De ondernemer Peter Van Welden speelde in drie maanden 300.000 euro kwijt door oplichters. In zijn boek Opgelicht vertelt hij hoe een schijnbaar onschuldige kennismaking online uitgroeide tot een destructieve valstrik. “Onlinefraudeurs maken vaak gebruik van specifieke momenten om mensen te misleiden”, waarschuwt Mary Ann Borgers van de slachtofferhulporganisatie Neniu.
In maart 2024 ontving Peter Van Welden een LinkedIn-bericht van een vrouw die zei in Groot-Brittannië te wonen. Ze wilde via ondernemerscontacten België beter leren kennen, met het oog op mogelijke investeringen in ons land. “In het begin was ik voorzichtig, want je krijgt natuurlijk veel van dit soort berichten en uitnodigingen”, getuigt Van Welden. “Maar haar toon bleef heel professioneel en vriendelijk. En ze leek me erg goed te kennen, want ze wist allerlei details van mijn carrière. Uiteindelijk ben ik via berichten met haar beginnen te communiceren.”
De vertrouwensrelatie die daaruit voortvloeide, werd de hefboom voor de oplichters. Enkele weken later volgde de vraag of Van Welden wilde investeren in bitcoins. “Ik begon met een kleine storting. Op grafieken, die achteraf vals bleken te zijn, zag ik indrukwekkende rendementen. Dat overtuigde me om nog meer te investeren.” Het ging al snel om duizenden euro’s.
Toen Peter Van Welden enige tijd later een deel van zijn geld terug wilde krijgen, begon het echte bedrog. “We zullen er alles aan doen om te zorgen dat je dat bedrag terugkrijgt”, klonk het. Van Welden werd doorgestuurd naar verschillende contactpersonen bij diverse malafide beleggingsplatformen. “Ik kreeg de boodschap dat een terugbetaling op dat moment moeilijk was. Ik moest opnieuw investeren om te bewijzen dat ik betrouwbaar en mijn bedrijf financieel gezond was.”
Dat patroon herhaalde zich meerdere keren, op een geraffineerde en professionele manier, totdat Peter Van Welden uiteindelijk besloot de stekker eruit te trekken. “Het is altijd moeilijk zoiets te accepteren. Je verliest geld en probeert het terug te krijgen, maar op een gegeven moment moet je het loslaten.” Voor Van Welden speelde gêne ook een rol. Hij voelde zich geïsoleerd. “Ik deed het in stilte, handelde uit schaamte. Toen mijn vrouw erachter kwam, ben ik alles kwijtgeraakt: mijn geld en mijn relatie. Ik ben heel diep gevallen.”
‘Zolang mensen geloven dat snel geld verdienen mogelijk is, blijven ze kwetsbaar. Dat geldt voor ondernemers en particulieren’
Snel handelen
Mary Ann Borgers van Neniu, een organisatie die sinds 2014 slachtoffers van onlinefraude helpt, herkent het patroon. Ook zij werd ooit benaderd met een aanbod voor een lening, maar ontdekte al snel dat het om oplichting ging. “Ik moest een commissie betalen voordat ik de lening kreeg. Dat klopte niet. Gelukkig had ik op dat moment geen geld, anders was ik in de val gelopen.” Die ervaring leidde ertoe dat ze ging onderzoeken hoe oplichters te werk gaan.
Borgers geeft enkele concrete adviezen om onlinefraude te voorkomen: klik nooit zomaar op links in e-mails, geef nooit je pincode via de telefoon, en controleer altijd zorgvuldig de afzender van een e-mail of de URL. “De bank zal nooit een pincode of handelingen op je computer vragen. Als je twijfelt, bel dan altijd terug via het officiële nummer van de bank, niet het nummer dat in de e-mail staat.”
Eén klik kan het verschil maken tussen veilig blijven en een slachtoffer worden. “Er zijn veel communicatiekanalen en je moet kritisch met elk kanaal omgaan. Geloof niet alles wat je op het internet ziet of hoort, en controleer altijd de bronnen.”
Als mensen toch in een val trappen, is snel handelen cruciaal. “Doe altijd aangifte bij de politie. Dat helpt de overheid ook om een beter beeld te krijgen van wat er gebeurt”, legt Borgers uit. Daarnaast is contact opnemen met de bank essentieel. Moderne banken bieden Card Stop en klantenservice aan, die 24 uur per dag bereikbaar zijn. In sommige gevallen is het mogelijk een overschrijving te blokkeren of terug te halen, al is dat niet altijd gegarandeerd.”
Ann Borgers adviseert ook zo veel mogelijk betalingen met een kredietkaart te doen, omdat die vaker nog kunnen worden teruggedraaid in geval van fraude. Peter Van Welden stapte naar de politie, het gerecht en advocaten, maar botste op een harde realiteit. “Het geld werd via cryptowallets verplaatst buiten Europa. Daarna viel alles stil. Ons systeem is duidelijk niet in staat dit type fraude op te sporen of te vervolgen.”
Afrikaanse prins
Door een boek uit te brengen en lezingen te geven krijgt Peter Van Welden regelmatig berichten van andere slachtoffers. “Het zijn schrijnende verhalen. Mensen die een miljoen euro kwijt zijn. Zelfstandigen die hun winkel niet meer durven binnen te stappen, omdat ze bang zijn dat klanten iets zullen merken. Partners die nergens van weten.” Volgens Van Welden worden slachtoffers te vaak behandeld alsof zij de schuldigen zijn. “Dat maakt de drempel om te praten nog hoger.”
Bovendien wordt de fraude persoonlijker. Geen vage Afrikaanse prins of de weduwe van een gefortuneerde president die miljoenen belooft, maar mensen die je achtergrond kennen, je leefwereld binnendringen en je vertrouwen misbruiken. Volgens Van Welden speelt nog iets anders: onze cultuur van snel rendement en groei. “Zolang mensen geloven dat snel geld kunt verdienen, blijven ze kwetsbaar. Dat geldt voor ondernemers en particulieren. Fraudeurs weten dat en spelen daarop in.”
Oplichters maken vaak gebruik van specifieke momenten om mensen te misleiden. Mary Ann Borgers: “Vlak voor de feestdagen of rond vakanties zien we altijd een piek. Mensen hebben plots geld nodig en zijn kwetsbaarder voor fraude”, legt Borgers uit. “Een gouden tip: als iets te aantrekkelijk klinkt, zeker online en via onbekenden, wees dan extra alert.”
Durven praten
Slachtoffers zwijgen vaak maandenlang, of zitten gevangen in ontkenning. “De grootste fout die ik heb gemaakt, was zwijgen. Als je twijfelt, praat dan met iemand. Wacht niet tot je put zo diep is dat je er bijna niet meer uitgeraakt”, zegt Peter Van Welden. “De dag dat je erover durft te praten, begint het herstel. Ik kreeg ongelooflijk veel steun toen ik mijn verhaal deelde. Maar je hebt moed nodig. Je hebt zoveel verloren, dat praten aanvoelt als nóg een risico.”
Bijna 10 miljoen meldingen bij Safeonweb in 2025
Het afgelopen jaar stuurden alerte burgers bijna 10 miljoen verdachte berichten door naar verdacht@safeonweb.be. Safeonweb is het onlineplatform van het Centrum voor Cybersecurity België (CBB). “Phishing is allerminst op zijn retour”, besluit CBB. “Oplichters zetten nog steeds massaal phishingcampagnes op touw.”
Uit een bevraging blijkt dat 43 procent van de Belgen verdachte berichten doorstuurt. “Deze stroom aan informatie is van onschatbare waarde voor ons phishingschild, het BAPS-systeem en stelt ons in staat om burgers sneller te waarschuwen.” In 2025 kon CBB op die manier 200 miljoen keer mensen doorverwijzen naar een waarschuwingspagina, nadat ze hadden geklikt op de verdachte links.
Lees ook de tips van financieel toezichthouder FSMA (Wat als je opgelicht bent?) en de Economische inspectie (Slachtoffer van bedrog? Wat kunt u doen?)
