De corona-uitbraak had in eerste instantie zware gevolgen voor de liquiditeit van de bedrijven. Vele bedrijven moesten hun activiteiten sterk terugschroeven of helemaal stopzetten, terwijl een groot deel van hun kosten bleven lopen. In september had 90 procent van de bedrijven in België minstens één keer de kasreserves moeten aanspreken die ze voor de coronacrisis hadden opgebouwd.

'Liquiditeitsstress'

Voor vele bedrijven is dat niet meteen een probleem. Maar 20 procent van de bedrijven had door de coronacrisis zoveel geld uit de kas moeten halen, dat ze in september extra cash nodig hadden. 'Die kasproblemen namen in de loop van maart en april zeer snel toe en vlakten af gedurende de zomer. Daarbij valt op te merken dat een behoefte aan liquide middelen een zeer nauwe indicator is van liquiditeitsstress', klinkt het. Dankzij overheidsmaatregelen (tijdelijke werkloosheid, uitstel van betalingen, compensatiepremies enzovoort) kon dat aandeel verlaagd worden tot 15 procent. 'Dit aandeel van Belgische ondernemingen met onvoldoende middelen sluit nauw aan bij dat in de buurlanden Frankrijk (16,1 procent) en Nederland (17,0 procent)', stelt de NBB.

De NBB stelt ook vast dat dat de maatregelen vaak wel, maar niet altijd terechtkomen bij de juiste bedrijven, met name die bedrijven die cash nodig hadden én die levensvatbaar zouden zijn na de pandemie. Voornamelijk hinder- en compensatiepremies blijken soms terechtkomen bij bedrijven die ze niet nodig hebben, klinkt het. De Nationale Bank schat dat ongeveer 8.000 bedrijven (2 procent van alle ondernemingen) dit jaar winstgevend zullen zijn enkel en alleen dankzij 'de combinatie van belastingvrijstellingen, premies en een vlotter beroep op tijdelijke werkloosheid'.

Solvabiliteit

De NBB roept de beleidsmakers op om hun aandacht stilaan te verschuiven van het vrijwaren van de liquiditeit van de bedrijven naar het handhaven van hun solvabiliteit. 'Onze analyses wijzen op een niet te verwaarlozen toename van het solvabiliteitsrisico', klinkt het. 'Belangrijk is dat zelfs winstgevende bedrijven met een solide balans vóór de pandemie niet immuun zijn voor dat probleem en naar een faillissement zouden kunnen afglijden mochten ze geen extra financiering verkrijgen.'

Het beleid zou bijvoorbeeld de steun meer kunnen koppelen aan bepaalde voorwaarden, zodat die bijvoorbeeld niet gaat naar 'zombiebedrijven' die toch niet levensvatbaar zijn. Maar de Nationale Bank pleit onder meer ook voor achtergestelde leningen op lange termijn en 'verbeterde instrumenten voor financiering (op lange termijn) via aandelen'.

De corona-uitbraak had in eerste instantie zware gevolgen voor de liquiditeit van de bedrijven. Vele bedrijven moesten hun activiteiten sterk terugschroeven of helemaal stopzetten, terwijl een groot deel van hun kosten bleven lopen. In september had 90 procent van de bedrijven in België minstens één keer de kasreserves moeten aanspreken die ze voor de coronacrisis hadden opgebouwd. Voor vele bedrijven is dat niet meteen een probleem. Maar 20 procent van de bedrijven had door de coronacrisis zoveel geld uit de kas moeten halen, dat ze in september extra cash nodig hadden. 'Die kasproblemen namen in de loop van maart en april zeer snel toe en vlakten af gedurende de zomer. Daarbij valt op te merken dat een behoefte aan liquide middelen een zeer nauwe indicator is van liquiditeitsstress', klinkt het. Dankzij overheidsmaatregelen (tijdelijke werkloosheid, uitstel van betalingen, compensatiepremies enzovoort) kon dat aandeel verlaagd worden tot 15 procent. 'Dit aandeel van Belgische ondernemingen met onvoldoende middelen sluit nauw aan bij dat in de buurlanden Frankrijk (16,1 procent) en Nederland (17,0 procent)', stelt de NBB. De NBB stelt ook vast dat dat de maatregelen vaak wel, maar niet altijd terechtkomen bij de juiste bedrijven, met name die bedrijven die cash nodig hadden én die levensvatbaar zouden zijn na de pandemie. Voornamelijk hinder- en compensatiepremies blijken soms terechtkomen bij bedrijven die ze niet nodig hebben, klinkt het. De Nationale Bank schat dat ongeveer 8.000 bedrijven (2 procent van alle ondernemingen) dit jaar winstgevend zullen zijn enkel en alleen dankzij 'de combinatie van belastingvrijstellingen, premies en een vlotter beroep op tijdelijke werkloosheid'.De NBB roept de beleidsmakers op om hun aandacht stilaan te verschuiven van het vrijwaren van de liquiditeit van de bedrijven naar het handhaven van hun solvabiliteit. 'Onze analyses wijzen op een niet te verwaarlozen toename van het solvabiliteitsrisico', klinkt het. 'Belangrijk is dat zelfs winstgevende bedrijven met een solide balans vóór de pandemie niet immuun zijn voor dat probleem en naar een faillissement zouden kunnen afglijden mochten ze geen extra financiering verkrijgen.'Het beleid zou bijvoorbeeld de steun meer kunnen koppelen aan bepaalde voorwaarden, zodat die bijvoorbeeld niet gaat naar 'zombiebedrijven' die toch niet levensvatbaar zijn. Maar de Nationale Bank pleit onder meer ook voor achtergestelde leningen op lange termijn en 'verbeterde instrumenten voor financiering (op lange termijn) via aandelen'.