Vaarwel verticale integratie. Welkom "deverticalization". Coca-Cola tekende ooit het model, Nike is een trouwe volger en nu geeft Sara Lee Corporation er een nieuwe impuls aan. De in Chicago gevestigde groep boekte in 1997 een geconsolideerde omzet van bijna 20 miljard dollar. Ze maakt panty's, lingerie en sportswear ( Hanes, Champion, Dim, Playtex en de beroemde Wonderbra), maar ook voedingsproducten ( Douwe Egberts, Pickwick, Duyvis), onderhoudsproducten ( Biotex, Dobbelman, Vapona) en producten voor lichaamsverzorging ( Sanex, Zwitsal).
...

Vaarwel verticale integratie. Welkom "deverticalization". Coca-Cola tekende ooit het model, Nike is een trouwe volger en nu geeft Sara Lee Corporation er een nieuwe impuls aan. De in Chicago gevestigde groep boekte in 1997 een geconsolideerde omzet van bijna 20 miljard dollar. Ze maakt panty's, lingerie en sportswear ( Hanes, Champion, Dim, Playtex en de beroemde Wonderbra), maar ook voedingsproducten ( Douwe Egberts, Pickwick, Duyvis), onderhoudsproducten ( Biotex, Dobbelman, Vapona) en producten voor lichaamsverzorging ( Sanex, Zwitsal). Sara Lee Corporation heeft recent negen van zijn dertien Amerikaanse textielfabrieken afgestaan aan National Textiles, een voor de gelegenheid gestichte onderneming. Het is de eerste keer dat de multinational fabrieken van de hand doet, maar hij is van plan om op de ingeslagen weg verder te gaan en tegen het jaar 2000 drie miljard dollar cash te verzamelen. De vrijwel volledige verkoop van de textielproductie in de VS heeft de groep 450 miljoen dollar opgeleverd. Hoewel de aandeelhouders van Sara Lee hun dividend per aandeel in het voorbije decennium jaarlijks met gemiddeld 13,1% hebben zien groeien, zijn ze niet echt tevreden. De huidige "deverticalisering" heeft dus duidelijk een financieel doel, maar betekent ook een totale strategische koerswijziging. Sara Lee wil evolueren naar een distributie- en marketingbedrijf dat zich concentreert op de ontwikkeling van sterke merken.UITBESTEDEN AAN DE BESTE BIEDER.De gevolgen voor Europa? Onzeker. De Oude Wereld is een belangrijke markt voor Sara Lee, dat er 34% van zijn verkoop en 38% van zijn exploitatiewinst boekt. John Bryan, die sinds 1974 aan het hoofd van Sara Lee staat, koos einde van de jaren '80 voor diversificatie in Europa. Hij paste er dezelfde strategie toe als in de VS: leidende merken opkopen, het productiesysteem rationaliseren en de marketing versterken. Balans: Sara Lee heeft enkele van de interessantste Europese merken bemachtigd, zoals de Nederlandse koffiebrander Douwe Egberts, in België eigenaar van Jacqmotte en Zwarte Kat, of textielmerk Dim. De 8000 werknemers van de textieldivisie (waarvan 152 in België) vrezen nu dat John Bryan, in 1992 een vurig aanhanger van Bill Clinton, het mes zal zetten in de kosten in Europa. "De deverticalisering van Sara Lee is een vermomde delokalisatie," zegt Patrick Itschert, secretaris-generaal van het Europese Vakbondscomité voor Textiel, Kleding en Leder. "De overnemers van de Amerikaanse textielfabrieken gaan voor een periode van één of twee jaar een bevoorrecht partnership aan met Sara Lee. Daarna moeten ze concurreren met onderaannemers uit heel de wereld en zal de goedkoopste winnen." Hoewel er momenteel officieel uitsluitend sprake is van de textieldivisie en van de Amerikaanse markt, maakt niemand zich illusies. "Alle afdelingen gaan onderzoeken hoe ver men de deverticalisering van de groep kan doordrijven, ook in Europa," meent Joost J. den Haan, hoofd corporate PR van Sara Lee/DE in Nederland. Textiel is het eerste slachtoffer door toedoen van de sterke concurrentie uit de lagelonenlanden. "De verschillende eenheden van Sara Lee produceren dezelfde artikelen en concurreren nu al met elkaar," zegt Jean-Paul Bosteels, gedelegeerd bestuurder van het familiebedrijf Bosteels-De Smeth, dat in Aalst kousen en panty's du Parc fabriceert. "Als de groep van vandaag op morgen zou besluiten ze aan derden te verkopen, zou de situatie nog moeilijker worden." Bosteels-De Smeth produceert zijn topgamma nog steeds in België, maar de producten voor de grootdistributie en de distributiemerken komen uit Italië. "De huidige marges kunnen het industriële risico niet langer compenseren," zucht Jean-Paul Bosteels. "Een kousenfabrikant die een marge van 3% haalt, is een gelukkig man. Ik begrijp dat sommige mensen hun geld liever op de bank zetten. Misschien heeft Sara Lee uiteindelijk wel gelijk..." Het concept van "deverticalisering" zou wel eens navolging kunnen krijgen. " VF Corp ( nvdr - dat in 1995 zijn Vlaamse fabriek van Lee-jeans brutaal heeft gesloten) heeft dezelfde techniek gekozen. In 1997 heeft het zijn Britse en Ierse activa afgestaan aan een Canadese groep, waarvan de Pakistaanse eigenaren industriële belangen hebben in Dubai," zegt Patrick Itschert. En schoenenfabrikant Bally, een dochter van een Zwitserse groep, heeft enkele maanden geleden zijn Britse fabriek in Norwich verkocht aan het management, dat voor Bally zal blijven produceren. Zodat het erop lijkt dat de Europeanen de nieuwe trend al beginnen te volgen. CH.S.