België kent geen traditie zoals de in Frankrijk notoire ranglijst van dé 200 families. Het proces achter zo'n lijst zou nochtans opvallende gelijkenissen vertonen. Ook in deze contreien deinen de fortuinen mee op de golven van de huwelijken, nalatenschappen én economische crisissen. Toegegeven, er prijken enkele blijvers op de ranglijst van de grootste fortuinen. Toch zijn de meeste vermogens die op de volgende pagina's vermeld worden, het resultaat van het harde werk, de koppigheid en de ondernemingsgeest van enkele individuen. Ze maken ook duidelijk welke waaier aan mogelijkheden er daarvoor bestaat. Je hoeft, bijvoorbeeld, niet noodzakelijk een hightechexpert te zijn om de hitparade van de superrijken binnen te stormen, ook de handel in voorgebakken diepvriesfrieten kan je een aardige duit opleveren.
...

België kent geen traditie zoals de in Frankrijk notoire ranglijst van dé 200 families. Het proces achter zo'n lijst zou nochtans opvallende gelijkenissen vertonen. Ook in deze contreien deinen de fortuinen mee op de golven van de huwelijken, nalatenschappen én economische crisissen. Toegegeven, er prijken enkele blijvers op de ranglijst van de grootste fortuinen. Toch zijn de meeste vermogens die op de volgende pagina's vermeld worden, het resultaat van het harde werk, de koppigheid en de ondernemingsgeest van enkele individuen. Ze maken ook duidelijk welke waaier aan mogelijkheden er daarvoor bestaat. Je hoeft, bijvoorbeeld, niet noodzakelijk een hightechexpert te zijn om de hitparade van de superrijken binnen te stormen, ook de handel in voorgebakken diepvriesfrieten kan je een aardige duit opleveren. Ons klassement is trouwens uitsluitend gebaseerd op dit criterium (rijkdom door werken) en heeft dus zeker niet de pretentie om een nauwkeurige raming te maken van iemands bezittingen. De grens tussen professioneel en privé-vermogen is wel niet altijd makkelijk te trekken. We hebben het geprobeerd met respect voor ieders privacy. Zo hebben we bewust de vastgoedvennootschappen links laten liggen, ook al zijn de cijfers waarmee ze uitpakken soms even royaal als de panden die ze betrekken. Verder hebben we er bewust geen personenkwestie van willen maken door op elk vermogen een naam en voornaam te plakken. We hebben telkens de familie als basiseenheid genomen, zonder de verschillende componenten ervan in cijfers te gieten, ook al is dat soms vrij makkelijk. Bij de familie Saverys, bijvoorbeeld, waar elk van de drie takken zijn eigen holding bezit die referentieaandeelhouder is van een beursgenoteerd bedrijf. Familie moet daarbij begrepen worden in brede zin, vooral na enkele generaties. Het resultaat van dat werk stellen we u op de volgende pagina's voor. Er ontbreken ook enkele namen, te beginnen met de voormalige eigenaars van de suikerfabriek van Tienen. Artal is een van die discrete Luxemburgse holdings met als kernactiviteit "het nemen van participaties in privé-vennootschappen met een groot groeipotentieel". In werkelijkheid beheert Artal ware goudmijnen. Zo bezit het via Westend 60,4 % van Weight Watchers International, een Amerikaanse beursgenoteerde onderneming. Op 30 juni 2005 was die participatie goed voor ongeveer 2,7 miljard euro. De groep heeft nog een twintigtal andere participaties, allemaal met een "nettowaarde van meer dan 10 miljoen euro." Lange tijd zaten achter de holding in de Grand Rue de families Ullens de Schooten en Wittouck. De eersten lijken er zich echter te hebben uit teruggetrokken. En wat de Wittoucks betreft: hun vertegenwoordiger, die in 2004 nog voorzitter van de groep was, beweert met klem "niet gedomicilieerd te zijn in Brussel en er evenmin te verblijven."Ook de familie Leysen ontbreekt. Haar vermogen is nagenoeg niet naspeurbaar, ook al is ze een belangrijke aandeelhouder van KBC, samen met een tiental andere families, allemaal ex-aandeelhouders van Gevaert. En dan zijn er nog al degenen van wie het vermogen onlangs privé is geworden. Zoals Hugo Voeten, de 65-jarige eigenaar van Cash Fresh, een keten van 43 winkels. Slechts een van zijn drie dochters had interesse voor de opvolging, maar ze had niet de middelen om de aandelen van haar twee zussen over te kopen. Vandaar dat er maar één oplossing overbleef: verkopen. En dus gaf Hugo Voeten in april 2004 SDM de opdracht om een dertigtal kandidaten te benaderen en in zijn naam te onderhandelen. Hij koppelde wel een voorwaarde aan het behoud van de onderneming: hij eiste dat alle werknemers hun job behielden, wat een verkoop in blok impliceerde. Zes maanden later waren alle biedingen binnen. Voeten hield er drie over voor de eindronde: Carrefour, Delhaize en volgens sommige bronnen ook Industri Kapital. Uiteindelijke haalde Delhaize het in juni 2005, met een bod van 169 miljoen euro: 119 miljoen voor de onderneming en 51 miljoen voor het vastgoed. Eind 2004 kondigde het Britse beleggingsfonds Candover aan dat het voor 300 miljoen euro Bureau Van Dijk Electronic Publishing (BvDEP) had overgenomen, een specialist in bedrijfsdatabases. Al in 1999 had Bernard Van Ommeslaghe, meerderheidsaandeelhouder van de twee ondernemingen, het Bureau van Dijk overgelaten aan de groep Solvus. Vijf jaar later, toen hij zeventig werd, vroeg hij Fortis om een koper te zoeken voor zijn tweede telg. Daarmee was Candover aan zijn vierde operatie toe in ons land. De spectaculairste was de overname in 2003 van luierfabrikant Ontex, een transactie die de familie Van Malderen een slordige 600 miljoen euro opbracht. Een deel van dat kapitaal zit vandaag in de Saint-Emilionstreek (het wijnkasteel van Lussac). Een van de kinderen, Bart, blijft actief in het bedrijf. Toen de groep GIB overgenomen werd door Carrefour, waren zijn belangrijkste aandeelhouders de groep Cobepa (30 %) en de families Vaxelaire en du Monceau. De eerste bezat 5,97 % van de aandelen via Rayvax, de tweede 7 % via Raynive. Sinds die overname heeft de familie Vaxelaire haar participatie in Rayvax overgedragen en bekleedt ze geen enkel mandaat meer binnen GIB. We gaan er dan ook vanuit dat haar vermogen voortaan tot de privé-sfeer behoort. Rayvax is vandaag eigendom van de families die InBev controleren en bezit in die hoedanigheid ongeveer 15 % van het kapitaal van de brouwerij uit Leuven. Raynive heeft een deel van zijn vermogen omgezet in KBC-aandelen. Andere belangrijke transactie: de overdracht van Aviapartner, dat voor 75 % in handen is van de familie Verougstraete. Er is geen enkele overnameprijs meegedeeld, maar die moet ten minste 132 miljoen euro bedragen, aangezien Sofinim, dat 25 % van de aandelen bezit, in dit verband spreekt over "een meerwaarde van 33 miljoen."Andere afwezige: de familie Pauwels. Na de Tweede Wereldoorlog stelt Emmanuel Pauwels vast dat elektriciteit een steeds grotere rol speelt bij de naoorlogse heropbouw en dat de behoefte aan transformators dus voortdurend zal toenemen. Het bedrijf dat hij opricht in Mechelen verovert stilaan de wereld. Vanaf 2000 stapelen evenwel de problemen zich op, en in 2005 moet de familie de groep verkopen aan het Indische Crompton Graves voor een 'habbekrats' van 32 miljoen euro. De Indiërs lijken het overigens goed te doen in ons land. Zo kondigde Léon Van Rompuy in juli 2005 aan dat hij zijn participatie in Docpharma overdroeg aan Matrix. Zijn voorbeeld zou best wel eens navolging kunnen vinden. De aandeelhouders van Deceuninck hebben ING al opdracht gegeven om een koper te vinden voor de 41 % aandelen die ze bezitten. Tony Coenjaerts