De overname van AXA Bank maakt deel uit van een bredere samenwerkingsovereenkomst tussen Crelan en de Franse verzekeraar AXA. Crelan betaalt 540 miljoen euro voor AXA Bank maar verkoopt zijn verzekeringsdochter Crelan Insurance voor 80 miljoen euro aan AXA België, de Belgische verzekeringsdochter van AXA. De Franse groep legt ook nog eens 90 miljoen euro op tafel voor een belang van 9,9 procent in de nieuwe fusiebank.

Die constructie moet de overname van AXA Bank betaalbaar maken voor Crelan. De bank wordt via de coöperatieve kas Crelanco gecontroleerd door 270.000 coöperanten-klanten. Een half miljard ophalen bij particulieren is niet vanzelfsprekend. De bijdragen van AXA maken de financieringsnood kleiner.

Verwacht wordt dat Crelan vooral de klanten van AXA Bank zal aanporren om coöperatieve aandelen van de bank te kopen. Dat kan voor een bedrag van maximaal 5000 euro per persoon en biedt de klanten commerciële voordelen. Als Crelan de financiering van de overname op die manier volledig rond krijgt, beschikt het over de mogelijkheid de Fransen terug uit te kopen.

De participatie van AXA in Crelan moet echter ook een distributieakkoord op lange termijn tussen de twee partijen bezegelen. Crelan zal voortaan de schade- en schuldsaldoverzekeringen van AXA verkopen. Daardoor kan AXA rekenen op een bredere distributie via het bankkanaal. Tot hiertoe werkte Crelan voor schadeverzekeringen samen met Fidea, dat recent overgenomen werd door Baloise. Voor de verkoop van levensverzekeringen blijft Crelan samenwerken met Allianz.

Problemen

Door het samengaan van Crelan en AXA Bank ontstaat een groep met een gezamenlijk balanstotaal van 48,3 miljard euro en 1,7 miljoen klanten. Samen worden ze, na de vier grootbanken BNP Paribas Fortis, KBC, ING België en Belfius, het nummer vijf op de Belgische markt. Daarmee steekt de nieuwe combinatie Argenta naar de kroon als 'grootste van de kleine banken'. De naam AXA Bank verdwijnt.

Crelan en AXA Bank zijn twee banken van nagenoeg dezelfde grootte, die kampen met vergelijkbare problemen. Hun klassieke businessmodel van de omzetting van spaargeld in kredieten resulteert, als gevolg van de lage rente, in een lage rendabiliteit. Beide instellingen steunen bovendien op een net van zelfstandige bankagenten, terwijl de klanten steeds meer afzien van het bezoek aan een kantoor.

Crelan rekent erop dat de schaalvergroting de bank substantiële voordelen zal opleveren: kosten en investeringen kunnen gespreid worden over een groter cliënteel, en minder concurrentie kan leiden tot betere marges. Zowel Crelan als AXA Bank is de voorbije jaren fors gegroeid in de toekenning van woonkredieten.

Bloedbad

De overname zal wellicht zware gevolgen hebben voor het kantorennetwerk van de twee banken en het personeel dat daar werkt. "Dat wordt een bloedbad", zeggen sectorkenners. Crelan en AXA Bank tellen samen 1141 kantoren. Consultants zeggen dat een bank een nationale dekking kan realiseren met 400 tot 500 kantoren, en dat is ook het cijfer waarnaar de meeste grootbanken evolueren. In het geval van Crelan zou dat betekenen dat meer dan de helft van de agentschappen op termijn moet verdwijnen.