De gamingindustrie heeft het moeilijk, nu de spelers minder uitgeven.
Met piepende banden en geweerschoten komt Grand Theft Auto VI op de markt. Fans hebben dertien jaar moeten wachten sinds de vorige versie, die het op een na best verkochte spel ooit werd. De opvolger zal dat record waarschijnlijk verbreken: analisten voorspellen een omzet van meer dan 3 miljard dollar in het eerste jaar, waardoor GTA VI misschien wel de meest waardevolle lancering in de entertainmentgeschiedenis wordt.
De megahit komt op een moment dat de sector het moeilijk heeft. Gaming beleefde tot 2021 een stormachtig decennium, omdat iedereen met zijn smartphone een computer op zak had en de coronamaatregelen zelfs niet-liefhebbers aanzetten tot gamen. De consumentenuitgaven voor games groeiden tien jaar lang met gemiddeld bijna 10 procent per jaar. Maar sindsdien is de groei tot stilstand gekomen. De penetratie van mobiele apparaten is gestagneerd. Veel gamers uit het coronatijdperk hebben afgehaakt. Investeerders hebben hun geld elders geïnvesteerd. Volgens schattingen van het onderzoeksbureau Ampere Analysis zijn de uitgaven in 2025 met minder dan 1 procent gestegen.
Het verwachte succes van GTA VI zal de industrie wellicht helpen. Niet alleen zullen er tientallen miljoenen exemplaren van worden verkocht, het succes zal ook de verkoop van consoles stimuleren, omdat consumenten de hardware kopen die nodig is om het spel te spelen. Het kan ook leiden tot een langverwachte prijsstijging van de software. Consolespellen kosten doorgaans 70 dollar, wat betekent dat ze, gecorrigeerd voor inflatie, een derde goedkoper zijn dan twintig jaar geleden. Als GTA VI duurder wordt, kan dat andere spellen ertoe aanzetten hetzelfde te doen, waardoor de marges van de ontwikkelaars verbeteren.
Nieuwe hardware zal ook de groei stimuleren. De Switch 2-console van Nintendo werd in juni gelanceerd en zal volgens Ampere in de eerste twee jaar goed zijn voor 7 tot 8 miljard dollar aan softwareconsumptie. Microsoft heeft in oktober een draagbare Xbox gelanceerd. Sony en Valve zouden werken aan draagbare apparaten.
Vrouwen en ouderen
Nu de groei in Amerika en Europa stagneert, zullen westerse bedrijven zich richten op opkomende markten. De meeste groei zal de komende jaren gebeuren in Azië, het Midden-Oosten en Afrika. Ontwikkelaars maken games met deze doelgroepen in gedachten. Ubisoft, een Franse uitgever van games, heeft de nieuwste aflevering van zijn serie Assassin’s Creed in Saudi-Arabië gesitueerd. Roblox, een op kinderen gericht gamesplatform uit Amerika, breidt zich uit naar Azië.
Artificiële intelligentie zal de sector niet van de ene op de andere dag veranderen.
Andere onontgonnen markten zijn dichter bij huis te vinden. Jonge Amerikaanse vrouwen spelen nu bijna net zo vaak games als mannen. Ouderen vormen een groeiende markt. Gepensioneerden brengen meer tijd door achter schermen dan welke andere leeftijdsgroep dan ook, en een steeds groter deel van die schermtijd wordt besteed aan digitale apparaten, niet aan televisie. Zij spelen misschien eerder Wordle op hun iPhone dan GTA VI op een PlayStation. Maar serieus gamen is nu ook populair onder mensen van middelbare leeftijd: een derde van de 45- tot 54-jarigen heeft een spelcomputer, blijkt uit een onderzoek in zeven landen door het onderzoeksbureau GWI.
Hollywood
Kunstmatige intelligentie (AI) zal ontwikkelaars een welkome boost geven. De kosten voor het ontwikkelen van games zijn enorm gestegen naarmate titels complexer worden (de productie van GTA VI zou meer dan 1 miljard dollar hebben gekost). AI zal die kosten drukken, omdat codering en animatie eenvoudiger worden. Het kan het ook voor amateurs gemakkelijker maken om hun eigen ervaringen te creëren. AI brengt echter ook risico’s met zich. In mei introduceerde Fortnite een door AI aangestuurd Darth Vader-personage om met spelers te chatten. Maar al snel wisten de spelers de Sith Lord te misleiden om ongepaste opmerkingen te maken, waardoor een snelle herprogrammering nodig was.
De nieuwe technologie zal de sector niet van de ene op de andere dag veranderen. De groei zal in 2026 aantrekken, maar waarschijnlijk niet veel: Ampere voorspelt dat de consumentenbestedingen met iets meer dan 2 procent zullen stijgen. Daarom proberen gamingbedrijven ook geld te verdienen met andere formats. De grootste gamefranchises zijn Hollywoods favoriete bron van ideeën geworden. Een film gebaseerd op Minecraft behoorde tot de best scorende films van 2025 (en het spel kreeg een boost van 30 procent in het aantal spelers). In 2026 kunnen bioscoopbezoekers zich verheugen op een Street Fighter-film en een vervolg op de kaskraker Super Mario Bros. Er worden ook bewerkingen van The Legend of Zelda en Call of Duty voorbereid.
Ondertussen heeft Nintendo drie themaparken geopend in Japan en Amerika, en binnenkort volgt een vierde in Singapore. Merlin Entertainments, de exploitant van Legoland, is van plan in 2026 of 2027 attracties met het Minecraft-thema te openen in Amerika en Groot-Brittannië. En in november 2026 vindt in Riyad de eerste Esports Nations Cup plaats. Gamers die even genoeg hebben van het scherm, hebben tal van mogelijkheden om hun hobby in het echte leven uit te oefenen.
