BRUSSEL Incontournable XAVIER HUFKENS

Xavier Hufkens is het zwaargewicht van de Brusselse galeriescene. Hij begon in 1987 in het achterhuis van een schrijnwerkerij aan Brussel-Zuid. In 1992 verhuisde hij naar een negentiende-eeuws herenhuis in Elsene, dat de architecten Paul Robbrecht, Hilde Daem en Marie-José van Hee hadden verbouwd tot een white box. In die buurt zijn de voorbije vijftien jaar heel wat andere galeriehouders neergestreken. Hufkens beschouwt zijn galerie als een "toegankelijk cultuurcentrum, waar iedereen gratis kan binnenwandelen om naar kunst te kijken".
...

Xavier Hufkens is het zwaargewicht van de Brusselse galeriescene. Hij begon in 1987 in het achterhuis van een schrijnwerkerij aan Brussel-Zuid. In 1992 verhuisde hij naar een negentiende-eeuws herenhuis in Elsene, dat de architecten Paul Robbrecht, Hilde Daem en Marie-José van Hee hadden verbouwd tot een white box. In die buurt zijn de voorbije vijftien jaar heel wat andere galeriehouders neergestreken. Hufkens beschouwt zijn galerie als een "toegankelijk cultuurcentrum, waar iedereen gratis kan binnenwandelen om naar kunst te kijken". De eerste artiest met wie Hufkens samenwerkte, was Antony Gormley. De Britse beeldhouwer is nog altijd een van de sterkhouders van zijn galerie. Het is tekenend voor de langetermijnrelatie die hij met zijn artiesten wil opbouwen. Ook met Jan Vercruysse, Roni Horn, Louise Bourgeois en Thomas Houseago -- van wie er nu een tentoonstelling loopt -- werkt hij al twintig jaar samen. Twee jaar geleden opende Hufkens een tweede ruimte in de Sint-Jorisstraat in Elsene. Hij heeft een internationaal cliënteel en is aanwezig op de belangrijkste kunstbeurzen, maar toch heeft hij nooit een internationaal filiaal gestart. Hij verkiest de lokale verankering en een persoonlijke relatie met verzamelaars. Voor jonge ontdekkingen moet u niet meteen bij Hufkens zijn. Hij toont vooral gevestigde artiesten, die soloshows krijgen in gerenommeerde musea en kunstencentra. Hij beheert ook de nalatenschappen van beroemde artiesten als Louise Bourgeois, Willem de Kooning, Robert Mapplethorpe en Alice Neel. Goed om te weten: Hufkens' partner is Pierre Marie Giraud, een andere galeriehouder in Elsene, die wereldtop is in hedendaags keramiek en glaswerk. Xavier Hufkens, Sint-Jorisstraat 6 en 107, 1050 Elsene www.xavierhufkens.com Albert Baronian is al 42 jaar actief als kunsthandelaar in Brussel. Als medeoprichter van de kunstbeurs Art Brussels heeft hij de stad onvermoeibaar gepromoot als internationale hotspot voor hedendaagse kunst. Hij opende zijn eerste galerie in 1973, waar hij geëngageerde kunst van stromingen als Supports / Surfaces en de arte povera probeerde te verkopen. De artepoverakunstenaars die hij toonde -- onder wie Gilberto Zorio, Giulio Paolini en Mario Merz -- behoren nu tot de canon van de hedendaagse kunst. Omdat er in de jaren zeventig nog niet veel verzamelaars en kunstbeurzen waren, kon Baronian vrij snel deelnemen aan internationale topevenementen als Fiac Parijs, Art Basel en Art Cologne. In de jaren tachtig verdedigde hij de Neue Wilden, een invloedrijke Duitse groep postexpressionisten. Toen Baronian in 1981 tijdelijk een filiaal opende in Gent, was de eerste galeriedirecteur de piepjonge Chris Dercon -- nu de aftredend directeur van Tate Modern in Londen. Baronian bleef nooit teren op zijn successen uit de jaren tachtig en negentig. Hij friste zijn artiestenportefeuille continu op, onder meer met interessante namen als Helmut Stallaerts, Lionel Estève en Mekhitar Garabedian. Hij opende een projectruimte in dezelfde straat en exposeert in januari voor het eerst op de Brusselse kunst- en antiekbeurs Brafa. Galerie Albert Baronian, Isidore Verheydenstraat 2, 1050 Elsene www.albertbaronian.com Almine Rech is de dochter van de Franse modeondernemer Georges Rech en de vrouw van Bernard Picasso, de kleinzoon van Pablo. In 1997 startte ze een galerie in Parijs. Haar eerste show organiseerde ze met de Amerikaanse licht- en ruimtekunstenaar James Turrell, die nog altijd aan de galerie verbonden is. Tien jaar geleden opende ze in Brussel haar eerste buitenlandse vestiging -- een van de eerste internationale galeries in de hoofdstad. Intussen heeft Rech ook een filiaal in Londen, wat haar invloedssfeer opnieuw gevoelig heeft vergroot. De bekendste kunstenaars in haar portefeuille zijn Richard Prince en Jeff Koons, die bekend is om zijn glossy neopopart. Daarnaast toont Rech artiesten met een wat duistere, mannelijke, on-Franse esthetiek, onder wie Matthieu Ronsse, Joep Van Lieshout, Francesco Vezzoli, Ugo Rondinone en Johan Creten. Almine Rech, Abdijstraat 20, 1050 Elsene www.alminerech.com Rodolphe Janssen, de zoon van een verzamelaar-kunsthandelaar, is een van de anciens in Brussel: hij opende zijn zaak in 1991. Zijn broer Sébastien runt in de hoofdstad de galerie Sorry We're Closed. Rodolphe Janssen behoort tot het clubje Belgische galeristen dat op de belangrijkste internationale kunstbeurzen exposeert. Hij heeft twee tentoonstellingsruimtes in dezelfde straat: een grote industriële white box met veel daglicht, en een intieme huiskamergalerie op de eerste verdieping aan de overkant. Aanvankelijk toonde hij er veel fotografie zoals Hiroshi Sugimoto en Stephen Shore, nu is hij specialist in frisse Europese en Amerikaanse avant-garde. En de Belgen? Wim Delvoye werkt regelmatig samen met Janssen, net zoals de West-Vlaamse beeldhouwer Thomas Lerooy. Galerie Rodolphe Janssen, Livornostraat 35, 1050 Elsene www.galerierodolphejanssen.com De galerie van Jan De Clercq en Olivier Meessen is sinds 2008 gevestigd in een voormalige dokterswoning met drie verdiepingen uit 1911. Er zijn aparte projectruimtes, zoals de Wunderkammer in de kelder en de wintertuin, waar plaats is voor videowerk. Het duo brengt soloshows van jonge en midcareer artiesten als Claudio Parmiggiani en Fabrice Samyn, maar het organiseert ook groepstentoonstellingen rond een thema. Die zijn vaak van museaal niveau en tonen niet alleen kunstenaars uit de eigen stal. Meessen De Clercq zet ook volop in op catalogi en publicaties, vaak brengen ze zelfs de eerste monografieën van opkomende kunstenaars uit. De galerie is present op internationale beurzen als Art Basel, Frieze en Fiac, en ze debuteert in januari op de Brusselse kunst- en antiekbeurs Brafa. Meessen De Clercq, Abdijstraat 2A, 1050 Elsene www.meessendeclercq.be Galerie Greta Meert ligt niet in de galeriecluster rond Elsene, maar ze kan sinds 1988 zo'n indrukwekkend palmares voorleggen dat een omweg langs de Vaartstraat een must is. Meert palmt drie verdiepingen van een industrieel art-nouveaupand in. Vanaf de start ligt de klemtoon op minimal art en conceptuele kunst. Bekende namen als Robert Mangold, Donald Judd, Louise Lawler, John Baldessari en Jeff Wall exposeerden voor het eerst in Brussel bij Meert. Toch bleef de galerie niet steken bij die intussen gevestigde lichting. Deels onder impuls van haar zoon Frederic heeft Greta Meert haar artiestenbestand gevoelig verjongd, onder meer met Stef Driesen en Pieter Vermeersch. Galerie Greta Meert, Vaartstraat 13, 1000 Brussel www.galeriegretameert.com Micheline Szwajcer leek vergroeid met Antwerpen: in die stad woont haar familie en zette ze in 1981 haar eerste stappen als galerist. Ze specialiseerde zich in arte povera, minimal art en conceptuele kunst. Al snel haalde ze grote namen binnen als On Kawara, Luciano Fabro en Lawrence Wiener. In 2009 zette Szwajcer haar galerie abrupt stop, in 2010 heropende ze die weer. In 2014 verhuisde ze naar Brussel, de hoofdstad van de hedendaagse kunst in België. Ze installeerde zich in een nieuwe galeriecluster op de Regentschapsstraat, vlak bij het Justitiepaleis. Daar zit ze samen in een groot gebouw met andere invloedrijke galeristen als Catherine Bastide en Jan Mot. Szwajcer bleef niet hangen in nostalgie. Ze bleef haar artiesten vernieuwen met vooraanstaande postconceptuele artiesten als Christopher Wool, Koenraad Dedobbeleer, Liam Gillick en David Claerbout. Szwajcer is na 34 jaar nog altijd een internationale benchmark voor hedendaagse kunst. Galerie Micheline Szwajcer, Regentschapsstraat 67, Brussel www.gms.be Zeno X is het moederhuis van Luc Tuymans en Michaël Borremans, maar evengoed van Marlène Dumas, Anton Corbijn, Dirk Braeckman en wijlen Raoul De Keyser -- stuk voor stuk internationaal gereputeerde kunstenaars uit België en Nederland. Frank Demaegd startte zijn galerie in 1981 in een bescheiden herenhuis, samen met zijn vrouw Eliane. De samenwerking met Tuymans begon in 1990, Borremans debuteerde er in 2002. In 2013 verliet Zeno X het Antwerpse Zuid en verhuisde zijn hoofdzetel naar Borgerhout. Het Gentse architectenbureau Coussée & Gooris verbouwde de depots en de aanpalende melkfabriek tot een indrukwekkende exporuimte van 1200 vierkante meter. Daar is op twee verdiepingen plaats voor extralarge sculpturen en de conceptuele installaties van Mark Manders en Patrick Van Caeckenbergh. Toch ligt de klemtoon van de galerie nog altijd op figuratieve schilderkunst. Zeno X heeft geen internationale vestigingen, maar de galerie heeft vooral in de Verenigde Staten en het Midden-Oosten een groot netwerk van musea en privékunststichtingen, waarmee ze samenwerkt voor tentoonstellingen en aankopen. Door haar partnerschap met de David Zwirner Gallery in Londen en New York en met de Gallery Koyanagi in Tokio krijgen Zeno X-artiesten als Borremans en Tuymans ook daar een platform. Momenteel toont Zwirner in Londen voor het eerst werk van Raoul De Keyser, in Doha loopt een Tuymans-retrospectieve. Zeno X Gallery, Godtsstraat 15, 2140 Borgerhout www.zeno-x.com Hoewel in korte tijd enkele galeries het Antwerpse Zuid hebben verlaten, bleef Tim Van Laere koppig op zijn plek. De broer van rockartiest Admiral Freebee zit er al sinds 1997. Vraag aan honderd kunstliefhebbers wie Van Laere op stal heeft, en drie kwart van hen antwoordt: Rinus Van de Velde, bekend om zijn monumentale filmische houtskooltekeningen. Maar de galerie is ook de thuisbasis van de videokunstenaar Nicolas Provost en van neo-expressionistische schilders als Jonathan Meese, Kati Heck en Adrian Ghenie. Tim Van Laere Gallery, Verlatstraat 23-25, 2000 Antwerpen www.timvanlaeregallery.com Galerie Deweer werd in 1979 opgericht door de tapijtenproducent Mark Deweer. In zijn industriële pand in het Zuid-West-Vlaamse Otegem toonde hij in de jaren tachtig al Jan Fabre, Panamarenko, de Neue Wilden en de Transavanguardia. In de jaren negentig bracht de galerie belangrijke soloshows van -- intussen gevestigde -- kunstenaars als Tony Cragg, Thomas Ruff en Ilya Kabakov. Onlangs namen de twee zonen van Mark, Gerald en Bart, het roer over. Samen met Jo Coucke bepalen ze de artistieke lijn van de galerie. Door de concurrentie uit de steden is het lastiger het historische elan van de galerie voort te zetten. Maar door de uitbreiding van het fabriekspand beslaat de galerieruimte nu ruim 1200 vierkante meter. Dat schept mogelijkheden voor grote retrospectieve shows, zoals die rond de dertigjarige samenwerking met Jan Fabre. Nieuw is dat Deweer opslagfaciliteiten aanbiedt voor verzamelaars. Deweer Gallery, Tiegemstraat 6A, Otegem www.deweergallery.be THIJS DEMEULEMEESTER