Als de toekomst van Vlaanderen in innovatie ligt, dan zijn spin-offs de motor van de economie. Maar het innovatiepad blijkt vaak een kronkelweg. Dat geldt in elk geval voor BioRICS. In 2006 hield professor Daniel Berckmans de spin-off van de KU Leuven boven de doopvont. De bio-ingenieur vergaarde academische bekendheid met algoritmes om de gezondheid van dieren in de veehouderij te monitoren en met een project voor patiënten in intensive care. Uit die kennis ontstond BioRICS, dat zich toelegt op algoritmes om de fysieke en mentale toestand van mensen te meten. Vandaag zijn naast de universiteit vooral de oprichter, het personeel en enkele bevriende privé-investeerders aandeelhouder.
...

Als de toekomst van Vlaanderen in innovatie ligt, dan zijn spin-offs de motor van de economie. Maar het innovatiepad blijkt vaak een kronkelweg. Dat geldt in elk geval voor BioRICS. In 2006 hield professor Daniel Berckmans de spin-off van de KU Leuven boven de doopvont. De bio-ingenieur vergaarde academische bekendheid met algoritmes om de gezondheid van dieren in de veehouderij te monitoren en met een project voor patiënten in intensive care. Uit die kennis ontstond BioRICS, dat zich toelegt op algoritmes om de fysieke en mentale toestand van mensen te meten. Vandaag zijn naast de universiteit vooral de oprichter, het personeel en enkele bevriende privé-investeerders aandeelhouder. Contracten met AC Milan en later met adidas en de Duitse renstal GetSpeed gaven het bedrijf enige bekendheid. Al die klanten gebruikten de gepatenteerde algoritmes van BioRICS om atleten mentaal en fysiek te monitoren. Maar het bedrijf slaagde er niet in die naambekendheid te gebruiken om een massaproduct te ontwikkelen dat voor winst en groei kon zorgen. Het bedrijf slankte af en werkte aan nieuwe technologie. Een eerste product, een monitor voor chronische stress en energiemanagement, is intussen op de markt. BioRICS maakt gebruik van bestaande wearables om er zijn toepassing op laten te draaien. Bovendien ontwikkelde het een algoritme voor infectiemonitoring.Volgens het jongste businessplan wil BioRICS in vijf jaar ongeveer 50 miljoen euro omzet draaien. Het haalde daarvoor bij zijn aandeelhouders 562.000 euro vers kapitaal op en trok Hans Wilmots, de ex-CEO van BDO België, aan om de internationale doorbraak mogelijk te maken. Zijn belangrijkste opdracht op korte termijn is externe investeerders te vinden. "De kapitaalverhoging van een half miljoen is een tussenstap", bevestigt Wilmots. "Om de toekomst te waarborgen gaan we bij de volgende ronde voor een substantiëler bedrag. De ideeën voor een internationalisering zijn er en het product is klaar. Het is nu vooral zaak de juiste investeerder te vinden." Een paar jaar geleden kon de eerste versie van de stressmonitor rekenen op interesse van Philips, maar er kwam geen deal, omdat de gepaste hardware ontbrak. "Helaas is het niet gelukt", zegt Berckmans. "Al kwam dat vooral doordat de wearables van toen niet nauwkeurig genoeg waren. We hebben de verkoop stilgelegd en moesten aanvaarden dat we geld van de aandeelhouders hadden verbrand." Maar nu is er de infectiemonitor, die steunt op energiemetingen in het lichaam, legt Berckmans uit. "Met mijn onderzoeksgroep ben ik veertig jaar met energiebalansen bezig geweest. Eerst op varkens, kippen en koeien, en sinds 2000 op mensen. We hebben ontdekt dat we zo ook infecties kunnen detecteren. We hebben op zes patiënten voor twaalf infecties kunnen aantonen dat onze aanpak goed werkt. We zijn er redelijk van overtuigd dat we onze bevindingen ook in een grootschalige klinische test met honderd mensen kunnen bewijzen. Daarom is het tijd voor een sprong voorwaarts. In die zin is corona voor ons een kans." Naast de infectiemonitor krijgt ook de mentale monitoring opnieuw een kans. "We hebben vorige week nog een doctoraatsverdediging gehad, waarvoor mensen met een depressie en een burn-out drie jaar lang zijn gevolgd. Daaruit bleek duidelijk dat onze methode ook depressies en burn-outs detecteert", aldus Berckmans. De algoritmes van BioRICS meten in realtime de energiebalans van bewegende, levende organismen. Het model gaat ervan uit dat de energiebalans bestaat uit basale energie, fysieke energie en mentale energie. De basale energie is de energie die een mens nodig heeft om in leven te blijven. BioRICS meet daarvoor zowel de hartslag als de beweging. Door continu en individueel te meten kan het algoritme wijzigingen detecteren. "Mensen zijn geen statistische groepsgemiddelden", legt Berckmans uit. Het immuunsysteem zit in de basale energie. Een klein jaar geleden ontdekte professor Berckmans dat infecties kunnen worden opgespoord via wijzigingen in de basale component van de energiebalans. Die wijzigingen zijn zelfs al zichtbaar nog voordat de patiënt koorts maakt. Een paar jaar geleden was het niet mogelijk een wetenschappelijk geloofwaardig businessmodel uit te bouwen op wearables."Intussen zijn ze nauwkeuriger dan enkele jaren geleden", zegt Berckmans. Toch kampen veel gezondheidsapps met een belabberde betrouwbaarheid. Uit een screening in 2018 bleek dat slechts 5 procent van de toepassingen wetenschappelijk gevalideerd is. "We spelen op het terrein van de gadgets", beseft Berckmans. "Maar onze methode is stevig onderbouwd. Mijn onderzoeksgroep heeft meer dan 300 wetenschappelijke, door andere experts nagekeken publicaties over de gebruikte methodologie op haar naam. Ik denk dat de toekomst is aan producten die wetenschappelijk onderbouwd zijn. Mensen ontdekken dat gadgets wel leuk zijn, maar niet deugen als puntje bij paaltje komt." De ondernemersdrive van Berckmans is opvallend. Eigenlijk is hij al met emeritaat, maar aan stoppen met werken, denkt hij niet. Met zijn lab bracht hij al zeventien producten op de wereldmarkt. "Wetenschappelijke impact is belangrijk om financiering voor onderzoek te verkrijgen, maar het zoveelste doctoraat in de boekenkast heeft niet zoveel impact als wat op het terrein gebeurt. Daarom moeten we producten uitvinden en bedrijven opstarten", zegt hij. Berckmans was ook betrokken bij de opstart van Soundtalks, de Leuvense spin-off die zijn zoon Dries Berckmans oprichtte en die onder meer met een hoestmonitor infecties bij varkens opspoort. Vorig jaar nam het Duitse farmaconcern Boehringer Ingelheim een minderheidsbelang van 37,5 procent in het kapitaal. Het legde daar 5,2 miljoen voor op tafel. Een droomscenario voor BioRICS? "We hebben zo nog geen partner, maar de zoektocht is ook nog maar onlangs begonnen", antwoordt Wilmots. Een andere inspiratiebron is het succes van FibriCheck, dat een app voor het opsporen van hartritmestoornissen ontwikkelde en in september een deal sloot met de hardwarefabrikant Fitbit. "Als Fitbit morgen het algoritme in zijn toestellen wil opnemen, zullen we dat niet weigeren", zegt Wilmots. "Maar ik vermoed dat we toch stap voor stap zullen moeten gaan. Onze opdracht is nu op een zo breed mogelijke schaal mensen te overtuigen dat onze wetenschappelijke onderbouw het verschil maakt met de cowboys op de markt."