Verzekeringsmaatschappijen hebben het vaak moeilijk om landbouwers ervan te overtuigen zich omvattend te verzekeren. Dat bevestigt Miel Celis, directeur bij KBC Verzekeringen: "Slechts weinig landbouwers zien in dat ze zich moeten indekken tegen allerhande risico's. Vooral kleinere boeren beperken hun burgerlijke aansprakelijkheidsverzekering tot de loodsen en de tractors."
...

Verzekeringsmaatschappijen hebben het vaak moeilijk om landbouwers ervan te overtuigen zich omvattend te verzekeren. Dat bevestigt Miel Celis, directeur bij KBC Verzekeringen: "Slechts weinig landbouwers zien in dat ze zich moeten indekken tegen allerhande risico's. Vooral kleinere boeren beperken hun burgerlijke aansprakelijkheidsverzekering tot de loodsen en de tractors." Landbouwers kunnen zich niet tegen alle gebeurtenissen verzekeren. Op dit ogenblik kan productverzekering slechts voor verwerkte producten. De Europese Unie heeft wel een richtlijn uitgevaardigd die de lidstaten verplicht om ten laatste in 2001 een nationale wetgeving te hebben die productverzekering voor niet-verwerkte landbouwproducten mogelijk maakt. Het ondernemingsrisico, zoals bijvoorbeeld omzetverlies, is onverzekerbaar. Vanwege het algemeen economisch belang heeft de federale overheid een akkoord gesloten met de financiële sector om de gevolgen van de dioxinecrisis voor de landbouwsector in te dijken. De overheid zal wellicht het grootste deel van de dioxineput vullen. Maar voor enkele kleinere landbouwbedrijven kwam de steun te laat. De federale en gewestoverheid willen ook de dioxineschade van de niet-landbouwbedrijven vergoeden. Daarbij komen in de eerste plaats de distributiesector en de industrie aan bod.Paul Vanholsbeeck, directeur van de Belgische Federatie van de Distributieondernemingen ( Fedis), kan de eindrekening onmogelijk inschatten. "We hebben onze leden bij het begin van de crisis op het hart gedrukt alle mogelijke bewijzen te bewaren van geleden schade. Bij supermarkten bleef de schade meestal beperkt tot het verwijderen van verboden producten. Bij de vleesuitsnijderijen, die ook tot de distributiesector behoren, is de schade veel groter." Omdat de gesprekken met de overheid nog maar pas begonnen zijn, is het onduidelijk welke soorten schade terugbetaald zullen worden, voegt Vanholsbeeck eraan toe. Hij verwacht een rekening "die ook in de miljarden zal lopen, maar die kleiner zal zijn dan die van de landbouwsector."Celis stipt aan dat de zware bewijslast bij burgerlijke procedures wellicht het aantal uitbetalingen door verzekeringsmaatschappijen zal beperken. Dit verklaart ook waarom de regering in het belang van de economie een financiële regeling heeft uitgewerkt."Op het gebied van productaansprakelijkheid moet de tegenpartij kunnen bewijzen dat het product in kwestie schade heeft veroorzaakt. Voor de consument lijkt dit onmogelijk, omdat de mogelijke schade - kankergevallen - pas over vele jaren zal opduiken en het rechtstreeks oorzakelijk verband onmogelijk kan worden aangetoond. De persoon die klacht indient, moet immers aantonen dat het aangeklaagde product aan de basis ligt van zijn schade. Dat is bijvoorbeeld veel eenvoudiger bij een ontplofte fles: daar kan de schade onmiddellijk in verband gebracht worden met een specifieke fabrikant. De schade van de landbouwer als gevolg van de crisis - de vernietiging van dieren - valt grotendeels onder het akkoord met de regering." Bovendien geldt de algemene productaansprakelijkheid slechts voor lichamelijke schade. Voor materiële schade zijn er twee bijkomende beperkingen: alleen particuliere consumenten en alleen verwerkte producten komen hierbij in aanmerking.Bij verzekering tegen verborgen gebreken kan de vermoede aansprakelijkheid worden tegengegaan wanneer de producent totale onwetendheid kan bewijzen. "In het geval van de dioxinecrisis betekent dit concreet dat de verantwoordelijkheid doorgeschoven zal worden naar de hoofdschuldige van de dioxinecrisis. Die zal bepaald worden door het gerecht." Het parket in Gent verwerkt op dit ogenblik een aantal onderzoeken. Dat betekent dat nog lang niet vaststaat wie als hoofdschuldige van de crisis aangewezen zal worden. Bovendien blijkt dat de kandidaat-schuldigen onvoldoende verzekerd zijn. Van vetsmelter Verkest is geweten dat hij slechts voor vijf miljoen frank gedekt is. Deze factoren brengen met zich dat de regeringstussenkomst vooral voor kleinere bedrijven een reddingsboei is.VoorwaardenIndien een persoon of bedrijf schuldig bevonden wordt aan een feit waarvoor hij/het verzekerd is, betekent dit niet per se dat het slachtoffer door de verzekeraar uitbetaald zal worden. "Verzekeringen zijn gebaseerd op drie principes: de onvoorzienbaarheid, de solidariteit en het bepalen van de premie," zegt Celis. Het staat nog lang niet vast of de dioxinecrisis als een onvoorzienbare gebeurtenis erkend zal worden. Celis: "Indien een sector onvoldoende controlemaatregelen neemt, wordt een dioxinecrisis dan niet onvermijdelijk ? Neem bijvoorbeeld de millenniumproblematiek. Indien een bedrijf geen moeite doet om na te gaan of zijn computernetwerk met de overschakeling naar 2000 zal crashen, zal geen enkele verzekeraar eventuele schade vergoeden."Ook bij de dioxinecrisis ligt de verantwoordelijkheid voor de controle bij de belanghebbenden. "Dat betekent dus dat de regering als vertegenwoordiger van de consument het initiatief moet nemen om de burger te beschermen, wat niet gebeurd is. Anderzijds is ook de fabrikant zelf een belanghebbende. De vrijwillige controle die totnogtoe door de veevoedersector werd toegepast, is onvoldoende gebleken," beklemtoont Celis. Verzekeren kan ook slechts tegen een aanvaardbare prijs indien eenzelfde groep mensen of bedrijven bereid gevonden kan worden om een bijdrage of premie te betalen. Maar deze solidariteit heeft ook zijn grenzen, zegt Celis. "Personen of bedrijven die zich door hun gedrag buiten het door de groep aanvaarde risicoprofiel plaatsen, kunnen worden geweigerd." Indien deze extreme risico's niet uitgesloten worden, stijgen de premies voor de anderen tot een onbetaalbaar peil. Volgens Celis zal deze regel wellicht worden toegepast op de belangrijkste verantwoordelijke(n) van de dioxinecrisis.En dan moet de premie worden bepaald. "Hiervoor gebruiken we twee criteria", zegt Celis: "graviteit en frequentie". Hij vindt het logisch dat klanten die een kleiner risico voor de winstgevendheid van de verzekeraar betekenen, daarvoor beloond worden. "Goede risico's tracht je te lokken met betere premies, al speelt niet iedereen het spel correct. Er woedt momenteel een oorlog in de autoverzekeringen en bepaalde maatschappijen bieden premies aan die ze bijkomend subsidiëren met winst uit beleggingen. Nu de beurs het minder goed doet en er meer uitkeringen kunnen worden verwacht met de dioxinecrisis en straks met de millenniumwende, moet het vroeg of laat voor een verzekeraar fout aflopen," voorspelt Celis.De Beroepsvereniging der Verzekeringsondernemingen (BVVO) heeft bij een recente rondvraag bij haar leden vernomen dat ongeveer 450 dossiers geopend zijn voor rechtsbijstand (het leeuwendeel ten behoudende titel) en enkele tientallen voor productaansprakelijkheid na levering. De vereniging schrijft het relatief lage aantal eisen toe aan het omvattende regeringsprogramma. STIJN DE PRETER