In een lange speech aan de Sorbonne, de prestigieuze universiteit in Parijs, ontvouwde Emmanuel Macron zijn plannen voor een nieuw Europa. De Franse president somde een indrukwekkende lijst projecten op: een Europese belasting op financiële transacties, een Europees agentschap voor innovatie, een vernieuwde landbouwpolitiek en de oprichting van een twintigtal Europese universiteiten, het kwam allemaal aan bod. "De president wilde een historische speech ten beste geven, maar had zich beter geconcentreerd op één thema", zegt Jan Van Hove, hoofdeconoom van KBC. "Veel projecten tegelijk willen realiseren, leidt meestal tot niets in Europa."

Blut

De voorgestelde projecten kosten meestal veel geld, aldus Van Hove. "Macron wil dat Europa investeert in innovatie, in defensie, in ecologische technologie en nog veel meer. Wat Marcron eigenlijk zegt, is: 'Wij, Fransen, kunnen het niet betalen. We schuiven al onze prioriteiten door naar de Europese Unie, die het dan maar moet betalen.' Vergeet niet dat Frankrijk een staatsschuld van 100 procent van het bbp torst, tegen 60 procent in Duitsland. Het is duidelijk dat Frankrijk geen geld heeft om zelf iets te ontwikkelen."

Een voorbeeld is de groene auto. "Macron beseft goed dat Duitsland de groene kaart kan trekken, zeker als de Groenen tot de Duitse regeringscoalitie toetreden. In dat geval wordt Duitsland koploper van de groene evolutie in de autosector. Macron heeft geen geld om een tegenwicht te bieden tegenover de Duitse industriële ontwikkelingen, zoals in de autosector. Dus pleit hij er maar voor er een soort Europees project van te maken. Dat klinkt mooi, maar in feite wil Macron vermijden dat Frankrijk niet verder achterophinkt op Duitsland."

Europees budget

Het is goed dat Europa meer investeert. Maar jarenlang zijn de lidstaten op de budgettaire rem gaan staan. "Om de projecten van Macron te financieren, moet het Europese budget hoger", zegt Van Hove. "Maar bestaat daar de politieke wil voor? Macron spreekt wel van een soort koolstofbelasting, maar zegt niet of om een nationale of Europese belasting gaat. In Europese belastingen is niet voorzien in de Europese verdragen. Wil Macron dan dat de EU schulden kan aangaan? Dat zegt hij allemaal niet. Macron had het ook over een gemeenschappelijk Europees budget, maar zei niet waar het geld vandaan moet komen."

De slotsom is dus dat Macron veel te vaag bleef. "Veel goede bedoelingen, dat wel", zegt Van Hove. "Het is mooi hoe de Franse president de nek uitsteekt voor meer Europa. Maar hij zal de middelen moeten vinden. Inspirerende speech? Jazeker. Realistisch? Neen."