Excuses zijn gevaarlijk
...

Excuses zijn gevaarlijkMisschien staan de heilige koeien de ontwikkeling van India tot een moderne staat in de weg. Velen onder ons worden door gelijkaardige innerlijke obstakels de pas afgesneden van een voorspoedige carrière. Albert Bernstein en Sydney Craft Rozen (het succesduo van Neanderthalers op het werk) noemen ze onze heilige stieren, meteen ook de titel van hun nieuwe boek. In totaal bakenen ze tien hindernissen af. Steevast gaat het om handelingen, ideeën en veronderstellingen waarbij we niet langer stilstaan, "omdat we het altijd zo gedaan hebben" of "omdat het zo is". De eerste heilige stier is de ontkenning. "Ik zie het niet, dus het is er niet." Een voorbeeld ? In plaats van kritiek en tegenwerpingen te zien als indicatie van een reëel probleem, kan men ze afwimpelen als bewijzen van slechte attitudes en gebrek aan ervaring van de critici. Twee : blinde vlekken en verkortingen. "Wat ik niet prettig vind, kan niet belangrijk zijn." Neem nu de omgang met mensen. Dat komt neer op empathie, gevoeligheid en met gevoelens kunnen omgaan. Sommigen vinden dit moeilijk, afmattend en zelfs wat beangstigend. Tegen hen fluistert deze stier : "Maak je geen zorgen, het gaat hier om werken. Gevoelens zijn volstrekt irrelevant." Drie : eigenbelang. Voor de meesten bestaat de grootste bron van frustratie en problemen uit de mensen met wie men werkt. Waarom worden zelfs sympathieke, hard werkende mensen zo moeilijk als ze moeten samenwerken in een bedrijf ? De auteurs situeren de oorzaak in de onbewuste uitgangspunten. Belangrijk daarbij is dat men zich richt op het eigenbelang. Ieder ander doet dat immers ook, zo veronderstelt men dan maar. Vier : gedachtenlezen. "Mensen moeten het weten zonder dat het hen verteld is." Daarmee wordt een doos van Pandora geopend. De misverstanden kunnen welig tieren. Vijf : leg de schuld bij anderen. "Iemand moet het gedaan hebben." Zelfs het zondebokfenomeen steekt hier de kop op. Zes : aardig zijn. "Vermijd conflicten ten koste van alles." Jammer genoeg kan het vermijden van een klein conflict vandaag de weg plaveien voor de moeder van alle veldslagen morgen. Zeven : perfectie. Je kan je wel eens ergeren aan de perfectionist die alles tot in de geringste details regelt, maar hij levert wel puik werk af. Of niet ? Misschien verliest hij de grote lijnen, de nieuwe trends en de deadline uit het oog. Hij blijft frunniken aan de bomen en weet op de duur niet meer in welk bos hij vertoeft. Acht : eerlijkheid. In plaats van alle standpunten te peilen en te onderhandelen, gaat men ervan uit dat alleen het eigen perspectief juist ( want eerlijk) is. Negen : excuses. Hoed je voor deze misleidende, zoetgevooisde duivel. Excuses schaden zowel wie ze maakt als wie erin gelooft. We gebruiken ze immers om uit te leggen waarom we niet de consequenties van ons gedrag onder ogen hoeven te zien. Tien : gelijk hebben. "Er is een goede en een foute manier. Mijn manier is de goede." Bernstein en Rozen maken ons niet alleen attent op het bestaan van deze conflictbronnen, ze geven ook wenken om ons niet om de tuin te laten leiden door deze heilige stieren. LDD Albert Bernstein & Sydney Craft Rozen, Heilige stieren. Scriptum/Lannoo, 251 blz., 595 fr.