Nog geen werkweek heeft het moeizaam overeengekomen reddingsplan voor Griekenland standgehouden. Na drie dagen al flirtten de Griekse rentetarieven opnieuw met hun hoogste niveaus. Het land wist echter moeiteloos schatkistpapier op zes en twaalf maanden te plaatsen, maar tegen een prijs die driemaal hoger was dan voordien. Op die manier kan Griekenland onmogelijk zijn financiën in orde krijgen.
...

Nog geen werkweek heeft het moeizaam overeengekomen reddingsplan voor Griekenland standgehouden. Na drie dagen al flirtten de Griekse rentetarieven opnieuw met hun hoogste niveaus. Het land wist echter moeiteloos schatkistpapier op zes en twaalf maanden te plaatsen, maar tegen een prijs die driemaal hoger was dan voordien. Op die manier kan Griekenland onmogelijk zijn financiën in orde krijgen. Vorige vrijdag gaf de Griekse regering toe dat ze binnenkort een beroep zal moeten doen op de Europese steun. Het land kan zich niet langer peperdure uitgiften veroorloven. Volgens een recente berekening blijkt dat Griekenland tegen het einde van het jaar zowat 90 miljard euro nodig zal hebben, drie keer het door de Unie toegewezen bedrag. De Unie van haar kant wil de voorwaarden van de leningen bespreken, liefst in samenspraak met het Internationaal Monetair Fonds (IMF). Dat betekent dat Griekenland alleen fondsen zal krijgen als het zich aan zware budgettaire verplichtingen onderwerpt. En dat komt neer op een hogere fiscale druk, minder sociale uitkeringen, een salarisstop en andere weinig populaire maatregelen. Kortom, het hele land wordt de armoede ingeduwd om de Europese Unie en de euro te redden. Het is opvallend hoe de regeringsleiders andere maatstaven hanteren zodra het om staatsfinanciën gaat. Toen de banken met waardeloos papier opgezadeld werden, was de eerste reactie van de regeringen hun banken toe te laten hun rommel elders te stationeren. Waarom kan zoiets niet met een land? Waarom kunnen de budgettaire misvattingen van vroeger niet apart behandeld worden en kan er niet worden nagegaan wat hun ware weerslag is op de economie, zodat de gezonde bestanddelen gevrijwaard blijven van de calamiteit? Een hulpfonds kan alleen soelaas brengen als het een veelvoud van het vereiste bedrag vertegenwoordigt. Dan pas weten de investeerders dat er middelen voorhanden zijn. De hulp van het IMF inroepen, leidt tot het sociaal uiteenspatten van het land, zonder dat er iets opgelost geraakt. Hongarije lijdt nog altijd onder de kortzichtige maatregelen die het IMF het land oplegt. Argentinië, dat een drietal plannen van het IMF te verwerken kreeg, raakt maar moeizaam uit het slop nadat de regering de experts van die instelling uitwees. In landen waar de economie op consumptie berust, moet de kapitaalkracht van de bevolking bevorderd worden. Alleen op die manier is een duurzaam herstel mogelijk. Het IMF legt precies het omgekeerde op. 70 % van het Griekse staatspapier zit in vreemde handen (zowat 213 miljard euro). Om ervoor te zorgen die banken zouden blijven intekenen op nieuwe uitgiften, had de Unie liever een garantiefonds opgericht. Indien Griekenland daarnaast in de onmogelijkheid zou verkeren om de tekorten afzonderlijk aan te pakken, zou het een parallelle munt kunnen invoeren, die naast de euro zou bestaan en alleen voor intern gebruik zou dienen. De leden van de Unie zullen de komende weken veel inventiviteit aan de dag moeten leggen als ze de Unie en de euro willen redden. Inmiddels zal de eenheidsmunt verder afglijden, terwijl de rentetarieven onherroepelijk zullen stijgen. Het laatste maandbulletin van de Europese Centrale Bank is daar bijzonder somber over. De interne macro-economische onevenwichten zullen de regionale problemen verergeren, meent de ECB, ze zullen het herstel hypothekeren en, erger, de deflatie aanmoedigen, wat de schuldenlast verzwaart. De ECB verlangt naar meer samenhorigheid en eendracht om de problematiek aan te pakken. Jammer genoeg mag ze zelf niets ondernemen. De ondertussen achterhaalde verdragen verbieden haar dat. Door Jean-Pierre Avermaete