“Wetten zijn zoals worsten. Het is beter dat je niet weet hoe ze worden gemaakt.” Dat gezegde uit de negentiende eeuw is brandend actueel. Niet alleen omdat de Amerikaanse president Donald Trump weer de brute en vaak corrupte machtspolitiek uit die tijd doet herleven. Het gebrek aan collegialiteit in de Vlaamse regering ligt op straat en er is weer gedoe met subsidies. Dat is dodelijk voor de geloofwaardigheid van de Vlaamse regering. Ondanks een negatief advies kende Vlaams minister van Onderwijs Zuhal Demir (N-VA) 8 miljoen euro toe aan de Thomas More Hogeschool voor een nieuw centrum om de onderwijskwaliteit te verbeteren. Haar voorganger, Ben Weyts (N-VA,) had al een kenniscentrum opgericht en ook de onderwijskoepels hebben hun ondersteunende diensten. Efficiënt voelt dat allemaal niet aan, maar dat is vaak nodig om in een complexe technocratie het beleid een nieuwe richting uit te sturen.
Zuhal Demir ging vol in de aanval, toen ze zich niet genoeg gesteund voelde door haar coalitiegenoten in dat subsidiedossier. En daardoor is nu een moddergevecht losgebarsten, waarbij Vlaamse ministers proberen te bewijzen dat hun collega-ministers nog slechter omspringen met subsidies. Stilaan wordt het beeld bevestigd dat de regering-Diependaele een kibbelkabinet is, ondanks de verwoede pogingen van de minister-president om de verwezenlijkingen te belichten. Iedereen verwacht meer van de Vlaamse regering, en al zeker de ondernemers en de bedrijven. Dat was vorige week ook duidelijk op de nieuwjaarsreceptie van Voka. In de speeches van topman Frank Beckx, voorzitter Rudy Provoost en de getuigenissen van de ondernemers op het podium klonk redelijk wat begrip, maar vooral heel veel ongeduld.
Deze Vlaamse regering zou veel effectiever zijn als ze de ambitie had ook de volgende legislatuur te regeren.
Er moet ook op Vlaams niveau doorgepakt worden, zoals federaal is gebeurd met het zomerakkoord en het akkoord over de meerjarenbegroting. De Vlaamse regering heeft een vrij ondankbaar bevoegdhedenpakket. Haar bevoegdheden hebben veel impact op de productiviteit (zoals onderwijs, infrastructuur en vergunningen), maar het effect is vaak pas in de latere legislaturen echt te voelen. Door die relatieve onmacht wordt op Vlaams niveau ook wanhopig veel naar subsidies gegrepen om de achterban tevreden te houden. Deze Vlaamse regering zou veel effectiever zijn als ze de ambitie had ook de volgende legislatuur te regeren, maar met elke publiek uitgesmeerde interne rel neemt die kans af.
Dat is jammer genoeg ook het geval in Wallonië. De verstandhouding tussen MR en Les Engagés is zwaar verstoord door de Brusselse regeringsformatie, waar Les Engagés MR gedumpt heeft. MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez wil de bar slechte peilingen keren met een hardere rechtse positionering. Maar dat maakt regeren met Les Engagés nog moeilijker. Het is bijzonder ironisch dat men al jaren zegt dat het federaal onmogelijk is te besturen, maar dat het nu de drie deelstaten zijn waar alles dreigt te blokkeren.
De grote populariteit van premier Bart De Wever (N-VA) is wellicht voor een deel gebaseerd op het Euroclear-dossier, maar het speelt zeker ook mee dat hij er als premier in slaagt economisch te hervormen. Met ruzie maken of cultuuroorlogje spelen is het moeilijk het vertrouwen van de kiezer lang vast te houden. De kiezer zal uiteindelijk altijd meer wakker liggen van de stand van zijn bankrekening aan het einde van de maand en het perspectief op meer welvaart en vrijheid. Het beste voorbeeld daarvan is Donald Trump. Grote delen van zijn beleid zijn verschrikkelijk impopulair en komen enkel bevriende miljardairs ten goede. Nu probeert hij het tij te keren met cheques en goedkopere kredieten. Zijn aanvallen tegen kredietkaartmaatschappijen en Fed-voorzitter Jerome Powell zijn een wanhopige poging weer in de gratie te komen van de kiezers die hun rekeningen beginnen te maken.