Het onweerlegbare bewijs dat een intelligente, subversieve soap geen contradictio in adjecto is, wordt geleverd door de Amerikaanse auteur Richard Yates (1927-1992). Zijn roman Revolutionary Road (Arbeiderspers, 323 blz., 23,95 euro) brengt een schijnbaar volkomen gelukkig jong gezin in een welstellende Amerikaanse buitenwijk ten tonele. De man pendelt plichtsgetrouw naar kantoor, de vrouw voedt de kinderen op en speelt amateurtoneel - een kabbelend leventje zonder opzienbarende rij...

Het onweerlegbare bewijs dat een intelligente, subversieve soap geen contradictio in adjecto is, wordt geleverd door de Amerikaanse auteur Richard Yates (1927-1992). Zijn roman Revolutionary Road (Arbeiderspers, 323 blz., 23,95 euro) brengt een schijnbaar volkomen gelukkig jong gezin in een welstellende Amerikaanse buitenwijk ten tonele. De man pendelt plichtsgetrouw naar kantoor, de vrouw voedt de kinderen op en speelt amateurtoneel - een kabbelend leventje zonder opzienbarende rijkdom, maar met het comfort en de blijmoedigheid van de middenklasse. Huisje Weltevree. Een mislukte première van een toneelstuk waarin de vrouw meespeelt, fungeert als de prik die de gelukzalige cocon doet klappen. Wat eruit vloeit, is een ontwrichtende jus van gefnuikte dromen, opgeborgen ambities en schrijnend onbehagen. Nauwelijks tien jaar geleden had het jonge paar nog de gezonde ambitie om hun leven interessant te maken. Maar de zorg voor de kinderen en de angst om de job niet te verliezen, heeft de verwezenlijking van die droom verhinderd. Ze zijn in de val van de consumptiemaatschappij getrapt. De ironie is nu net dat de Amerikaanse Droom hun individuele dromen in de weg staat. Zodra ze goed en wel geconfronteerd worden met hun mediocriteit, hun sleur en hun falen, botvieren man en vrouw hun frustraties op elkaar. Het hemelse huwelijk ontaardt in een bitsige strijd. Yates portretteert het jennende paar pijnlijk sarcastisch. Onvermijdelijk doet die huwelijkshel denken aan het drama Who's Afraid of Virginia Woolf? van Edward Albee, al stamt dat werk uit 1962 en verscheen Yates' meesterwerk al een jaar vroeger. Zo'n roman, vakkundig geschreven en vrijwel perfect gecomponeerd, moet wel een literaire mokerslag geweest zijn. Dat viel dus tegen. De grote roem heeft Yates nooit echt bereikt. Typerend: een Nederlandse vertaling kwam er pas nu. De auteur stilde zijn ontgoocheling in de alcohol. Yates prikkelt de leeslust. Misschien wordt zijn roman wel een springklank om enkele klassiekers te (her)lezen, zoals het zopas in pocket verschenen Trots en vooroordeel (vertaling van Pride and Prejudice, Pandora, 350 blz., 10 euro) van Jane Austen (1775-1817). Met milde ironie schildert Austen het Engelse landleven en de moeizame zoektocht naar liefde en geluk. In dezelfde reeks vinden we Lady Chatterley's minnaar (Pandora, 349 blz., 10 euro), waarin D.H. Lawrence (1885-1930) de lotgevallen beschrijft van een vrouw die gevangen zit in haar huwelijk en dan maar een affaire begint met de jachtopziener. Het duurde tot 1962 voor deze roman ongecensureerd in Engeland gepubliceerd mocht worden. Luc De Decker