Als de VS zijn rol als stevige wereldleider niet verder kan of wil spelen, dan loopt het tweede tijdperk van het globale kapitalisme op zijn laatste benen. Zo luidt de waarschuwing van Robert Gilpin, een van de meest ervaren en gerenommeerde politieke economen in de VS. Zijn conclusie vinden we in The Challenge of Global Capitalism - The World Economy in the 21st Century, zijn jongste, stevig gedocumenteerde analyse van de krachten die de wereldeconomie voortstuwe...

Als de VS zijn rol als stevige wereldleider niet verder kan of wil spelen, dan loopt het tweede tijdperk van het globale kapitalisme op zijn laatste benen. Zo luidt de waarschuwing van Robert Gilpin, een van de meest ervaren en gerenommeerde politieke economen in de VS. Zijn conclusie vinden we in The Challenge of Global Capitalism - The World Economy in the 21st Century, zijn jongste, stevig gedocumenteerde analyse van de krachten die de wereldeconomie voortstuwen of spaken in de wielen steken. Gilpins erudiete uiteenzetting is alvast een hele verademing na de stapel boeken van antiglobalisten die elkaar vooral nabauwen en er geen graten in vinden om hun betoog grotendeels te baseren op kreten en emoties in plaats van op feiten en op de historische context. Je moet er wel even voor gaan zitten, Gilpin neemt je mee op een vermoeiende maar fascinerende tocht langs de factoren en ingrediënten die de economie sturen. Kapitalistische wetmatigheden, monetaire systemen, financiële hefbomen, internationale handel en een gulzige portie geopolitiek stutten zijn uiteenzetting.We mogen er vooral niet vanuit gaan dat globalisering vanzelfsprekend is. Dat dachten velen ook al tijdens het eerste tijdperk van de globalisering, honderd jaar geleden, toen nog onder leiding van de Britten. In het huidige tijdperk heeft de VS de leiding. Het kon daarbij decennialang rekenen op de trouw van West-Europa, Japan en een rist Aziatische tijgers, die hun handelsgeschillen steevast bijlegden. Ze hadden immers gezamenlijke politieke belangen tegen de Sovjet-Unie. Nu de Koude Oorlog voorbij is, doemen weer hardnekkiger handelsconflicten op en dreigen regionale blokken te ontstaan. Het protectionisme loert om de hoek. De invoering van de euro heeft het risico van tegen elkaar opboksende regionale blokken nog doen toenemen.Ondanks zijn weergaloze feitenkennis en de stevige fundering van zijn betoog, lijkt Gilpin te veel belang toe te kennen aan de Koude Oorlog als bindmiddel. Het economische beleid na de Tweede Wereldoorlog werd immers ook uitgedokterd om de rampzalige depressie uit de jaren dertig te kunnen vermijden. Maar misschien heeft Gilpin dan weer wel gelijk dat de Koude Oorlog dat beleid veel langer heeft kunnen doen standhouden dan iemand ooit had durven dromen. Vraag blijft dan hoe het nu verder moet. Was het Europees-Amerikaans staalconflict slechts een voorproefje van een rampzalige evolutie?Luc De Decker [{ssquf}]Robert Gilpin, The Challenge of Global Capitalism. Princeton University Press, 373 blz., 27,20 euro. Verkrijgbaar bij Acco Leuven. tel. 016-29 11 00, fax: 016-20 73 89.