen (de Boeing 787-9 voor lange-afstandsvluchten en de Airbus A321neo voor kortere vluchten), dan kan ruim een kwart brandstof bespaard worden.
De wetenschappers beseffen dat alle vliegtuigen op korte termijn vervangen natuurlijk onhaalbaar is. “Maar deze analyse laat wel het potentieel zien van efficiëntere vliegtuigen in vergelijking met andere efficiëntiewinsten”, zegt Milan Klöwer van de Universiteit van Oxford. Hij denkt aan een transitie op lange termijn, gesteund door een beleid waarbij efficiënte vliegtuigen de voorkeur krijgen bij vervangingsbeslissingen.
Combinatie van maatregelen
Het onderzoek toont ook aan dat vliegen in business- en first-class tot vijf keer CO2-intensiever is dan een zitje in economy class. De klasse afschaffen en de maximale stoelconfiguratie gebruiken kan de uitstoot opnieuw met 22 tot 57 procent verminderen.
En tot slot is het van belang de zitjes zo goed mogelijk te vullen. De bezettingsgraad op de vluchten in 2023 varieerde tussen 20 en 100 procent, met een gemiddelde van 79 procent. Volgens de analyse zou een verhoging van de gemiddelde bezettingsgraad naar 95 procent de uitstoot met nog eens 16 procent kunnen verlagen.
De combinatie van de drie maatregelen zou de uitstoot van de sector met 50 tot 75 procent kunnen verminderen – in theorie. Maar er is ook laaghangend fruit: maatschappijen zouden hun uitstoot al onmiddellijk met 11 procent kunnen verminderen als ze hun meest efficiënte toestellen zouden inzetten op routes die ze nu al uitbaten.
“Het beleid op efficiëntie baseren heeft een groot potentieel om de uitstoot van de luchtvaart te beperken en kan in het economisch belang van luchtvaartmaatschappijen zelf zijn”, zegt Stefan Gössling, hoogleraar aan de Linnaeus Universiteit in Zweden. “Maar de realiteit is dat veel luchtvaartmaatschappijen nog steeds vliegen met oude vliegtuigen, een lage bezettingsgraad en een groeiend aandeel stoelen in premium-klasse.”
Lees ook: Lange weg te gaan voor duurzame kerosine in luchtvaart