De eerste vier genomineerden
...

De eerste vier genomineerdenin onze wedstrijd "Bedrijfsgebouw van het Jaar" in de schijnwerpers. De andere kanshebbers vindt u in de Immo-rubriek van Trends nummer 12 van 20 maart. Daarna is het woord aan u...Graag uw aandacht voor de Solvay-biblioteek (Brussel), het gebouw van De Volksverzekering (Brussel), het Stedec-pand (Roeselare) en het gebouw voor de opslag van reproduktiematerialen uit bossen (Marche-en-Famenne). SOLVAY-BIBLIOTEEK (BRUSSEL)De Solvay-biblioteek in het Brusselse Leopoldspark dateert uit 1902. Het oorspronkelijke ontwerp is van de hand van de Brusselse architekten Bosmans en Vandeveld. Het gebouw kwam tot stand dank zij de financiële steun van de industrieel Ernest Solvay.Oorspronkelijk huisvestte het pand het Institut de Sociologie Solvay, een naam die ook vandaag de dag nog aan het gebouw is verbonden. Later bracht men er Les Editions de l'Université Libre de Bruxelles in onder. En nog later (in 1981) kwam het gebouw, eigendom van de stad Brussel, leeg te staan. De Solvay-biblioteek leek gedoemd om te verkrotten. Zwervers en vandalen brachten het pand in de jaren '80 zware schade toe. In 1988 werd de voormalige biblioteek echter geklasseerd als historisch monument. De Brusselse hoofdstedelijke regering geeft vervolgens de opdracht aan de Gewestelijke Ontwikkelingsmaatschappij het gebouw te renoveren.Geen sinecure. De grote binnenruimte van het pand lijkt eind jaren '80 in geen enkel opzicht nog op de leeszaal van de biblioteek van voorheen, ooit een pareltje van de architektuur en de sierkunst van rond de eeuwwisseling. Glasramen zijn ontvreemd of gebarsten. Muurschilderingen en mozaïekvloer schijnbaar onherstelbaar beschadigd.In één jaar tijd (tussen maart 1993 en mei 1994) herstellen architekten Deleuze, Metzger et Associés, en bouwonderneming Van Rymenant de schade. De Solvay-biblioteek krijgt weer zijn vroegere uitstraling. Om de restauratie naar het oorspronkelijke ontwerp van 1902 mogelijk te maken, doen de initiatiefnemers studiewerk op basis van fotografisch materiaal, etsen en plannen uit die tijd. Zo kunnen alle ontbrekende architektuurelementen opnieuw beschreven, getekend en gerekonstrueerd worden. Men neemt kleurenmonsters en voert kleurenanalyses uit om het gebouw de oorspronkelijke tinten te geven.Vandaag kunnen de gerestaureerde vertrekken van de voormalige biblioteek (een centrale beuk, de leeszaal, en verscheidene aanpalende vertrekken) gehuurd worden voor wetenschappelijke, pedagogische en kulturele aktiviteiten en seminaries.De Solvay-biblioteek verdient een nominatie voor de redding van een historisch waardevol pand, een uiterst gedetailleerde renovatie, met respekt voor het oorspronkelijk ontwerp en eerbied voor de omgeving : het Leopoldspark bezit immers nog steeds een deel van het karakter van begin deze eeuw (al vormt de aanpalende nieuwe "glazen kooi" van het Europese parlement een anakronisme).DE VOLKSVERZEKERING (BRUSSEL)Uitbreiding in het Brusselse Leopoldkwartier. Dat zocht De Volksverzekering toen in de jaren '80 het gebouw aan de Livingstonelaan, de Jozef II-straat en de Simon Stevinstraat te klein werd.DVV besloot de resterende panden van het bouwblok op te kopen (het ging om een kantoorgebouw uit de jaren '60, ingenomen door Procter & Gamble, en enkele leegstaande huizen). De bestaande panden werden met de grond gelijkgemaakt. DVV deed een beroep op het architektenbureau Groep Planning.Een aantal vragen moest een antwoord krijgen. Hoe het nieuwe gebouw een overgang laten vormen tussen de kantoren van de Jozef II-straat en het residentiële karakter van de aanpalende Squares ? Hoe tegemoet komen aan de eis van de stad Brussel om in het nieuwe pand een gedeelte woongelegenheid te voorzien ? En hoe het oude en het nieuwe pand met elkaar verbinden, zowel fysisch als wat stijl betreft.Evenwicht tussen de verschillende funkties zou de oplossing brengen. Het nieuwe gebouw bestaat uit 2 kantoorvolumes langs de Jozef II-straat en de Simon Stevinstraat. Ze staan met elkaar in verbinding via een centrale liftkern. Tussen de twee delen bevindt zich een binnenplein.Drie ondergrondse verdiepingen bieden plaats aan technische voorzieningen en parkingplaatsen. De bovengrondse etages (respektievelijk 5 en 6) zijn als kantoorruimte ingericht.Het woonpand is totaal verschillend van stijl. Langs de Filips De Goede-straat en de Simon Stevinstraat bevinden zich 24 wooneenheden, meestal duplexappartementen. Die blijven eigendom van DVV en worden verhuurd.De Groep Planning slaagt in het drievoudig opzet : het oude en het nieuwe gebouw met elkaar verbinden, kantoor- en woonfunkties verweven, en de overgang te maken van de kantoorgerichte Jozef II-straat naar de residentiële Squares.STEDEC (ROESELARE)Ralf Coussée en Klaas Goris kregen van Koenraad Coelus, gedelegeerd bestuurder van studiebureau Stedec NV, de opdracht om een bedrijfspand te ontwerpen op een terrein gelegen aan de rand van de stad. Het eerste idee (het studiebureau vestigen in de stad) werd verlaten, en de keuze viel niet toevallig op een terrein gelegen in een verkaveling met grote loten, tegenover het Sterrebos met hierin een kasteel.De verkavelingsvoorschriften bepaalden een bebouwbare oppervlakte van 22 bij 12 meter. Voor de architekten de aanleiding om een betonnen sokkel te creëren waarop het gebouw zich zou situeren.Binnen het gebouw konden de architekten hun visie over werkruimten gestalte geven. Vooreerst maakten ze een duidelijk onderscheid tussen 2 zones : de werkruimte en de ontvangstruimte (of publieke ruimte). Die worden gescheiden door een wand die het gebouw als het ware in twee snijdt. De wand begint bij de receptie, waar de publieke ruimte en de werkruimte samenkomen. De materiaalkeuze benadrukt de scheiding tussen de verschillende zones. De publieke zone (inkom, receptie, vergaderzaal, bureau met ontvangst van de gedelegeerd bestuurder) kreeg een warme Venetiaanse terrazzovloer, meubilair in Libanees cederhout, en een warme laagspanningsverlichting. Het zicht vanuit dit gedeelte is boeiend en gevarieerd (men kijkt van hieruit o.m. uit op een ondiep wateroppervlak onder twee platanen).In de zakelijke zone (werkruimte) hangt een diffuse TL-verlichting die een opaal licht creëert, en ligt een geluiddempende kunststofvloer. Het plafond is hier ook merkelijk hoger. De werkruimte (met tekentafels) geeft uit op een groot grasveld, evenwel zonder begrenzende hagen of een afsluiting. Het was de betrachting van de architekten de openheid te benadrukken, in tegenstelling tot de afsluitdrang van de meeste percelen uit de verkaveling. Het grasveld vormt een verbinding tussen de straten die respektievelijk voor en achter het gebouw lopen.De aandacht voor het detail is in het hele gebouw merkbaar. Aan het Stedec-ontwerp ging duidelijk een lang denkproces vooraf over werkruimten. Dat bewijst onder meer de logische opbouw van het geheel. Op 1 sokkel staat een gebouw met 2 zones, verdeeld over 3 bouwvolumes, die naadloos in elkaar schuiven en schijnbaar vast worden gehouden door 4 betonnen hoeken, die de limieten van de bouwoppervlakte materializeren en het gebouw zijn anatomie geven in de omgeving.COMPTOIR WALLON DE MATÉRIEL FORESTIER DE REPRODUCTION (MARCHE-EN-FAMENNE)Het was de federalizering van België die de bouw van een nieuwe zadenbank (een soort toonbank van allerlei zaden uit de bossen die eigendom zijn van de Waalse Gemeenschap) nodig maakte. De Franstalige Gemeenschap wilde een dubbel doel bereiken : een ekologisch pand bouwen, dat tegelijk gebruik maakte van de meest geavanceerde technieken inzake bouwen met hout. Dat hout werd trouwens ter beschikking gesteld door de overheid.Samyn & Associés, de architekten, kozen door de onregelmatigheid van het terrein en door de aanwezigheid van gesteelde eiken voor een nagenoeg onuitgegeven vorm. Het pand is ovaal (zie foto), 43 meter lang, 27 meter breed en 12,5 meter hoog, en omvat alle funkties (enkele kantoren, en verdere ateliers voor de opslag en de bewerking van de zaden).Het dak van het gebouw (in feite 'de schaal') bestaat uit twee lagen houten bogen. Die worden gevormd door gebogen houten latten die als een ketting aan elkaar hangen en samen telkens een halve cirkel vormen. Langs de buitenzijde zorgen 1691 glasramen van elk één meter lengte voor de bekleding. Binnenin het gebouw verdeelden de architekten de ruimte in verschillende delen. In de centrale as van het gebouw komen grote machines te staan die zorgen voor de behandeling van de zaden. Langs de lange flanken van het pand werden binnenin afsluitwanden aangebracht, zodat 2 nieuwe ruimten ontstaan voor kantoren en ateliers. De wanden dienen ook als extra ondersteuning voor de houten bogen.Een systeem van aluminium T-stukken tussen de twee houten welfsels zorgt voor de water- en luchtdichtheid van het gebouw in de winter, en voor het gedeeltelijk tegenhouden van de te felle zonnestralen tijdens de zomermaanden. Het houten skelet vervult dan de rol van parasol, terwijl frisse buitenlucht in het gebouw wordt geblazen om de temperatuur te doen dalen.Het gebouw speelt op een subtiele manier in op de aard van het terrein (een ovale vorm, aangezien de omgeving oneffen is), op de omgeving (door de materiaalkeuze : een houten skelet in een bosrijk gebied) en op de aktiviteit die binnenin uitgeoefend wordt (een pand in de vorm van een zaadje als symbool voor een zadenbank).GEERT WELLENSSOLVAY (BRUSSEL) Met eerbied voor de architektuur van rond de eeuwwisseling.SOLVAY (BRUSSEL) De voormalige leeszaal van de biblioteek kreeg de vroegere uitstraling terug.SOLVAY (BRUSSEL) Voor de rekonstruktie baseerde men zich op oude foto's en etsen.SOLVAY (BRUSSEL) De leeszaal vóór de restauratie.DDV (BRUSSEL) Woon- en werkgelegenheid binnen één complex.DDV (BRUSSEL) Tussen de kantoorgerichte Jozef II-straaten de residentiële Squares.STEDEC (ROESELARE) 1 sokkel, 2 zones, 3 volumes, 4 hoeken.STEDEC (ROESELARE) Rechts de warme en open publieke zone, links de soberder werkomgeving.STEDEC (ROESELARE) Elk van de vier hoeken houdt op een specifieke manier de 3bouwvolumesbij elkaar.COMPTOIR (MARCHE-EN-FAMENNE) De 'schaal' bestaat uit een dubbele rij houten bogen, bedekt metglas.COMPTOIR (MARCHE-EN-FAMENNE) Het gebouw neemt de materialen en de vormen van de omgeving over.COMPTOIR (MARCHE-EN-FAMENNE) De middenbeuk biedt weldra plaats aan de zware machines voor debehandeling van zaden.