EMU BEPERKT FISCALE SOEVEREINITEIT.
...

EMU BEPERKT FISCALE SOEVEREINITEIT."Nu zit de fiscale harmonisering nog altijd in de taboesfeer," zegt Rudi Vander Vennet, professor financiële economie aan de Universiteit Gent : "Voorlopig gaat alle aandacht nog naar de Europese Muntunie (EMU). Pas na de introductie van de euro begin '99 zal de discussie over de eenmaking van de belastingstelsels in volle hevigheid losbarsten. De lidstaten verliezen dan immers een aantal belangrijke beleidsinstrumenten. In de eerste plaats zullen de nationale regeringen niet meer kunnen ingrijpen op economische schokken door middel van wisselkoersoperaties, zoals de devaluatie van de Belgische frank in '82. Eveneens vallen de aanpassing van rentevoeten en de geldcreatie weg, dat worden voortaan bevoegdheden van de Europese Centrale Bank. Tenslotte ligt het begrotingsbeleid grotendeels aan banden als gevolg van het stabiliteitspact waartoe de lidstaten zich engageren." Met andere woorden : de EMU beperkt de nationale soevereiniteit tot het inkomensbeleid (inclusief sociale zekerheid), de arbeidsmarkt en de fiscaliteit. Vander Vennet : "Politieke beslissingen op de eerste twee niveaus zijn niet populair. Denk maar aan de loonmatiging of de vermindering van de uitkeringen. Rest alleen nog belastingmaatregelen om je concurrentiepositie tegenover de andere landen te verbeteren. Hierdoor zal de neerwaartse spiraal druk om de tarieven naar beneden toe te harmoniseren sterk toenemen. Op dit ogenblik vindt een zware concurrentiestrijd plaats tussen de verschillende regio's om (buitenlandse) bedrijven aan te trekken. Overal worden sociale lasten verlaagd, (bijna) gratis bedrijfsterreinen of vrijstellingen van vennootschapsbelasting aangeboden." Maar als je de fiscaliteit vrij laat spelen, krijg je asymetrische schokken. Bepaalde regio's kunnen dit opbod financieel niet aan en dreigen uit de boot te vallen. De Verenigde Staten trekken dergelijke scheeftrekkingen via transfers recht. Maar buiten de summiere Structuurfondsen bestaat dit middel in Europa niet. Gezien onze gigantische overheidsschuld, staat België zwak in deze strijd. Dat verklaart waarom onze regering zo'n sterke voorstander is van een fiscale harmonisering. Als gevolg van het huidig vetorecht fiscale beslissingen worden in de EU bij unanimiteit genomen blijft dergelijke eenmaking een utopie.Toch worden ook de budgettair sterkere lidstaten verplicht tot convergentie. Immers, EMU en belastingbeleid zijn onmiskenbaar met elkaar verbonden. Vander Vennet : "Ongeveer 75 % van de handelsstromen vindt binnen de Europese Unie plaats. Als je elkaar fiscaal doodconcurreert, breng je je eigen export in het gedrang. De huidige neerwaartse spiraal werkt wurgend op economisch vlak. Zo ontstaan onherstelbare regionale onevenwichten. De enige oplossing om niet tot een sociaal kerkhof te komen, is coördinatie van de verschillende belastingstelsels. Ideaal zou Europa de belastingen moeten heffen, maar dat is politiek niet haalbaar."Als tussenstap beginnen de diverse belastingadministraties gegevens met elkaar uit te wisselen. In Nederland bestaat al lang geen bankgeheim meer en toch scoort deze lidstaat economisch gezien vrij goed. Probleem is dat er altijd lijken moeten vallen, vooraleer regeringen zich bewust worden van een probleem. Denk maar aan de KB Lux-affaire. Vander Vennet : "Het huidige belastingsysteem is dusdanig pervers dat het zichzelf ondermijnt. Het netto belastbaar inkomen is een hol begrip geworden. Toch worden nog altijd een hele hoop voordelen en voorzieningen studiebeurzen bijvoorbeeld op basis van dit criterium toegekend. Als oplossing kun je bijvoorbeeld de aftrekposten afschaffen. Belast de vennootschappen op de cashflow in plaats van de netto belastbare winst, want dit begrip is door middel van boekhoudkundige trucs makkelijk te manipuleren. Ook hoge straffen voor belastingontduiking en -ontwijking, gekoppeld aan lagere tarieven zoals in de Verenigde Staten kunnen enig soelaas bieden." RUDI VANDER VENNET (UG) Als je de fiscaliteit in de EMU vrij laat spelen, krijg je asymetrische schokken.