Een televisie, een tablet, een laptop en nog een paar smartphones: gezinnen met pakweg vijf schermen in huis zijn al een paar jaar geen uitzondering meer. Als ze een goede wifiverbinding hebben, kunnen ze via die schermen televisie kijken. Vooral de komst van de streamingdienst Netflix en het gratis beschikbaar maken van de app Stievie hebben het alternatieve tv-kijken een stevige duw in de rug gegeven.
...

Een televisie, een tablet, een laptop en nog een paar smartphones: gezinnen met pakweg vijf schermen in huis zijn al een paar jaar geen uitzondering meer. Als ze een goede wifiverbinding hebben, kunnen ze via die schermen televisie kijken. Vooral de komst van de streamingdienst Netflix en het gratis beschikbaar maken van de app Stievie hebben het alternatieve tv-kijken een stevige duw in de rug gegeven. Dat betekent niet meteen het einde van de dure flatscreens in onze woonkamers. Alternatief kijken heeft vooral te maken met gebruiksgemak. Het onderzoekscentrum iMinds presenteerde vlak voor de zomer een studie waaruit bleek dat de abonnees van Netflix vooral in de woonkamer op hun tv-scherm naar de series van de Amerikaanse aanbieder kijken. De extra schermen zorgen vooral voor flexibiliteit: de gebruikers kunnen de laatste vijf minuten van een serie uitkijken in de slaapkamer, een aflevering bekijken terwijl ze een bad nemen of buiten naar een film kijken als het mooi weer is. Dat inzicht zorgt ervoor dat de operatoren op de Belgische markt inzetten op pakketten en formules die zich liefst niet tot één distributiemethode of één scherm beperken. Telenet, VOO en Proximus hebben bijvoorbeeld een eigen aanbod voor streaming, maar dat staat niet los van wat ze via de kabel of de telefoonlijn (xDSL) in de woonkamer brengen. Ze positioneren het streamingaanbod veeleer als een aanvulling en niet als een vervanging van het klassieke aanbod. Dat maakt het weleens minder overzichtelijk voor wie op zoek gaat naar de beste formule. Om klaar te kijken door het aanbod, is het goed te vertrekken van de traditionele distributiemethodes: kabel, telefonie en satelliet. Wie in Vlaanderen digitale televisie wil kijken via de kabel, komt bij Telenet terecht. Daarvoor volstaan een abonnement, een aansluiting op kabeldistributie, een kabelmodem (voor de interactiviteit) en een decoder ('digibox' of 'digicorder') of een CI+-module. Wie een geschikt televisietoestel heeft, kan die smartcard in zijn scherm integreren en zijn decoder overbodig maken. Het is mogelijk bij Telenet enkel een abonnement voor televisie te nemen, maar net zoals alle andere operatoren zet het Mechelse bedrijf fors in op de combinatieverkoop van televisie, internet en vaste en mobiele telefonie. De combinatie met onlinestreamen bouwt Telenet in via de formule Play en de app Yelo Play. Het on-demandaanbod Play is de opvolger van Rex & Rio. Dat duo verdween toen Telenet eind 2014 de rug rechtte na de intrede van Netflix en de lancering van Stievie. Play (en het ruimere Play More) omvatten net zoals Rex & Rio een aanbod van films, series en themazenders uit Vlaanderen en het buitenland. Maar sinds de herlancering geeft Telenet zijn Play-klanten de kans programma's van 25 zenders tot zeven dagen na de uitzending te herbekijken zonder ze op te nemen. Programma's die lopen, kan de kijker vanaf de start bekijken. Tegelijk herdoopte Telenet de app Yelo in Yelo Play. Met Yelo Play kan de gebruiker net zoals bij Netflix op elk scherm televisiekijken. De app combineert het Play (More)-aanbod met eigen opnames en terugkijken. De Luikse intercommunale Tecteo zorgt met VOO voor digitale kabeltelevisie in Wallonië, een deel van Brussel (Elsene, Sint-Gillis, Evere, Sint-Pieters-Woluwe, Oudergem en Ukkel) en Voeren. Net zoals bij Telenet volstaan een kabelabonnement en een decoder (of een CI+-module). De decoder kan de gedaante aannemen van een VOObox, de eenvoudige variant die de klant moet aankopen, of die van een VOOcorder, die hij kan huren. De VOOcorder heeft een geïntegreerde kabelmodem (bij Telenet moet de kijker die apart laten installeren) voor de interactieve diensten, zoals het aanbod op aanvraag (on demand). Tecteo positioneert VOO als een quadruple play-operator, omdat het vaste en mobiele telefonie apart telt. In de praktijk levert dat vooral triple play-combinaties op (internet, televisie en telefonie). Maar ook duopakketten met internet en digitale televisie zijn mogelijk. In het televisieaanbod werkt VOO vooral met extra opties boven op het standaard digitale aanbod. Voorbeelden zijn Be Tv, een Ciné Pass, een Panoroma-boeket met extra's voor het hele gezin of VOO Foot met de wedstrijden van de Jupiler Pro League. Om op alle plaatsen en alle schermen te kijken, kan de VOO-klant terecht bij de app VOO- motion. VOOmotion is inbegrepen bij het abonnement van klanten die internet en televisie combineren. Ze krijgen 28 zenders die ze op hun televisietoestel en mobiel kunnen bekijken. Numéricable, het vroegere Coditel, biedt kabeltelevisie aan in een aantal gemeenten in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest (Anderlecht, Brussel, Sint-Jans-Molenbeek, Sint-Joost-ten-Node, Laken, Haren, Neder-over-Heembeek en Watermaal-Bosvoorde), plus Wemmel en Drogenbos in Vlaanderen. Wie bij Numéricable een kabelabonnement neemt, kan digitale televisie ontvangen via een decoder (of een CI+-module). De gebruikers kunnen een Cablebox of Cablebox HD Harde Schijf huren, maar Numéricable zet vooral in op zijn triple-play-aanbod. De kijker mag zich enkel op digitale televisie abonneren, maar wie telefonie en internet combineert, kan beschikken over de LaBox, die de link legt naar het moderne televisiekijken. Draait de gebruiker de afstandsbediening om, dan heeft hij een klavier met een geïntegreerde touchpad in handen waarmee hij kan surfen. Een controlescherm geeft aan welke apparaten in huis aangesloten zijn op de LaBox (USB-stick, harde schijf, blu-ray) of op het internet (via wifi of ethernet). Zo kan de klant de aansluiting van de apparaten controleren en toegang krijgen tot informatie over die toestellen. Daartegenover staat dat Numéricable geen app heeft om op andere schermen televisie te kijken. Belgacom was tien jaar geleden de eerste aanbieder van digitale televisie in ons land. Sinds de algemene rebranding heet het aanbod Proximus TV, dat in de huiskamer terechtkomt via de telefoonlijn. De dienst is beschikbaar in Vlaanderen, Brussel en Wallonië. Wie via Proximus digitale televisie wil kijken, heeft een xDSL-abonnement en een decoder nodig (die te koop of te huur is). Proximus TV is enkel beschikbaar binnen de pakketten die televisie combineren met internet, vaste telefonie of gsm. Proximus bouwde wel enige flexibiliteit in: de klant kan perfect een pack kiezen met bijvoorbeeld enkel televisie en internet. De combinatie met onlinestreaming is beschikbaar in TV Overal, waarmee abonnees thuis en onderweg televisie kunnen kijken op hun smartphone of tablet. Daarvoor hebben ze een wifiverbinding nodig of toegang tot het 3G-netwerk van Proximus -- of ideaal, het 4G-netwerk. Bij sommige packs is TV Overal inbegrepen, maar voor andere is het een extra kostenpost. Het uitgesteld kijken zet Proximus in de markt via TV Replay en TV Replay+. Via die betaaldienst kan de kijker programma's bekijken die tot 36 uur daarvoor zijn uitgezonden, ook via mobiele toestellen. Proximus TV trekt ook sterk de kaart van films en series. Naast zijn on-demandcatalogus biedt het een Movies & Series Pass aan en bovendien heeft Proximus TV Netflix geïntegreerd. Terwijl Telenet met een eigen contentplatform de concurrentie aangaat met Netflix, besliste Proximus de dienst een plek te geven in de menu's van zijn klanten. Toch schakelt het Netflix niet helemaal gelijk met zijn eigen aanbod: gebruikers die uit Netflix streamen, merken dat aan hun maandelijkse downloadlimieten. Ook klanten van de Belgacom-dochter Scarlet krijgen digitale televisie van Proximus TV op hun flatscreen. Net zoals Proximus TV is Scarlet in alle regio's beschikbaar. De bijbehorende decoder is te huur, maar de huurprijs is inbegrepen bij de totale pakketprijs die Scarlet aanbiedt. Scarlet mikt met Scarlet Trio op de lagekostenklanten en combineert digitale televisie met internet en vaste telefonie. Een apart abonnement voor digitale tv is niet beschikbaar, wel kan de klant aanvullende opties nemen (zoals de Movies & Series Pass van Proximus TV). Een app om op een tablet of smartphone televisie te kijken, heeft Scarlet niet. Scarlet erfde eind vorig jaar de 35.000 klanten van BASE, toen die telecomoperator een punt zette achter het digitaletelevisieproduct SNOW. Dat kwam in 2013 op de markt als uitdager van Proximus TV en Telenet. Mobistar, de derde mobiele operator van het land, is na een stopgezet avontuur niet aanwezig in digitale satelliettelevisie, maar het broedt op de lancering van een nieuwe Mobistar TV. Digitale televisie via de satelliet betekent dat het signaal in huis komt langs een schotelantenne en een HD-decoder (eventueel met een harde schijf). De consument kan het totale pakket zowel aankopen als huren. Wie een schotelantenne heeft, kan ook enkel de decoder kopen. Een CI+-module is ook hier een optie. TV Vlaanderen en TéléSat zijn twee aparte bedrijven, maar commercieel staan de neuzen duidelijk in dezelfde richting. De satellietontvangst is niet streekgebonden, wat reismogelijkheden met zich brengt. Klanten die over een mobiele schotelantenne beschikken en hun decoder of smartcard meenemen op reis, kunnen bijvoorbeeld ook in hun buitenverblijf digitale televisie kijken via de satelliet. In de positionering van TV Vlaanderen en TéléSat valt op dat beide bedrijven nog altijd hun historische troefkaart uitspelen. Ten tijde van de analoge televisie stond de satelliet gelijk aan veel meer zenders dan het toen nog beperkte kabelaanbod. Dat argument is overeind gebleven. Zowel TéléSat als TV Vlaanderen biedt een formule aan met een reeks zenders waarvoor de klant een maandelijkse abonnementsprijs betaalt. Daarbovenop krijg hij er honderden zenders gratis bij. Ook de satellietaanbieders doen mee aan triple play en zetten naast hun tv-aanbod ook combinaties met internet en telefonie in de markt. Apps voor uitgesteld kijken en kijken op andere schermen zijn niet voorhanden. De meeste apps om tv te kijken met een tablet, smartphone of computer (TV Overal, Yelo Play, VOOmotion) kwamen al aan bod, omdat ze deel uitmaken van een bestaand aanbod via kabel of xDSL. Twee uitzonderingen staan daar los van, al waren dat er een jaar geleden nog drie. Naast Stievie en Netflix mikte ook Bhaalu aanvankelijk op alternatieve digitale televisie, met een systeem van een onlinevideorecorder die in de cloud alles opneemt wat wordt uitgezonden (via Telenet of Proximus TV). Daarna kon de kijker zelf kiezen wat en wanneer hij ze bekijkt via zijn televisie of mobiel. De VRT, Medialaan en SBS Belgium dienden klacht in, omdat ze vonden dat Bhaalu de integriteit van hun signaal schond. Ze haalden hun gelijk, waarna Bhaalu voorlopig uit beeld verdween. De grote Vlaamse zenders hadden nog een andere goede reden om zich te verzetten tegen Bhaalu: de uitbouw van Stievie. Dat is een app waarmee de gebruiker kan kijken naar tien Vlaamse zenders op zijn tablet of smartphone (of op het grote scherm, want de betalende versie van de app werkt ook met Apple TV en Chromecast). Hij kan ook zes dagen terugkijken of opnemen, om de programma's later opnieuw te bekijken. De app bestaat sinds 2013 en kwam destijds op de markt met een abonnementsformule. Die blijft bestaan, ondanks de aankondiging van Medialaan dat het binnenkort van start gaat met Stievie Free. Alle programma's van VTM, 2BE, Vitaya, JIM en VTM Kzoom zullen dan gratis rechtstreeks te zien zijn zonder kabel- of ander abonnement. Gebruikers moeten zich wel registreren, wat Medialaan dan weer de kans biedt socio-demografische gegevens te gebruiken en de reclame bij zijn programma's doelgerichter te commercialiseren. In Stievie Free is het onmogelijk de reclameblokken door te spoelen (in de betalende versie kan dat wel). Eind 2014 streek de Amerikaanse streamingdienst Netflix met het nodige tromgeroffel neer in ons land. Tegen een vaste maandelijkse vergoeding kan de gebruiker onbeperkt kijken. Netflix staat bekend om zijn aanbod van films en series, waaronder eigen producties zoals House of Cards of Orange is the New Black. Dankzij de streamingsoftware kan de klant het aanbod bekijken via een toestel met een internetverbinding, waarop hij de Netflix-app installeert. De software en de functies kunnen variëren van apparaat tot apparaat. Netflix denkt breed en voorziet in mogelijkheden voor televisie, smartphone, tablet, computer, maar ook voor gameconsoles, en dvd- of blu-rayspelers. Het deel van het Netflix-publiek dat niet meer gehecht is aan de klassieke tv-zenders, zit trouwens ook in het vizier van Apple en Google. Die twee reuzen bieden zonder abonnementsformule de mogelijkheid films te downloaden via iTunes of Play Store en met een losse betaling per aankoop. In ons land kan de kijker op die manier nog geen series bekijken, in het buitenland wel. Misschien is de Belg toch nog iets te gehecht aan zijn traditionele manier van televisiekijken. WOUTER TEMMERMANDe operatoren zetten in op pakketten en formules die zich liefst niet tot één distributiemethode of één scherm beperken. Extra schermen zorgen vooral voor flexibiliteit: de gebruikers kunnen een aflevering bekijken terwijl ze een bad nemen.