HET SPOOR WORDT VRIJ, MAAR WAT IS VRIJ? 16 DE WERKGEVER WORDT GEPEST 17 EINDELIJK ECHTE CONCURRENTIE VOOR MICROSOFT 18 REKEN NIET OP EEN LAGERE ENERGIEFACTUUR 20 JACHT OP DE FISCAAL ADVISEUR 22 EIGEN BEDRIJVEN EERST 23 PAUL DE GRAUWE: ANGST IS SLECHT VOOR DE GEZONDHEID 24
...

HET SPOOR WORDT VRIJ, MAAR WAT IS VRIJ? 16 DE WERKGEVER WORDT GEPEST 17 EINDELIJK ECHTE CONCURRENTIE VOOR MICROSOFT 18 REKEN NIET OP EEN LAGERE ENERGIEFACTUUR 20 JACHT OP DE FISCAAL ADVISEUR 22 EIGEN BEDRIJVEN EERST 23 PAUL DE GRAUWE: ANGST IS SLECHT VOOR DE GEZONDHEID 24 Het regent, nee, het gutst dalende cijfers. Zo zou je de economische analyse van de corporate-financesector in 2002 wereldwijd, en in het bijzonder in België, kunnen samenvatten. Consultant KPMG Corporate Finance berekende dat de totale waarde van wereldwijde fusies en overnames in 2002 47% lager lag dan in 2001, en uitkwam op 'amper' 996 miljard dollar. België werd in 2002 voor het eerst in drie jaar nipt een nettoverkoper van bedrijven. Indien de vette verkoop van Ontex aan de Britse investeringsgroep Candover (geschat op een waarde van 1,1 miljard euro) was ingecalculeerd, dan zouden we zelfs een nog hogere ranking behalen in de verkoopcijfers. Ook de durfkapitalisten lieten het afweten. Wereldwijd halveerden de totale investeringen van durfkapitaalfondsen tot 100 miljard dollar. In 2000 investeerden onafhankelijke Belgische fondsen 145 miljoen euro; in 2001 ging daar al bijna de helft af. De investeringsfondsen die aan de banken zijn gekoppeld, doen het al niet beter. Dexia Ventures legde in 2002 de boeken neer. 2002 was een historisch jaar voor de Belgische corporate-financeadvocaten. In het voorbije decennium steeg hun omzet elk jaar, maar in 2002 kenden kantoren als Linklaters De Bandt of Allen & Overy Belgium een stabilisatie en zelfs een daling. Die was voornamelijk een gevolg van het wegvallen van beursintroducties en andere corporate-dossiers. Ook de Big Five-consultants lijden onder de economische malaise. Het genoemde KPMG-rapport meent dat er in 2003 geen verbetering komt op de Britse financiële markten. De topman van dit kantoor noemde 2002 het moeilijkste in de geschiedenis van zijn bedrijf. In België werd bij Ernst & Young en Deloitte & Touche het departement Corporate Finance deels afgebouwd, terwijl kantoren als PricewaterhouseCoopers de verminderde activiteit opvangen door alles te zetten op herstructureringen. Die herstructureringen gaan immers wel gepaard met allerlei kapitaaloperaties. Grotere groepen schuiven een deel van hun activa af. Dat biedt soms kansen aan het management om het eigen bedrijf over te nemen, zoals dat bij Carrières du Hainaut (ex- Etex) of Texaf (ex- Cobepa) gebeurde. Ook het uiteenvallen van de Groep Seghers bood kansen aan het management van Vitamex om een koopje te doen. Management buy-outs zijn zowat de enige activiteit op het vlak van corporate finance, en zullen dat volgend jaar ook blijven. Ook bij de Belgische zakenbankiers is het kommer en kwel. Niet alleen is de activiteitsgraad fors gedaald, maar als er al een deal te rapen valt, wordt die weggekaapt door een buitenlandse concurrent. De toptien van grootste adviseurs voor fusies en overnames in België wordt aangevoerd door ABN Amro, gevolgd door Deutsche Bank. Petercam is de enige lokale speler van betekenis. Een doorbraak in Bazel?Kunnen banken dan nog een rol spelen in het andere aspect van corporate finance: de kredietverschaffing? Paniekberichten over de nieuwe kapitaalakkoorden Bazel II doen vermoeden van niet. In 2003 worden de resultaten bekendgemaakt van een grootscheepse impactstudie. Afhankelijk van die resultaten zal het Bazelcomité een 'laatste' keer zijn akkoorden herbekijken. Wat de KMO-kredieten betreft, deed het comité in 2002 een toegeving door de vereisten wat soepeler te maken. Verdere gestes worden niet verwacht. Het Internationaal Monetair Fonds waarschuwde al voor het gevaar van een wereldwijde kredietschaarste. Uit cijfers van de Europese Centrale Bank ( ECB) blijkt dat de groei van de kredietverstrekking van de Belgische banken aan de privé-sector het laagst was van heel Europa. Daarom start de ECB vanaf 2003 met een driemaandelijkse enquête over kredietbeleid bij negentig banken in de eurozone. Maar kan er wel over schaarste worden gesproken? Bazel II zal zeker een verdere impact hebben op wie wanneer kredieten krijgt. Ook zal het de verdere professionalisering van de banksector versnellen. Relatiebankieren behoort stilaan tot het verleden. Deals worden niet meer beklonken op het golfterrein. Strategie, organisatie, marketing, financiën en fiscaliteit moeten bij kapitaaloperaties efficiënt worden georganiseerd. Maar de aap zal pas uit de mouw komen wanneer blijkt dat (solvabele) bedrijven die hun investeringen nieuw leven inblazen, daarvoor geen kredieten krijgen. Dan kan er echt worden gesproken van een tekort aan middelen. Momenteel is het gissen of de daling aan kredieten een probleem is van de aanbod- of van de vraagzijde. Of 2003 het jaar van de waarheid wordt, hangt alleen af van een mogelijke economische heropleving.Kentering kan snel gebeurenToch zou de sector een dergelijke malaise niet mogen doorgaan. Dit is immer het uitgelezen moment om de cashflow te versterken door concurrenten met een zwakkere positie over te nemen. Heel wat bedrijven die het moeilijk hebben, staan immers erg goed geprijsd. Overnames gefinancierd met (papieren) aandelen - de hype in 1999-2000 - zullen echter een zeldzaamheid zijn. Koopjesjagers zullen met cash over de brug moeten komen. De koper heeft die contanten immers nodig om zijn eigen schulden af te betalen (denk maar aan de afstoting van Tractebels internationale activiteiten aan Electrabel, omdat moeder Suez op een schuldenberg zit). Economische onzekerheid, gekoppeld aan een geopolitieke crisis, en het gebrek aan vertrouwen als gevolg van de financiële fraude en de kwakkelende beurzen, maken het ambitieuze ondernemers niet makkelijk. Toch kan de kentering snel gebeuren. Recente Amerikaanse cijfers tonen aan dat 20% van de top-500 van de beursgenoteerde ondernemingen over voldoende cashflow beschikt om leverage buy-outs te realiseren. Het is alleen wachten op het moment dat het vertrouwen in de cijfers en de economie toeneemt. En zodra de Amerikaanse bedrijven hun vertrouwen terugwinnen, zullen de Europese volgen, luidt de optimistische redenering. We zullen allemaal hout vasthouden. Hans Brockmans, An Goovaerts [{ssquf}]De auteurs zijn redacteur van Trends.(2003)Uit cijfers van de ECB blijkt dat de groei van de kredietverstrekking van de Belgische banken aan de privé-sector het laagst is van heel Europa.