Meer dan 60 procent van de 55- tot 64-jarigen in België is aan het werk. Dat is een record. “Veel van hen zijn een nieuw hoofdstuk in hun carrière gestart”, stelt Pranvera Xhemajli van Sixie vast. “In tijden van arbeidskrapte zijn vijftigers en zestigers meer dan ooit waardevol én gewild”, vult Mathieu Vandenhende van Nestor aan.
Steeds meer Belgen herbekijken hun loopbaan na hun vijftigste. Soms uit noodzaak, soms omdat ze er zin in hebben, soms uit financiële overwegingen. Toen de uitzendspecialist Nestor tien jaar geleden begon als arbeidsbemiddelaar voor vijftigplussers en gepensioneerden, botste die groei nog op een hardnekkig taboe. “Wie de vijftig voorbij was, werd vaak als afgeschreven beschouwd”, zegt Mathieu Vandenhende, de gedelegeerd bestuurder van Nestor. “Grote bedrijven voerden collectieve ontslagen door, het brugpensioen was een veelgebruikte uitweg en er waren vooroordelen over de inzetbaarheid van oudere medewerkers.”
Die trend is vandaag gekeerd. De arbeidskrapte speelt in het voordeel van vijftig- en zestigplussers. “Bedrijven merken dat ervaring, betrouwbaarheid en stabiliteit troeven zijn, en dat de oudere werknemer van vandaag veel flexibeler denkt dan vroeger”, benadrukt Pranvera Xhemajli, businessunitmanager bij Sixie, een hr-specialist die zestigplussers begeleidt naar passende opdrachten.
Diverse mogelijkheden
Hoe pakken vijftigers en zestigers een carrièreswitch het beste aan? Alles begint bij nadenken over de verwachtingen, zeggen beide experts. Veel vijftigplussers botsen op een verschil tussen wat zij zoeken en wat de arbeidsmarkt biedt. “Een open blik hebben is belangrijk”, zegt Vandenhende. “Wie bereid is een iets lager loon te aanvaarden of een andere jobinvulling te overwegen, merkt vaak dat er veel kansen ontstaan.”
Daarbij is het belangrijk om de mogelijkheden te verkennen, want die zijn ruimer dan vaak gedacht. Pranvera Xhemajli: “Met uitzendarbeid kun je verschillende banen proberen zonder langdurige verplichtingen. Flexi-jobs zijn bijzonder populair bij gepensioneerden, onder meer omdat bedrijven er steeds meer voor openstaan en het loon volledig netto is – mensen betalen tot een bepaald bedrag geen belastingen of sociale bijdragen op hun flexiloon. En wie over een sterke expertise beschikt, kan kiezen voor freelance- of zelfstandige activiteiten en zo een klantenbestand uitbouwen.” Het omgekeerde komt ook voor: zelfstandigen die de zekerheid van een loontrekkende functie opzoeken, bijvoorbeeld om een pensioen op te bouwen.
Anderen vinden hun weg in deeltijds werk of in een lichtere versie van hun vroegere baan, bijvoorbeeld in administratieve taken. Of ze opteren voor een landingsbaan, die 55-plussers onder bepaalde omstandigheden de mogelijkheid biedt om hun wekelijkse arbeidsduur tijdelijk te verminderen met één dag of twee halve dagen per week. Volgens Mathieu Vandenhende is het takenpakket verrassend gevarieerd, “van magazijnwerk of leveringen tot administratieve ondersteuning, commerciële opdrachten of enkele dagen per week helpen op kantoor.”
‘Bedrijven merken dat ervaring, betrouwbaarheid en stabiliteit troeven zijn, en dat de oudere werknemer van vandaag veel flexibeler denkt dan vroeger’
Zelfreflectie
“Veel mensen twijfelen”, ervaart Pranvera Xhemajli. “Is dit het juiste moment om te veranderen? Kan ik een andere baan vinden? Zal ik die kans überhaupt krijgen?” Ze merkt dat begeleiding essentieel is, omdat de onzekerheden vaak niet alleen professioneel, maar ook financieel van aard zijn. “Sommige mensen haken af uit bezorgdheid over de financiële voorwaarden, zoals de opgebouwde voordelen bij hun huidige werkgever.”
Veel vijftigers en zestigers kiezen ervoor om uitvoerende taken op zich te nemen zonder zware verantwoordelijkheid, merkt Nestor. Dat betekent echter niet dat de job minder waardevol is; voor velen voelt dat juist bevrijdend. Mathieu Vandenhende: “Wie overstapt naar lichtere of deeltijdse functies, moet soms zijn loonverwachtingen bijstellen, maar voor velen weegt het nieuwe evenwicht – meer tijd voor familie, hobby’s of kleinkinderen – ruimschoots op tegen dat verschil.”
Om de juiste match te vinden start Sixie vaak met een traject van zelfreflectie. Wie ben ik vandaag? Wat kan ik? Wat wil ik? Waar krijg ik energie van en wat wil ik niet meer doen? Door dat grondig te onderzoeken, kunnen mensen beter inschatten welke richting voor hen zinvol is en welke baan het beste past bij hun levensfase en ambitie. Daarbij benadrukt Xhemajli dat realisme belangrijk is: “Het vinden van een nieuwe functie kan tijd vragen, maar de vraag naar ervaren kandidaten blijft groot.”
Geen midlifecrisis
“VDAB biedt loopbaanbegeleiding aan, maar die richt zich vooral op mensen die nog midden in hun carrière staan”, zegt Mathieu Vandenhende. “Er zijn in Vlaanderen loopbaancheques beschikbaar voor werknemers, die ze kunnen gebruiken via erkende loopbaancentra”, tipt Pranvera Xhemajli. “Maar we merken dat die vaak zeer snel weg zijn. Bij de vorige uitgave van de loopbaancheques waren ze bijvoorbeeld na zeven minuten volledig uitverkocht.”
Vandenhende vult aan: “De overheid had vroeger extra steunmaatregelen voor oudere werknemers, maar die zijn midden 2023 afgeschaft. Specifieke subsidies voor loopbaanbegeleiding van vijftigplussers bestaan dus helaas niet meer.”
Tot slot beklemtoont Xhemajli dat een carrièreswitch op latere leeftijd geen midlifecrisis is, maar een volwassen beweging in de loopbaan. “Na jarenlang te hebben gegeven aan gezin, werkgever en maatschappij, kiezen veel mensen dan vaak het werk dat honderd procent bij hen past. Het is meer dan de moeite waard om die stap te durven zetten.”
Voor wie is een late carrièreswitch interessant?
1/ De actieve vijftigplusser die nog vooruit wil
Zij willen hun carrière tot hun pensioenleeftijd volop voortzetten. Ze zijn vaak op zoek naar een nieuwe uitdaging, een beter evenwicht, of een baan die beter aansluit bij hun waarden.
2/ De vroege pensioenreiziger die actief wil blijven
Steeds meer mensen gaan zo snel mogelijk met pensioen, maar willen toch enkele dagen per week blijven werken – om bezig te blijven, sociale contacten te onderhouden of wat bij te verdienen. Ze kiezen voor lichtere of minder verantwoordelijke taken dan tijdens hun hoofdcarrière.
3/ Mensen die hun baan verliezen na hun vijftigste
Hoewel die groep kleiner is dan vroeger, komt het uiteraard nog voor. Maar anders dan tien jaar geleden raken de meesten vrij vlot weer aan de slag. Sommigen vinden hun weg als zelfstandige of consultant, anderen via de VDAB, uitzendarbeid of flexi-jobs.
