De advocaat-generaal van het Europese Hof van Justitie vindt dat de Europese Commissie gelijk had toen ze in 2014 de waarborgregeling voor de Arco-coöperanten afdeed als illegale staatssteun. België had zijn depositogarantieregeling nooit mogen openstellen voor coöperatieve vennootschappen die actief zijn de financiële sector, oordeelt Juliane Kokott.
...

De advocaat-generaal van het Europese Hof van Justitie vindt dat de Europese Commissie gelijk had toen ze in 2014 de waarborgregeling voor de Arco-coöperanten afdeed als illegale staatssteun. België had zijn depositogarantieregeling nooit mogen openstellen voor coöperatieve vennootschappen die actief zijn de financiële sector, oordeelt Juliane Kokott."Aandelen in een financiële coöperatie zijn geen deposito's", schrijft ze in haar advies. "En financiële coöperaties zijn geen kredietinstellingen." Dus is het volgens haar onzin dat Europese lidstaten de aandelen van financiële coöperaties op dezelfde manier zouden waarborgen als spaardeposito's bij een bank. En als ze het toch doen, is het marktverstorend.Het advies van de advocaat-generaal is niet-bindend, maar in 90 procent van de gevallen volgen de Europese rechters het. Normaal neemt het EU-Hof voor het einde van het jaar een beslissing. Dat oordeel moet dan terug naar het Grondwettelijk Hof en de Raad van State van België. Op basis van wat de advocaat-generaal schrijft, lijkt het een uitgemaakte zaak dat al deze instellingen de staatswaarborg voor de Arco-coöperanten zullen vernietigen.Het advies is heel belangrijk want het is zowat het nekschot voor de waarborgregeling. Die werd uitgeschreven in 2008 toen de bank Dexia in de problemen kwam. Arco was een van de voornaamste aandeelhouders van Dexia. De coöperatie was een vehikel van de christelijke arbeidsbeweging ACW (het huidige beweging.net), maar haalde haar kapitaal vooral bij particuliere spaarders.Als het Europese Hof zijn advocaat-generaal volgt, mogen de Arco-coöperanten de hoop opgeven dat ze ooit een beroep zullen kunnen doen op de staatsgarantie. "De realiteit is dat de staatswaarborg hoogstwaarschijnlijk de prullenmand in kan en dat de waarde van de Arco-deelbewijzen nu herleid is tot nul", zegt Erik Bomans van het juridisch adviesbureau Deminor.In het regeerakkoord staat dat de overheid een werkzame compensatieregeling wil bieden aan de Arco-coöperanten. Maar juridisch gaan er nu heel wat deuren dicht om deze schadeloosstelling uit te werken. Via de depositoregeling is het alleszins niet meer mogelijk.Minister van Financiën Van Overtveldt zei eerder dat hij de uitspraak van het Europese Hof van Justitie wilde afwachten, alsook de uitkomst van de vereffening van Arco. Die loopt op zijn laatste benen. Volgens advocaat Christian Van Buggenhout, die Arco hierbij adviseert, zal het proces nog hooguit een jaar duren. De ironie wil dat Arco zijn schuldeisers (vooral Belfius) grotendeels zal kunnen terugbetalen, maar dat er voor de coöperanten niets zal overblijven."Als de redenering van de advocaat-generaal gevolgd wordt, moet Arco aan de Belgische staat bovendien een vergoeding betalen voor de illegale staatssteun", zegt Van Buggenhout. Die vergoeding zou circa 150 miljoen euro bedragen. Daarmee gaat de laatste hoop dat er voor de coöperanten nog iets zou overblijven uit de vereffening in rook op.Intussen is het politieke getouwtrek begonnen over een plan B om de Arco-coöperanten te compenseren. N-VA vindt bij monde van Peter Dedecker dat vooral Arco en beweging.net hun duit in het zakje moeten doen. CD&V zegt dat ook de overheid zijn beloftes uit het verleden moet nakomen."De enige manier om de Arco-coöperanten te vergoeden, is via een minnelijke schikking met de partijen die volgens ons aansprakelijk zijn voor de misleiding van de coöperanten: Arco, beweging.net, Belfius en de Belgische staat", zegt Bomans.De misleiding bestond erin dat klanten van Bacob en Dexia Bank (de voorgangers van Belfius) overtuigd werden dat ze hun spaargeld veilig konden investeren in Arco-deelbewijzen. Daar werden zij toe aangezet door bankmedewerkers maar ook door publicaties van Arco en beweging.net. Toen Dexia in 2008 aan het wankelen ging, verzekerde de Belgische staat de Arco-coöperanten dat hun geld veilig was dankzij de staatswaarborg. Daardoor traden tussen 2008 en 2011 nauwelijks coöperanten uit."Het staat iedereen vrij te geloven in een plan B of een politieke oplossing", besluit Bomans. "Maar wij denken dat een juridische procedure het enige drukkingsmiddel is om alle partijen tot een minnelijke schikking te dwingen." Deminor heeft een rechtszaak lopen tegen Arco, de Arco-topvrouw Francine Swiggers, Belfius en de Belgische staat. Slechts 2240 van de 800.000 coöperanten hebben zich bij de klacht aangesloten.Bomans wijst er nog op dat zowel Belfius, beweging.net als de Belgische staat als schuldeiser geld ontvangen uit de vereffening van Arco. "Minstens dat geld kan gebruikt worden om de coöperanten te vergoeden", zegt hij.