De handelsoorlog tussen de VS en China escaleert. Omdat onderhandelingen tot nog toe niets opleverden, verhoogden de VS vrijdagochtend hun invoertarieven op een reeks Chinese importgoederen tot 25 procent. President Donald Trump hoopt daarmee het Amerikaanse handelstekort tegenover China weg te werken, en de Chinezen te dwingen te stoppen met vermeende concurrentievervalsende praktijken, zoals het kopiëren of stelen van Amerikaanse intellectuele eigendom of technologische kennis.

Het klinkt allemaal overtuigend, maar niet voor zakenadvocaat Philippe Snel. Hij leidt al 15 jaar het advocatenkantoor De Wolf Law Firm in Shanghai, en heeft goede connecties in het Chinese establishment. "Het gaat in dit conflict niet om handelstekorten," zegt Snel. "Het gaat evenmin om de gebrekkige Chinese regelgeving rond intellectuele eigendom. Die regelgeving is intussen opgewaardeerd, werkt, en is zelfs efficiënt. En het gaat al helemaal niet om diefstal van intellectuele eigendom, waar de Amerikanen het steeds over hebben. Waar het wél om gaat, zijn de eerste tekenen van een nieuwe economische wereldorde."

Een economische wereldorde waarvan China het leiderschap ambieert.

PHILIPPE SNEL: "Die doelstelling heeft China zichzelf opgelegd. Het wil de rol van het Westen overnemen als leider van de wereldeconomie. De Chinezen beschouwen het als hun oorspronkelijke plaats, die ze moesten opgeven bij het begin van de zogenoemde eeuw der vernedering door het Westen. Die eeuw begon met de opiumoorlogen halfweg de 19de eeuw, en eindigde met de oprichting van de Volksrepubliek China in 1949. Sindsdien kende China nog enkele catastrofes, zoals De Grote Sprong Voorwaarts en de Culturele revolutie in de jaren 50 tot 70. Dat wil China nu allemaal achter zich laten, om aan de top van de wereldorde te komen."

Dat is geen verdoken ambitie. President Xi Jinping heeft het met zoveel woorden gezegd.

SNEL: "Hij deed dat in zijn toespraak op het 19de congres van de communistische partij van China in oktober 2017. Tegen 2049 - een eeuw na wat heet de bevrijding van China door de communisten - moet China de onbetwiste leider van de wereldeconomie geworden zijn. Dat betekent dat China in versneld tempo investeert in de meest geavanceerde technologieën, zoals artificiële intelligentie, automatisering, nieuwe materialen en biotechnologie. De uiteindelijke bedoeling is de controle over de grondvesten onder de nieuwe economie, zodat China zijn onafhankelijkheid kan vrijwaren."

Zal dat allemaal lukken?

SNEL: "Dat is een andere vraag. Het is koffiedik kijken op dit ogenblik. In elk geval zullen de VS in de komende jaren er alles aan doen om de Chinese ambities tegen te werken. Tesla (de producent van elektrische auto's; nvdr.) importeert een onderdeel van het automatisch aanstuursysteem voor zijn wagens uit China. Tesla vroeg een uitzondering op de Amerikaanse invoertarieven voor dat onderdeel. Het Witte Huis weigerde, omdat het onderdeel deel uitmaakt van 'Made in China 2025', een economisch project dat China dominantie moet bezorgen in de hoogtechnologische industrie. Het is een veelzeggend voorbeeld, en er zullen nog veel voorbeelden volgen. Deze handelsoorlog is de eerste veldslag in een strijd die wellicht 10 jaar zal aanslepen. Dat wil niet zeggen dat er op bepaalde momenten geen wapenstilstand zal afgekondigd worden. Dat zou zelfs dit weekend kunnen gebeuren, nog voor de Chinese onderhandelaars Washington verlaten. Maar meer dan een pauze zou dat niet zijn. De strijd begint nog maar."

Jan Van Hove, hoofdeconoom van KBC, zei onlangs aan Trends dat China zich duidelijk 'onwennig' voelt in deze handelsoorlog. De bedachtzame Chinezen weten zich geen houding te geven tegenover Donald Trump, die handelsoorlogen afkondigt per tweet.

SNEL: "De Chinezen leiders beschouwen Trump als een ongeleid projectiel. Het is duidelijk dat de Chinese onderhandelaars het liever houden bij gesprekken met mensen in Washington die zij als redelijk beschouwen. Robert Lighthizer bijvoorbeeld, de Amerikaanse toponderhandelaar, is een gerespecteerd man in China. Anderzijds gaan de Chinezen niet bij de pakken blijven zitten nu de tariefverhogingen in werking zijn getreden. Het worden spannende dagen."

Hoe zal het aflopen?

SNEL: "The bets are on. Zal de Chinese delegatie haar valiezen pakken zonder akkoord? Of komt er dit weekend nog een akkoord waarbij Trump zich zal kunnen voordoen als Captain America? Ik denk het laatste. Al kan de toestand helemaal keren als Trump in de komende dagen te gortig uithaalt in zijn tweets. Hou wel voor ogen dat Twitter niet beschikbaar is in China. Bovendien heeft de Chinese overheid sinds gisteren de nationale pers duidelijk gemaakt om niet te veel gewag te maken van de uitlatingen van de man in het Witte Huis. Uitkijken wie het eerst met de ogen knippert."