MUZIEK
...

MUZIEKMikis Theodorakis (geboren in 1925) is een boegbeeld van de Griekse muziek, een kultureel ambassadeur en een beetje het geweten van zijn land ook : politiek en muziek gaan bij hem hand in hand. Eerst was er de klassieke scholing bij Olivier Messiaen in Parijs, de lof van Dmitri Sjostakovitsj en Benjamin Britten, de samenwerking met Iannis Xenakis en Darius Milhaud. In 1960 slaat hij een andere richting in wanneer hij terugkeert naar Griekenland. Hij werkt met teksten van jonge Griekse dichters, haalt inspiratie uit de Byzantijnse muziek en de volksmuziek, en verweeft die met de klassieke westerse symfonie. De Kolonels gooien echter roet in zijn geëngageerde eten : ze verbieden in '67 zijn muziek, stellen hem eerst onder huisarrest en verbannen hem dan. Van '70 tot '74 trekt hij de wereld rond met Maria Farandouri en Petros Pandis, met liederen tegen de Griekse diktatuur. Zo'n koncert is dan zowat een hoogmis voor al wie zich progressief noemt.Theodorakis komt nu met sterzangeres Maria Farandouri naar België voor een koncert dat als motto "The Popular Songs" meekreeg. Daarin ongetwijfeld ook gedeelten uit zijn meest bekende werken, zoals Canto General (op tekst van Pablo Neruda) en de Mauthausen-ballade. Verwacht dus geen grote muzikale vernieuwing te horen. Maar een koncert buitenkomen met zo'n gevoel van "en nu gaan we met z'n allen de wereld verbeteren" doet toch altijd deugd aan het hart.Zaterdag 13 mei om 20 u30 in het Paleis voor Schone Kunsten in Brussel. Tickets : tel. (02)507.82.00.OPERA16 mei, de avond van het eerste van de drie recitals van Montserrat Caballé in ons land (zie hiernaast), is ook de avond waarop in de Vlaamse Opera in Gent Don Carlo van Giuseppe Verdi (1813-1901) in première gaat. Een herneming van een suksesvolle produktie uit het eerste Vlos-seizoen, '89-'90. De regie van Gilbert Deflo, de decors en kostuums van Ezio Frigerio en Franca Squarciapino, het orkest en de stemmen : allen kregen ze superlatieve lof. Wie het destijds gemist heeft, laat deze tweede kans niet voorbijgaan de anderen gaan allicht graag nóg eens genieten. "Don Carlo" (uit 1867) tekent een indringend politiek drama : de kroonprins van Spanje, Don Carlo, houdt van de Franse prinses Elisabeth, maar moet haar om politieke redenen afstaan aan zijn vader Filips II. Zijn vriend Rodrigo, markies van Posa, overhaalt hem om zich in te zetten voor de vrijheidsstrijd in Vlaanderen... Gent, van 16 tot 27 mei, tel. (09)225.24.25. Antwerpen, van 1 tot 11 juli, tel. (03)233.66.85.RECITALZe had gewoon een Spaanse huisvrouw met een mooie stem kunnen zijn. Maar ze werd "toevallig" een operadiva : Montserrat Caballé, driemaal te gast in België.Wie oren heeft naar mooie stemmen, die móet op 16, 19 of 22 mei naar Montserrat Caballé gaan luisteren. Wij kennen iemand die voor zo'n avondje loepzuivere belcanto van deze Catalaanse diva zelfs speciaal z'n gehoorgangen laat uitspuiten. Zover hoeft u het niet te drijven. Maar zorgt u er wél voor dat uw droge kuchje die avond thuisblijft. Want Caballé is niet zomaar een prima donna van de opera, ze is een "La". Een la ? Een "La" zoals La Tebaldi of La Callas. Dat onnozele voorzetseltje is in operakringen een majestueuze eretitel, enkel weggelegd voor de allergrootste zangeressen.Aan Caballé's vreemde voornaam hangt een verhaaltje vast. Bij haar geboorte zat de navelstreng rond haar hals en dreigde ze te stikken. Moeders schietgebedje tot Santa Maria de Montserrat bracht hulp en het pasgeboren kleintje zong haar eerste noot. Daarom koos Maria Caballé want zo heet ze eigenlijk later Montserrat als artiestennaam. Haar ouders hadden het niet breed, maar ze onderkenden al vlug het zangtalent van hun spruit en lieten haar op haar negende reeds naar het conservatorium van haar geboorteplaats Barcelona gaan... Tot vader werkloos werd, de zangopleiding niet meer in het budget paste, en Maria als naaister aan de slag ging. Het heeft toen niet veel gescheeld of ze was een onbekende Spaanse huisvrouw met een mooie stem gebleven. Rijke kennissen stelden haar in staat om in Milaan te gaan voortstuderen... Ze debuteert in 1956 in de opera van Bazel, waar ze de basis van haar omvangrijke repertoire legt, maar de grote doorbraak komt er pas in 1965, in de Newyorkse Metropolitan Opera. En dan nog door een onwaarschijnlijk toeval : omdat Marilyn Horne plots ziek werd, moest Caballé haar vervangen in de titelrol van Donizetti's Lucrezia Borgia, zonder repetitie. Het werd een waanzinnig sukses. Sedertdien is de ster van Caballé immer hoger aan het firmament gaan staan, heeft ze in haast alle grote operahuizen ter wereld gestaan en heeft ze met de bekendste dirigenten gewerkt : Abbado, von Karajan, Szolti, Mehta, Bernstein, Muti... Maar ze geneerde zich niet om daarnaast ook meer "populaire" dingen op haar programma te nemen, zoals Spaanse zarzuela's, of een duet met de inmiddels overleden Freddy Mercury, de voorman van de Britse popgroep Queen.Toch is het vooral de belcanto die haar laat schitteren met haar opvallend zuivere stem, haar subtiliteit en perfekte voordracht. Met Rossini, Paisiello, Turina, Rodrigo, Obradors en Scarlatti op het programma van de drie recitals die ze in ons land zingt, kan het niet anders dan schitterend worden. RAF PAUWELSMontserrat Caballé, aan de piano begeleid door Manuel Burgueras. Brussel, Paleis voor Schone Kunsten, 16 mei, tel. (02)507.82.00 en (02)513.83.20 ; Luik, Théâtre Le Forum, 19 mei, tel. (041)23.18.18 ; Antwerpen, Elisabethzaal, 22 mei, tel. (03)233.84.44 en (03)233.71.60. Telkens om 20 uur.MONTSERRAT CABALLÉ Komt uw oren verwennen.TELEXIn Brussel start vandaag, 11 mei, het twee weken durende KunstenFESTIVALdesArts. Internationale klasse in dans, teater,... Wie nu zijn tickets nog niet heeft, zal voor vele voorstellingen uit de boot vallen. Toch nog proberen ? Bel dan : tel. (02)511.02.05Vanaf 11 mei worden bij De Vuyst in Lokeren de werken tentoongesteld die op zaterdag 20 mei onder de hamer komen tijdens de veiling "Impressionisme, oude en moderne kunst" : naast 17de-eeuws werk ook (onder meer) Jenny Montigny, Leon De Smet, Georges Minne, Floris Jespers, Paul Delvaux,...Info : tel. (09)348.54.40.De Tijd speelt Agatha, een stuk van Marguerite Duras over de incestueuze liefde tussen een broer en een zus, op de vooravond van haar vertrek. Op toernee door Vlaanderen. Info : Thassos tel. (03)231.62.86.