In de audiovisuele sector zijn streamingdiensten zoals Netflix en Spotify publiekslievelingen. Een echt commercieel succes zijn ze evenwel nog niet voor de producenten. Voor de boekensector dreigt eenzelfde scenario, in een extreme vorm zelfs. Volgens Olivier Braet van het mediaonderzoekscentrum iMinds-SMIT heeft een abonnementenservice op een onlinebibliotheek met e-boeken in Vlaanderen een omzetpotentieel van 2,6 miljoen euro per jaar. Van dat bescheiden bedrag moeten nog de btw en een aantal uitgaven af. Pas dan zijn de kruimels te verdelen onder...

In de audiovisuele sector zijn streamingdiensten zoals Netflix en Spotify publiekslievelingen. Een echt commercieel succes zijn ze evenwel nog niet voor de producenten. Voor de boekensector dreigt eenzelfde scenario, in een extreme vorm zelfs. Volgens Olivier Braet van het mediaonderzoekscentrum iMinds-SMIT heeft een abonnementenservice op een onlinebibliotheek met e-boeken in Vlaanderen een omzetpotentieel van 2,6 miljoen euro per jaar. Van dat bescheiden bedrag moeten nog de btw en een aantal uitgaven af. Pas dan zijn de kruimels te verdelen onder de dertig uitgevers en de 30.000 auteurs die in Vlaanderen actief zijn. Jef Maes tweette de studie naar aanleiding van het nieuws dat de uitgeversgroepen Lannoo en WPG dit jaar zo'n dienst lanceren. Maes leidt het kenniscentrum van Boek.be, de vereniging van Vlaamse uitgevers, importeurs en verkopers van boeken, en stuurt het project Uitgeverij van de Toekomst aan. "De studie van Olivier Braet past in dat onderzoeksproject naar de digitale uitdagingen voor de Vlaamse boekensector", zegt Maes. "Een Spotify-model lijkt moeilijk werkbaar, zelfs als de afzetmarkt wordt verruimd tot de hele Nederlandstalige afzetmarkt. Dan mag die 2,6 miljoen voor Vlaanderen worden vermenigvuldigd met vier. Dat is nog altijd een te klein bedrag. Een ander probleem is dat het aanbod zo volledig mogelijk moet zijn, anders haken de lezers af. Een thrillerliefhebber zal bijvoorbeeld verwachten dat hij behalve Aspe, Deflo en Dan Brown ook Nicci French zal kunnen lezen. Het is nu afwachten wat het interessante experiment van Lannoo en WPG uitwijst. Waarschijnlijk biedt de game-industrie, als voorbeeld aangehaald in de studie, meer perspectief. Consumenten krijgen er digitale extra's bij hun computergames. De boekensector zal die combinatie moeten proberen, in de eerste plaats bij de verkoop van papieren boeken. Bij de educatieve boeken zijn al stappen in die richting gedaan." Print zal dus nog even de sterkhouder blijven. E-boeken zijn in Vlaanderen maar goed voor 1,2 procent van de retailverkoop. De totale verkoop bedraagt volgens het onderzoeksbureau GfK jaarlijks ongeveer 200 miljoen euro. "Inclusief het educatieve en het wetenschappelijke segment, de zakelijke markt en de verkoop aan bibliotheken is het jaarlijks zelfs 450 miljoen. Dat is een schatting, maar die kan vrij gemakkelijk worden gemaakt. In e-boeken liggen de kaarten anders. Die 1,2 procent slaat op de verkoop via het eBoekhuis, een centraal distributieplatform. Maar belangrijke spelers zoals iBooks van Apple en Kobo zijn erg karig met cijfers. Amazon geeft zelfs helemaal geen cijfers. Daardoor heeft de boekensector geen exact zicht op de digitale markt", zegt Maes. @NIJSTEen onlineaanbod moet zo volledig mogelijk zijn, anders haken lezers af.