De beroering op de obligatiemarkt neemt toe. Naast de perikelen van de Griekse, Portugese, Spaanse en Italiaanse stukken, rijzen er vragen over de Britse en Amerikaanse staatsschuld. Daar stelt het probleem zich vooral op het vlak van de plaatsing van nieuwe leningen.
...

De beroering op de obligatiemarkt neemt toe. Naast de perikelen van de Griekse, Portugese, Spaanse en Italiaanse stukken, rijzen er vragen over de Britse en Amerikaanse staatsschuld. Daar stelt het probleem zich vooral op het vlak van de plaatsing van nieuwe leningen. De banken bekleden in beide landen een spilfunctie. Zij treden niet alleen op als belangrijkste plaatsingskanaal voor het staatspapier, zij fungeren ook als markthouders ervoor. En dat veronderstelt dat ze voor eigen rekening dergelijk papier kopen. Voorlopig blijven ze dat doen - ze krijgen immers gratis krediet van hun centrale bank om hun portefeuille te spijzen. Maar er is verandering op til. Om te beginnen, bereidt de Bank voor Internationale Betalingen nieuwe verplichtingen voor die de banken van de aangesloten landen zullen moeten naleven. Een van de richtlijnen betreft de reservemiddelen. De besprekingen zijn woelig. Maar de druk van centrale banken en regeringen zal ertoe leiden dat de reserveverplichtingen opgetrokken worden, zeker als het over beleggingen gaat die met eigen middelen gefinancierd worden. Het tweede vraagstuk, dat vooral in de VS besproken wordt - het plan-Volcker - betreft de handel in effecten, voor eigen rekening bedoeld en met eigen middelen gefinancierd. De bankencrisis die drie jaar geleden ontstond, breidde zich precies uit door tekortkomingen in die activiteiten. Banken stapelden veel te veel waardeloze activa op, waaruit ze talloze gesofisticeerde producten wonnen. Die bleken op hun beurt waardeloos te zijn. De gedachte om financiële verpakkingen te verbieden of drastisch aan banden te leggen, sproot daaruit voort. Nu blijkt dat de meeste Angelsaksische banken hun functie als markthouder alleen kunnen waarnemen als ze de mogelijkheid krijgen een deel van hun posities in staatspapier via afgeleide producten te verpakken. Een nauwkeurige definitie van wat men bedoelt met handel voor eigen rekening en met eigen middelen gefinancierd, wordt dus onontkoombaar. Zo niet kunnen de banken, meer bepaald de grootbanken, de zaken in de war sturen door hun martkhoudersfunctie op te zeggen en de markt in schatkistpapier aan haar lot over te laten. Zolang de activiteit van het bankwezen en van de financiële markten niet grondig gewijzigd wordt, kan een tegendraadse houding van de banken tot een forse rentestijging leiden. Het uur van de waarheid daarover nadert. Binnenkort zullen de meeste westerse centrale banken hun rechtstreekse aankopen van staatspapier stopzetten, wat de banken ertoe zal verplichten die taak over te nemen. De oorspronkelijke bankencrisis zou aanleiding kunnen geven tot een andere, veel ingrijpendere: die van de staatsschuld. En die zou onvermijdelijk alle obligaties treffen. Toch kan zo'n ontwikkeling vermeden worden. De politieke moed moet overeind blijven en nieuwe richtlijnen met betrekking tot het bankwezen moeten dwingend opgelegd worden. Alleen zij die effectief de verhandelde producten en effecten kunnen benutten, mogen op de markt optreden. Markten zonder markthouders zijn perfect voorstelbaar. Kopers en verkopers hoeven niet via één centrale tussenpersoon te handelen. Ze hebben alleen een makelaar nodig die hen in contact brengt en de koerszetting van hun transactie begeleidt. Het is echter nog beter ervoor te zorgen dat alle orders met betrekking op eenzelfde effect slechts eenmaal per zitting plaatsvinden, een fixing. De koersvorming zou eerlijker verlopen en iedereen zou in hetzelfde schuitje zitten. Door Jean-Pierre AvermaeteKopers en verkopers hebben alleen een makelaar nodig die hen in contact brengt en de koerszetting van hun transactie begeleidt.