De woede is ingetogen, maar daarom niet minder groot. De Vlaamse KBC-aandeelhouders, -klanten, managers en bedrijfsleiders zijn in shock. Enkel de Vlaamse regering toont zich publiekelijk furieus. De KBC-top neemt zich voor het uit te praten met de Vlaamse ministers. Maar het zijn niet alleen de politici met wie de brokken gelijmd moeten worden. KBC heeft velen verbijsterd. Nog meer dan over het bedrag van de plots tevoorschijn gekomen probleemportefeuille, is het ongeloof groot over de communicatie, of het gebrek eraan.
...

De woede is ingetogen, maar daarom niet minder groot. De Vlaamse KBC-aandeelhouders, -klanten, managers en bedrijfsleiders zijn in shock. Enkel de Vlaamse regering toont zich publiekelijk furieus. De KBC-top neemt zich voor het uit te praten met de Vlaamse ministers. Maar het zijn niet alleen de politici met wie de brokken gelijmd moeten worden. KBC heeft velen verbijsterd. Nog meer dan over het bedrag van de plots tevoorschijn gekomen probleemportefeuille, is het ongeloof groot over de communicatie, of het gebrek eraan. Bijna niemand schrikt zich nog een hoedje als banken aankondigen dat ze verliezen lijden op gestructureerde portefeuilles. Waarom KBC dan zovelen verrast heeft? Omdat het KBC is natuurlijk. De bank die zich tijdens de verwoestende financiële storm als beste van de Belgische klas had gepresenteerd. KBC, dat de naam had open te communiceren. Een bank met aandeelhouders die de lange termijn in het oog houden en staan voor Vlaamse verankering en deugdelijk bestuur. De toplui van KBC waren toegankelijk en konden rechtstreeks aangesproken worden. Ze waren zoals ze hun bank positioneerden: van hier. Met andere woorden, zelfs tijdens de enorme crisis was het vertrouwen in KBC groot. Misschien ook daarom vond de Vlaamse regering het geen prioriteit om snel twee bestuurders naar de financiële instelling te sturen. Want dat recht had ze nadat ze eerder al met belastinggeld over de brug was gekomen om de bank te helpen. De Vlaamse regering mag verontwaardigd zijn omdat ze niet eerder is ingelicht over de problemen bij de bank, maar ze heeft zelf de kans laten liggen om de vinger aan de pols te houden. Dat heeft ze nu begrepen, want eind vorige week waren de namen van de twee afgevaardigden wel dadelijk in orde. Iedereen wil nu weten hoe het hele proces verlopen is, vanaf het moment dat KBC wist dat er nieuwe problemen opdoken in zijn portefeuille tot het moment dat het bij de federale overheid is gaan aankloppen. Die opheldering verdient het publiek, met wiens belastinggeld alweer een bank is gered. En ook de aandeelhouders die de jongste weken de beurskoers van KBC zagen stijgen en geruststellende woorden te horen kregen op de jongste algemene vergadering, verdienen een geloofwaardige uitleg. Maar het onderzoek moet niet alleen gaan over het communicatiebeleid van de jongste weken. De financiële crisis woedt al langer dan dit jaar. Het kan niet dat de portefeuille die KBC vorige week heeft moeten afschrijven, slechts een kanttekening was in de vorige financiële verslagen. 14 miljard euro moet zelfs in de boekhouding van een grootbank als KBC opvallen. Het bestaan ervan werd niet verborgen, maar ook niet duidelijk naar buiten gecommuniceerd. En dat is een fout. Enkel financiële experts begrijpen de constructies die de banken de jongste jaren hebben uitgewerkt. Een bank kan dus niet van anderen verwachten dat ze jaarverslagen napluizen en zelf de risico's van bepaalde portefeuilles inschatten. Zelfs al waren er vorig jaar nog geen ernstige problemen met de portefeuille, KBC had ze moeten melden omdat ze een risico inhielden. Belangrijke financiële spelers waren al eerder in zware problemen gekomen. De bank had dus moeten weten dat aan haar verbonden partijen niet buiten schot zouden blijven. De financiële crisis is gevoed en verergerd door veel wantrouwen. Het vertrouwen breken, kan evenveel schade aanrichten als de papieren verliezen die moeten worden geboekt. En dat vertrouwen is gebroken nu blijkt dat de transparantie van KBC niet voor de volle honderd procent aanwezig was. Een enkeling vraagt zich af of de top wel voldoende op de hoogte was van de risico's die de bank liep. Ook bij andere financiële instellingen moesten toplui bekennen dat ze niet alles meer begrepen van wat er in hun bank gebeurde. Wist de KBC-top dit niet, dan is het al even erg als wanneer ze het wel wist. 'Het onwaarschijnlijke is gebeurd', beargumenteert KBC, maar deze crisis is er nu net een van onwaarschijnlijke gebeurtenissen. Wie dat vandaag nog niet doorheeft, verdient geen job bij een grootbank. KBC heeft nu drie reddingsoperaties achter de rug. De aandeelhouders mogen blij zijn met de manier waarop de overheden inspringen. Er is een goede kans dat ze gevrijwaard blijven van grote verwateringen. In andere landen nationaliseerden de overheden in dit soort situaties de banken doodleuk. KBC krijgt nog een laatste kans om zich te bewijzen. De reddingsoperatie is de laatste die mogelijk is. De overheid moet contractueel de cash op tafel leggen indien nodig. Ofwel slaat ze daarmee een nog groter gat in de begroting, ofwel kiest ze ervoor dit niet te doen en een overnemer te zoeken. De politici moeten hier niet licht overgaan. De bank staat dus voor de enorme uitdaging haar zelfstandige toekomst te vrijwaren. De jarenlange opgebouwde strategie in Centraal- en Oost-Europa moet worden herbekeken. Elk onderdeel van het businessplan moet voor herziening vatbaar zijn. Praten werkt, hielden de mensen van KBC ons jarenlang voor in hun campagnes. Dat ze dat nu zelf maar eens geloven... en doen. (T) DE AUTEUR IS HOOFDREDACTEUR.An Goovaerts