Een piratenvlag aan de deur? Dit kan Proximus niet zijn, toch? Nochtans. In de trotse torens aan het Brusselse Noordstation, in wat vroeger het Innovatiecentrum heette, schuimt een bende vrijbuiters de activa van de nationale operator af op zoek naar goud. Het is de ploeg van Proximus EnCo, de Enabling Company, het bedrijf dat dingen mogelijk maakt. EnCo is een interne start-up, een club zoals de giganten van Silicon Valley er ook één bijeenbrengen als ze een maf project willen opzetten - voor een vliegende auto ofzo.
...

Een piratenvlag aan de deur? Dit kan Proximus niet zijn, toch? Nochtans. In de trotse torens aan het Brusselse Noordstation, in wat vroeger het Innovatiecentrum heette, schuimt een bende vrijbuiters de activa van de nationale operator af op zoek naar goud. Het is de ploeg van Proximus EnCo, de Enabling Company, het bedrijf dat dingen mogelijk maakt. EnCo is een interne start-up, een club zoals de giganten van Silicon Valley er ook één bijeenbrengen als ze een maf project willen opzetten - voor een vliegende auto ofzo. EnCo bouwt geen vliegende auto's. Het geeft ontwikkelaars toegang tot de diensten van Proximus, net zoals Google aan programmeurs toegang geeft tot Maps of YouTube. Gegadigden kunnen zich inschrijven op enco.io en meteen aan de slag gaan. Geen paperassen, geen geheimhoudingsovereenkomsten, geen opstartkosten. Wel documentatie en een duidelijke prijslijst voor het geval dat hun toepassingen echte klanten vinden en promoveren van het proef- en gratis niveau naar 'premium'. Zo weten ontwikkelaars van bij de start waar ze aan toe zijn. Voor Proximus is het niets minder dan een revolutie. Telecombedrijven zwijgen gewoonlijk over hun plannen. Niet EnCo. De roadmap staat op de website. EnCo vraagt ontwikkelaars zelfs wat ze prioritair vinden. Jan Manssens, de animator van EnCo: "Software leeft meer en meer in ecosystemen. Je zit op Apple of op Android. Dat is de grote kracht van die giganten. Wij willen met enco.io zo'n ecosysteem zijn, maar wij zijn niet het enige. Dus verbinden wij ons onmiddellijk met andere ecosystemen. Dat kunnen kleine spelers zijn zoals AllThingsTalk of Waylay uit Gent, die oplossingen voor het internet van de dingen leveren. Of grote jongens zoals IBM, Microsoft of SAP. Wij zijn open. Als je als ontwikkelaar of groot bedrijf naar enco.io komt, kies je niet enkel voor Proximus, maar voor een digitaal kruispunt met ongelooflijk veel keuze." Dat is geen altruïsme. Jan Manssens, officieel directeur voor strategie, groei en innovatie bij de ondernemingsdivisie van Proximus, stapte half 2015 met het idee naar het directiecomité omdat de kloof met Google, Facebook en anderen voortdurend vergrootte. "Onze ontwikkelingen zijn te duur en te traag. Wanneer onze projecten live gaan, zijn de bakens alweer verzet. Daarom zijn we functies uit onze oude systemen beginnen om te vormen tot wat wij microservices noemen, bouwstenen waarmee een ontwikkelaar sneller aan de slag kan." EnCo maakt zo 'digitale tweelingbroers' van zijn traditionele productlijnen. Programmeurs - zowel intern als extern - kunnen ze oproepen via application programming interfaces (API's). Dat is software die programma's met elkaar laat communiceren. Zowel interne als externe ontwikkelaars kunnen de API's gebruiken. Er zijn API-versies voor sms, voor het sturen van data naar de cloud of om adressen met de behulp van de gele gids te verifiëren of te vervolledigen. Er is een API voor USSD's, boodschappen waarmee mobiele operatoren acties in gang steken, zoals het authenticeren van een simkaart. Er zijn API's die sensoren met het LoRa-netwerk van Proximus laten werken, speciaal voor het internet van de dingen. "Omdat we open zijn, kunnen we nieuwe technologie zoals blockchain, augmented reality, machine learning, bots of artificiële intelligentie gaan halen op de ecosystemen van de giganten. Die hoeven we niet zelf te ontwikkelen", vertelt Manssens. Voor Manssens is EnCo de kiem van een echte digitale transformatie bij Proximus. "Veel bedrijven digitaliseren hun verkoop en inkoop en beginnen te communiceren via sociale media. Dat is een eerste vorm van digitale transformatie, maar niet voldoende. Had Kodak het zo gedaan, dan was het alleen maar sneller failliet gegaan. Een analoog filmpje blijft analoog, ook al verkoop je het online. Wij willen niet enkel een digitale dienstenleverancier zijn, maar ook een leverancier van digitale diensten. Dat is Kodak dat van analoge naar digitale fotografie gaat." Co-creatie is het sleutelwoord. "Wij werken samen met start-ups en grote bedrijven, met onafhankelijke softwareontwikkelaars, maar ook met hele sectoren", vertelt Manssens. EnCo is daarin niet alleen een ontwikkelingsplatform, maar ook een markt, met functies om de toegang tot de API's te controleren en hun gebruik aan te rekenen. De onderliggende software is open source en gebouwd door WSO2, dat klanten heeft als eBay en Trimble. De nieuwe kruispuntbank van de Antwerpse havenlogistiek, NxtPort, is tot dusver EnCo's grootste succes. Manssens: "NxtPort is eigenlijk een software-as-a-service-versie van EnCo, die we samen met hun team helemaal aan hun noden hebben aangepast." Met zijn Machelse partner Nallian won EnCo het project uiteindelijk van IBM en een heleboel andere kandidaten. "Wij bieden ook op andere dossiers rond ecosystemen voor veilige data-uitwisseling. Opnieuw tegen grote internationale spelers. We hebben goede hoop", zegt Manssens. Proximus is lang niet de enige die communicatiediensten verpakt als API's. Er zijn concurrenten als Bandwidth en MessageBird. Doctena, de ambitieuze Belgische-Luxemburgse ontwikkelaar van reservatiesystemen voor artsen, gebruikt niet EnCo voor sms, maar het Amerikaanse Twilio, dat 150 miljoen dollar ophaalde bij zijn beursintroductie en 40 procent per jaar groeit. Twilio integreert ook telefonie. Die API is bij EnCo nog niet te vinden, zegt Manssens: "Hij staat op onze roadmap, maar vraagt nog flink wat werk." Een van de redenen is allicht dat EnCo nieuwe kansen schept, maar tegelijk de bestaande business van Proximus kan ondermijnen. Manssens: "Zaken waarmee je vroeger heel veel waarde genereerde, kan je nu uiteenhalen in allerlei microservices. API's hebben een geweldig potentieel, maar het zijn gevaarlijke dingen. Ze kunnen hele waardeketens in stukken schieten." Prijszetting is een heikel punt. De oorspronkelijke LoRa-tarificatie is al omgegooid naar een 'freemium'-model met een gratis welkomplan en daarna een klein bedrag per oproep. "Uiteindelijk zal de markt beslissen over de prijs. Wij zijn nog volop aan het leren", bekent Manssens. Door de open aanpak kunnen ontwikkelaars even snel vertrekken als ze kwamen. Dat is niet gemakkelijk voor een partij als Proximus, die zijn markt heel lang domineerde. Manssens: "Een gesloten API-platform is ten dode opgeschreven. Het platform moet voldoende open zijn. Het moet competitief zijn en aansturen op co-creatie. Partijen als CM of The RingRing Company kochten vroeger sms'en in bulk. Ze onderhandelden vooral over de prijs. Een van die partijen migreren we nu naar ons platform. De prijzen migreren we mee. Eigenlijk verandert er niets. Maar ze vinden hier wel nieuwe functionaliteiten." Bruno Leijnse, fotografie Karel DuerinckxEnCo geeft ontwikkelaars toegang tot de diensten van Proximus. Geen paperassen, geen geheimhoudingsovereenkomsten, geen opstartkosten. EnCo maakt 'digitale tweelingbroers' van de traditionele productlijnen van Proximus.