Volkorenpenne, rodewijnazijn, groene thee of zoete popcorn: wie zijn boodschappen bestelt via de onlinesupermarkt Pieter Pot, krijgt alles in glazen bokalen en flessen aan huis geleverd. In Nederland maken al zo'n 30.000 klanten gebruik van de dienstverlening. Evenveel noorderburen staan nog op de wachtlijst.

Toch kiest Pieter Pot eerst voor een uitrol in Vlaanderen. De primeur gaat naar klanten in het Antwerpse. "De uitbreiding komt er op verzoek van de consument", zegt de Belgische countrymanager Puck Schaaphok. "Zij moesten zich registreren op een wachtlijst. Dat hebben zo'n 7.300 huishoudens gedaan."

Het principe is simpel: de consument voegt artikels toe aan de winkelwagen op de website, waarna PostNL Food die producten aan huis levert. Voor de bokalen en glazen flessen rekent Pieter Pot 2 euro statiegeld aan. PostNL pikt het leeggoed een volgende keer weer op en het geld staat maximaal 12 uur later weer op het gebruikersaccount. Het bedrijf houdt 1 euro in om de retour- en waskosten te financieren.

"Ondanks alle inspanningen zijn er nog te veel verpakkingen die maar eenmalig worden gebruikt", zegt Jouri Schoemaker, medeoprichter van Pieter Pot. "Die willen we overbodig maken. Uit een rondvraag in Nederland bleek dat het merendeel van de consumenten daarvoor openstaat. De uitdaging was om dat op een verleidelijke manier te doen. Pieter Pot is een duurzaam en sexy winkelconcept geworden. In Nederland hebben we al een miljoen wegwerpverpakkingen uitgespaard."

Het assortiment bestaat voornamelijk uit houdbare producten, maar het aanbod is constant in ontwikkeling. "We willen in de toekomst ook verse producten aanbieden", zegt Schoemaker. "Dat is iets moeilijker. Op basis van de bestellingen zouden we dagelijks de juiste hoeveelheden laten leveren. Zo voorkomen we verspilling."

Om verder te groeien doet Pieter Pot binnenkort een investeringsronde. De vorige, die van eind 2020 dateert, heeft 2,7 miljoen euro opgeleverd. Dat geld werd gebruikt om naar een groter magazijn te verhuizen en de dienstverlening uit te breiden. Hoewel de start-up nog verlies draait, moet het break-evenpunt tegen begin 2023 bereikt zijn.

CO2-voetafdruk

Elke wegwerpverpakking die wordt uitgespaard, is een stap in de goede richting. Al zal de muggenzifter zich afvragen hoe ecologisch het concept is, als PostNL honderden kilometers rijdt om de boodschappen tot aan de voordeur te brengen. "Die vraag hebben we onszelf ook gesteld", zegt Schoemaker. "Hoe groter we worden, hoe duurzamer. Als we leveringen in één buurt kunnen combineren, dan moeten we minder kilometers rijden. Daarnaast hebben we voor Nederland de CO2-voetafdruk van onze volledige dienstverlening berekend: de productie, het transport en de schoonmaak van de potten. Onze uitstoot door de thuislevering compenseren we ruimschoots door verpakkingen uit te sparen. Iedereen kan die cijfers terugvinden op onze website. De Belgische berekening volgt binnenkort."

Pieter Pot wil niet alleen de consument, maar ook grote supermarktketens en voedingsbedrijven een geweten schoppen. Heinz, bekend van de ketchup, levert sauzen sinds kort in grote bulkverpakkingen. In de magazijnen van de start-up wordt die verdeeld over glazen flessen. "Als zo'n grote naam op onze kar springt, zullen anderen volgen", zegt Schoemaker.

Eco-warriors

In Nederland zijn zero waste-supermarkten vrijwel onbestaande. Enkele jaren geleden werden er drie geopend, maar die moesten na negen maanden weer de deuren sluiten. "De eco-warriors - zoals wij ze noemen - deden echt moeite om daar te winkelen. Maar er zijn er niet veel. Er is een veel grotere groep consumenten die eco-minded is. Zij willen wel duurzaam kopen, maar doen dat alleen als het in hun gedragspatroon past. Ze besparen zich de moeite om een omweg naar de verpakkingsvrije winkel te maken. Vooral die mensen willen we bereiken."

In België lijkt het bakstenen model wel te overleven. Toch vormt die gezonde concurrentiestrijd geen probleem, zegt Puck Schaaphok. "We hebben gesproken met verschillende uitbaters. De meesten zijn enthousiast over onze komst. Wie een fysieke winkel in de buurt heeft, zal daar allicht blijven winkelen. Vlamingen die te ver wonen, kunnen gebruikmaken van Pieter Pot om op een gemakkelijke manier verpakkingsvrij boodschappen te doen. We hebben allemaal hetzelfde doel: minder afval in de wereld."

'Het blijft een nichemarkt'

Volgens marketingprofessor Kathleen Cleeren (KU Leuven) past Pieter Pot in de grote maatschappelijke trend rond milieubewustzijn. "In België zijn er al fysieke verpakkingsvrije winkels die aantonen dat er een publiek voor is. Maar het blijft een nichemarkt."

De kracht van Pieter Pot ligt in de thuislevering. Voor wie geen verpakkingsvrije winkel in de buurt heeft, maar duurzaamheid hoog in het vaandel draagt, zal Pieter Pot een valabele optie zijn.

"Er is nog niet veel onderzoek gedaan naar verpakkingsvrije winkels", zegt Cleeren. "Uit een studie kunnen we wel enkele conclusies trekken. Het concept is vaak nog onbekend. Daarnaast is de prijs hoger dan in traditionele supermarkten en is het aanbod eerder beperkt. Dat kan potentiële klanten afschrikken." Bovendien willen we levensmiddelen liever zien en aanraken. Ze maken daarom slechts een heel beperkt deel uit van de e-commerce.

"Het bedrijf zal zijn plaatsje wel vinden", besluit Cleeren. "Maar ik betwijfel of het een revolutie in het supermarktlandschap kan teweegbrengen. Het werkt op een te kleine schaal."

7.300 VLAMINGEN hebben zich al geregistreerd bij Pieter Pot, de verpakkingsvrije supermarkt die nu ook in Antwerpen levert.

Volkorenpenne, rodewijnazijn, groene thee of zoete popcorn: wie zijn boodschappen bestelt via de onlinesupermarkt Pieter Pot, krijgt alles in glazen bokalen en flessen aan huis geleverd. In Nederland maken al zo'n 30.000 klanten gebruik van de dienstverlening. Evenveel noorderburen staan nog op de wachtlijst. Toch kiest Pieter Pot eerst voor een uitrol in Vlaanderen. De primeur gaat naar klanten in het Antwerpse. "De uitbreiding komt er op verzoek van de consument", zegt de Belgische countrymanager Puck Schaaphok. "Zij moesten zich registreren op een wachtlijst. Dat hebben zo'n 7.300 huishoudens gedaan." Het principe is simpel: de consument voegt artikels toe aan de winkelwagen op de website, waarna PostNL Food die producten aan huis levert. Voor de bokalen en glazen flessen rekent Pieter Pot 2 euro statiegeld aan. PostNL pikt het leeggoed een volgende keer weer op en het geld staat maximaal 12 uur later weer op het gebruikersaccount. Het bedrijf houdt 1 euro in om de retour- en waskosten te financieren. "Ondanks alle inspanningen zijn er nog te veel verpakkingen die maar eenmalig worden gebruikt", zegt Jouri Schoemaker, medeoprichter van Pieter Pot. "Die willen we overbodig maken. Uit een rondvraag in Nederland bleek dat het merendeel van de consumenten daarvoor openstaat. De uitdaging was om dat op een verleidelijke manier te doen. Pieter Pot is een duurzaam en sexy winkelconcept geworden. In Nederland hebben we al een miljoen wegwerpverpakkingen uitgespaard." Het assortiment bestaat voornamelijk uit houdbare producten, maar het aanbod is constant in ontwikkeling. "We willen in de toekomst ook verse producten aanbieden", zegt Schoemaker. "Dat is iets moeilijker. Op basis van de bestellingen zouden we dagelijks de juiste hoeveelheden laten leveren. Zo voorkomen we verspilling." Om verder te groeien doet Pieter Pot binnenkort een investeringsronde. De vorige, die van eind 2020 dateert, heeft 2,7 miljoen euro opgeleverd. Dat geld werd gebruikt om naar een groter magazijn te verhuizen en de dienstverlening uit te breiden. Hoewel de start-up nog verlies draait, moet het break-evenpunt tegen begin 2023 bereikt zijn. Elke wegwerpverpakking die wordt uitgespaard, is een stap in de goede richting. Al zal de muggenzifter zich afvragen hoe ecologisch het concept is, als PostNL honderden kilometers rijdt om de boodschappen tot aan de voordeur te brengen. "Die vraag hebben we onszelf ook gesteld", zegt Schoemaker. "Hoe groter we worden, hoe duurzamer. Als we leveringen in één buurt kunnen combineren, dan moeten we minder kilometers rijden. Daarnaast hebben we voor Nederland de CO2-voetafdruk van onze volledige dienstverlening berekend: de productie, het transport en de schoonmaak van de potten. Onze uitstoot door de thuislevering compenseren we ruimschoots door verpakkingen uit te sparen. Iedereen kan die cijfers terugvinden op onze website. De Belgische berekening volgt binnenkort." Pieter Pot wil niet alleen de consument, maar ook grote supermarktketens en voedingsbedrijven een geweten schoppen. Heinz, bekend van de ketchup, levert sauzen sinds kort in grote bulkverpakkingen. In de magazijnen van de start-up wordt die verdeeld over glazen flessen. "Als zo'n grote naam op onze kar springt, zullen anderen volgen", zegt Schoemaker. In Nederland zijn zero waste-supermarkten vrijwel onbestaande. Enkele jaren geleden werden er drie geopend, maar die moesten na negen maanden weer de deuren sluiten. "De eco-warriors - zoals wij ze noemen - deden echt moeite om daar te winkelen. Maar er zijn er niet veel. Er is een veel grotere groep consumenten die eco-minded is. Zij willen wel duurzaam kopen, maar doen dat alleen als het in hun gedragspatroon past. Ze besparen zich de moeite om een omweg naar de verpakkingsvrije winkel te maken. Vooral die mensen willen we bereiken." In België lijkt het bakstenen model wel te overleven. Toch vormt die gezonde concurrentiestrijd geen probleem, zegt Puck Schaaphok. "We hebben gesproken met verschillende uitbaters. De meesten zijn enthousiast over onze komst. Wie een fysieke winkel in de buurt heeft, zal daar allicht blijven winkelen. Vlamingen die te ver wonen, kunnen gebruikmaken van Pieter Pot om op een gemakkelijke manier verpakkingsvrij boodschappen te doen. We hebben allemaal hetzelfde doel: minder afval in de wereld."