De Catalanen die zondag vreedzaam uitkwamen voor hun verlangen naar zelfbeschikking, werden door de Spaanse politie getrakteerd op rubberkogels en ander overbodig geweld. Zelfs Catalaanse grootmoeders werden niet ontzien. Taferelen die enkel nog in autocratische regimes aan de orde leken, waren plots te zien in een moderne Europese grootstad. De Europese Unie keek stilzwijgend ...

De Catalanen die zondag vreedzaam uitkwamen voor hun verlangen naar zelfbeschikking, werden door de Spaanse politie getrakteerd op rubberkogels en ander overbodig geweld. Zelfs Catalaanse grootmoeders werden niet ontzien. Taferelen die enkel nog in autocratische regimes aan de orde leken, waren plots te zien in een moderne Europese grootstad. De Europese Unie keek stilzwijgend toe. De geest zal niet meer in de fles kruipen. Lokaal bestuur wint aan belang, als spontaan en natuurlijk tegenwicht voor het Europese machtscentrum. Daar hoeven we niet bang voor te zijn. In tijden van hypersnelle digitale communicatie kunnen internationaal en lokaal perfect in evenwicht leven en elkaar versterken. Dat komt de politieke stabiliteit ten goede en het krikt de legitimiteit van de Europese Unie op in de ogen van de kleine burger.De grootste verliezer zijn de lidstaten. Zij moeten op zoek naar een toekomst in een Europa waarin grenzen feitelijk niet meer bestaan. Goederen, kapitaal en mensen reizen vlot door de geïntegreerde Europese economie. Als klassieke staatsgrenzen een economische relikwie worden, zullen ze mettertijd ook afsterven in het hoofd van de burgers.Spanje heeft dat proces een handje geholpen door de Catalanen krampachtig het zwijgen op te leggen. De overlevingsdrang van de natiestaten komt bevreemdend over in tijden waarin vluchtelingenstromen, terreurnetwerken, schuldencrisissen en failliete banken het gewicht van veel lidstaten duidelijk te boven gaan. De Europese jongeren kennen alvast geen grenzen meer, gelukkig. Het succes van het Erasmusprogramma voor studenten is geen toeval. Een muziekfestival als Tomorrowland in Boom trekt een massa jongeren uit de vier windstreken. Staatsgrenzen worden stilaan als Berlijnse muren: politieke creaturen uit andere tijd, verouderd en grotesk.