De maakindustrie in ons land haalde in de tweede week van april nog 30 procent van de bedrijvigheid tegenover dezelfde periode vorig jaar. Eind maart lag de sector nog bijna volledig plat en bedroeg de activiteitsgraad amper 15 procent. Dat blijkt uit de tweewekelijkse bevraging van Agoria, de werkgeversfederatie van de technologische industrie. Maar er zijn nog verschillende struikelblokken voor de activiteiten weer op peil kunnen komen. De bedrijven worstelen met een verminderde vraag en werken aan technische oplossingen om de social distancing te respecteren. Ook de beschikbaarheid van werknemers en de bevoorrading van grondstoffen en onderdelen zijn nog niet op niveau.
...

De maakindustrie in ons land haalde in de tweede week van april nog 30 procent van de bedrijvigheid tegenover dezelfde periode vorig jaar. Eind maart lag de sector nog bijna volledig plat en bedroeg de activiteitsgraad amper 15 procent. Dat blijkt uit de tweewekelijkse bevraging van Agoria, de werkgeversfederatie van de technologische industrie. Maar er zijn nog verschillende struikelblokken voor de activiteiten weer op peil kunnen komen. De bedrijven worstelen met een verminderde vraag en werken aan technische oplossingen om de social distancing te respecteren. Ook de beschikbaarheid van werknemers en de bevoorrading van grondstoffen en onderdelen zijn nog niet op niveau. "Onze productie is blijven doordraaien, maar sinds de laatste week van maart werken we met een regime van 40 procent tijdelijke werkloosheid", stelt Werner Van Rethy (51), de CEO van het Limburgse verlichtingsbedrijf Kreon. "De bedienden doen aan telewerk en voor de arbeiders bekijken we hoe we terug naar een bijna voltijds regime kunnen. We hebben cash nodig." Kreon is een onderdeel van Vaessen Industries, de holding van de Limburgse ondernemersfamilie Vaessen, geleid door Ben Vaessen. De onderneming is gespecialiseerd in het ontwerp en de productie van architecturale designverlichting en plafondsystemen. Het familiebedrijf met 240 medewerkers mikt op het midden- en het hogere segment van de markt. Vorig jaar boekte het 28,5 miljoen euro omzet, goed voor een groei van 10 procent. Het Zwitserse dochterbedrijf Belux, actief in decoratieve en kantoorverlichting, boekt met 40 medewerkers een omzet van 8,5 miljoen euro. Afstand houden is in de ruime productiehal in Oudsbergen geen probleem. "Hier assembleren en monteren we de producten en fabriceren we het maatwerk. Omwille van de snelle doorlooptijden en de flexibiliteit doen we dat nog altijd in België. De halfafgewerkte producten worden gemaakt in onze grootste productievestiging in Istanbul. Daar werken honderd mensen", vertelt Werner Van Rethy. Behalve in Turkije heeft Kreon ook een fabriek in Bulgarije en een in New Jersey voor de Amerikaanse markt. De lichtproducent verkoopt wereldwijd via een eigen netwerk van showrooms in Amsterdam, Keulen, Londen, Parijs, Wenen, Barcelona, Milaan, Dubai, Singapore en New York. Alleen de Nederlandse vestiging is nog open. "Nederland is subliem. Daar wordt in de bouw ook nog altijd doorgewerkt. Niet op volle capaciteit, maar volgens de regels van social distancing", weet Van Rethy. Kreon is een verkoopvestiging aan het opstarten in Sjanghai. "Dat project stoppen we niet door corona, we gaan gewoon door", stelt Werner Van Rethy. De ingenieur staat bijna vijf jaar aan het hoofd van het verlichtingsbedrijf en werkt er al zeventien jaar. Hoe zwaar covid-19 inhakt op de business van Kreon, is voorlopig nog altijd moeilijk in te schatten. "Alles hangt af van hoelang de maatregelen nog duren. We bekijken de situatie van dag tot dag en land per land. Het eerste land waar wij zijn geconfronteerd met de coronapandemie, was Italië. Ons verkoopkantoor in Milaan is dichtgegaan en onze mensen daar zijn overgeschakeld op thuiswerk." Midden maart volgde België. "We hebben alle richtlijnen van de Belgische overheden opgevolgd en toegepast in onze andere vestigingen. In enkele dagen zijn we erin geslaagd onze bedienden wereldwijd te laten thuiswerken", zegt Van Rethy. Al wil de CEO het succes van het thuiswerken niet overroepen. "Veel mensen werken liever op kantoor. Het is ook efficiënter." De consultants van Kreon maken lichtplannen, werken plafondconcepten uit en adviseren architecten, interieurarchitecten, lichtadviseurs en ingenieursbureaus. "Dat contact verloopt normaal vooral face-to-face. Plannen worden bekeken, prototypes uitgewisseld. Nu kunnen onze verkopers niet meer buiten komen. We werken wel met videoconferenties en digitale presentaties, maar dat is toch anders", vertelt Werner Van Rethy. Hij probeert met zijn team snel en slim te schakelen, om de schade op korte termijn te beperken. "Als de capaciteit onvoldoende is, halen we mensen terug uit de tijdelijke werkloosheid." Van Rethy ziet vooral de kleine orders, toch goed voor 20 à 30 procent van de omzet, stilvallen. In de projectenmarkt stelt hij nog niet meteen een dramatische terugval vast. "De projecten blijven lopen, maar ze worden vaak uitgesteld. Het is veel moeilijker geworden projecten op tijd uit te leveren, te factureren en de cash binnen te krijgen. Dat is het grootste probleem. Daardoor groeit onze voorraad. Dat is cash die niet vrijkomt." De topman geeft het voorbeeld van een project dat Kreon had binnengehaald voor de Olympische Spelen in Tokio deze zomer. "Die containers stonden begin deze maand klaar om te verschepen. De Spelen zijn een jaar uitgesteld. De producten liggen hier nu op voorraad." Werner Van Rethy looft het Belgische systeem van de tijdelijke werkloosheid. "Het is nu vechten. Zonder de steunmaatregelen van de regering waren onze cijfers bloedrood. Het zou een ramp zijn." Ook in Duitsland en Zwitserland is dat goed geregeld. "In landen als Italië, Spanje en Turkije is op dat gebied weinig mogelijk. Onze fabriek in Istanbul draait op 50 procent van de capaciteit, maar dat kan alleen door onze mensen verplicht hun vakantie te laten opnemen", verklaart Van Rethy. De CEO bekijkt ook kritisch naar alle kostenposten en afdelingen. "We zullen nu misschien sneller het kaf van het koren scheiden." Bepaalde interventies liggen voor de hand. "We huren verschillende van onze vestigingen en hebben de eigenaars gecontacteerd om huurreducties te verkrijgen. We hebben daar een vrij goede respons op gekregen. In een crisis als deze moet je aan alle knoppen draaien om de toekomst van het bedrijf niet te hypothekeren. We zijn ervan overtuigd dat er leven na corona zal zijn." Voor dit jaar had Kreon gerekend op een omzetgroei van 8 procent. "Moeten we die doelstelling terugschroeven? Ik heb geen glazen bol. Na de financiële crisis van 2008 is onze omzet niet teruggevallen. Dat heeft te maken met onze kleinschaligheid en de hogere segmenten waarin we werken. Daar zal altijd werk in zijn. Er kan een terugval zijn, maar dat moeten we compenseren door hard te werken", stelt Werner Van Rethy. De pijplijn met nieuwe producten en systemen was goed gevuld voor 2020. In maart stond de tweejaarlijkse internationale vakbeurs Light + Building in Frankfurt op de agenda. Maar die is uitgesteld tot eind september. "Of we eraan deelnemen, is nog een vraagteken. De lancering van onze nieuwe concepten stellen we hoe dan ook uit tot na de pandemie. Zo kunnen onze mensen vanaf dag één op pad gaan met nieuwe prototypes", zegt Van Rethy. "We mogen niet stilvallen, we moeten blijven ontwikkelen. Anders zal het langer duren vooraleer we weer uit dit dal klimmen."