Niet-nieuwe feiten en nieuwsfeiten
...

Niet-nieuwe feiten en nieuwsfeitenMet enkele treffend geformuleerde zinnen vatte Manu Ruys onlangs de ongunstige situatie van de Vlamingen in Brussel samen, en daarbij noemde hij de twee direct politiek verantwoordelijken in de Brusselse executieve : Jos Chabert en Vic Anciaux. Ik stond toen op het punt hem in een lezersbrief bij te treden, met enige kennis van zaken trouwens, en vooral met een langdurige kennis van zaken. Dat schrijven zou echter in strijd geweest zijn met onze oude gewoonte van "niet-inmenging" in elkaars standpunten ; bovendien bleek al snel dat deze brief ook te laat zou zijn gekomen. MACHTSPARITEIT.Reeds de volgende dag stond in De Standaard namelijk niet zomaar een brief, maar een volledig artikel van Anciaux te lezen. Het was overigens goed afgewerkt en zeker zo goed geschreven als de beste journalist het zou hebben gedaan. Een paar dagen later werd het zo mogelijk nog overtroffen door een diep doorwrocht stuk van Chabert. Vijf jaar geleden begonnen deze twee politici aan de laatste fase van hun politieke carrière in Brussel, schermend met het woord machtspariteit (de Vlaamse dan). Er was niet eens veel politiek doorzicht voor nodig om dit woord ook toen al bepaald potsierlijk te vinden. Nu, in hun ingezonden stukken, ontbreekt het woord helemaal en het begrip trouwens ook. Er wordt wel gesuggereerd hoezeer de Vlamingen in de Brusselse executieve aanvaard en geapprecieerd worden door hun niet-Vlaamse tegenhangers. Dit moet hen zeker ertoe aanzetten om van tijd tot tijd een geschenk uit Vlaanderen mee te brengen ; een geschenk dat Vlaanderen geredelijk zal geven, omdat de stad Brussel in deze tijd van mondialisering meer dan ooit het open venster van Vlaanderen op de wereld is.SNEEUWBALLEN.Ik verwacht niet dat Manu Ruys daar nog verder op ingaat, en ik verwacht evenmin dat de publicaties van Anciaux en Chabert nog iets kunnen toevoegen aan de verdere verspreiding van de euforie bij een Vlaamse openbare mening die nu stilaan wel murw is. De Vlaamse Beweging was in de eerste plaats een Vlaamse openbare mening, of misschien verschillende meningen maar ze was toch openbaar en toch een mening. Verre van mij te ontkennen dat er meer dan ooit een beroep wordt gedaan op hetgeen als openbare mening doorgaat ; ik zou zelfs bijna zeggen dat ze overbelast wordt. De laatste maanden hield men deze openbare mening systematisch op de hoogte van de vorderingen en de stand van zaken in een project (dit is allicht nog te weinig gezegd), dat door zijn geestelijke vader Maurits Coppieters een "concrete utopie" werd genoemd. Het doet mij denken aan "sneeuwballen bakken", een begrip dat Frans Verleyen een paar weken geleden in ons taalgebruik introduceerde. Er is minder dan ooit plaats voor concrete utopieën, maar men kan zich toegang tot de media proberen te verschaffen met al wat "nieuws" is. VERBAZING.Toch valt er van tijd tot tijd iets bizars te noteren. Neem nu het blad Le Père Ubu, en de informatie daarin van mijn leeftijdgenoot Henri Vellut. Hij verbaast zich nergens meer over, maar toch moet hij in het jongste nummer met enige moeite een zekere verbazing onderdrukken. Zoals men weet, was er sinds half februari na een artikel in De Standaard veel te doen over een brief waarmee minister van Justitie Stefaan De Clerck bij de voorzitter van het Hof van Beroep in Gent tussenkwam in een hangend proces. Vellut is verbaasd : niet over het vrij onbelangrijke gedoe, maar over het tijdstip waarop dit aan de oppervlakte komt. Hijzelf had deze kwestie immers al bijna twee maanden vroeger (op 21 december) uit de doeken gedaan in zijn blad. Nu is "Le Père Ubu" niet gezegend met een torenhoge oplage, maar men mag toch aannemen dat de zogenaamde welingelichte kringen in België niet nalaten het te lezen. Vellut was op deze zaak zelfs nog tweemaal teruggekomen in volgende nummers.Hoe dit niet-nieuwe feit nu ineens een nieuwsfeit geworden is, vraagt om informatie meer dan het voorstellen van een "concrete utopie". Hoe blijft men uit het nieuws, of hoe geraakt men er terug uit ?GELATENHEID.Na La Libre Belgique bracht ook de BRTN onlangs het nieuws van de aanpassing van wedden en vergoedingen, die de Kamer van Volksvertegenwoordigers voor haar leden in besloten zitting had goedgekeurd, en waarmee de totale belastbaarheid van hun wedde gecompenseerd werd. Wie veronderstelde dat deze gang van zaken aanleiding zou geven tot enig spontaan protest van de burgers, onderschat schromelijk de lijdelijke gelatenheid van de bevolking. De grote of kleine machthebbers hebben allicht niet eens een bijzondere inspanning moeten leveren om dit nieuws te manipuleren. Toch is enig scepticisme toegelaten over de informatie zelf van deze informatiemaatschappij een naam die zelfs al is doorgedrongen tot in de woordenschat van de eerste minister, zoals blijkt uit zijn verklaringen tijdens zijn reis naar Singapore voor onderhandelingen met de aldaar gevestigde nieuwe meesters van het geprivatiseerde Belgacom. En de mediacratie dan ? De media zijn een macht tussen vele andere machten. Zij vormen ook het strijdperk waarin de mededinging of het gevecht tussen al die andere machten zich afspeelt. Men bevoogdt de ander en wordt op zijn beurt bevoogd. Dat geldt evenzeer voor de openbare mening : haar soevereiniteit is geen machtssoevereiniteit. LODE CLAESLode Claes is voorzitter van de redactie-adviesraad.