Sinds deze maand kunnen werknemers een aanvraag doen om per kind gedurende 40 maanden een halve dag per week ouderschapsverlof te nemen of één dag om de twee weken. Het is slechts een van de vele nieuwe manieren om ouderschapsverlof op te nemen, die door het koninklijk besluit van 5 mei zijn gecreëerd. De werknemers krijgen daarmee meer vrijheid om het ouderschapsverlof waar ze recht op hebben, in stukjes en brokjes op te nemen. Ze moeten daarvoor wel de toestemming krijgen van hun werkgever.
...

Sinds deze maand kunnen werknemers een aanvraag doen om per kind gedurende 40 maanden een halve dag per week ouderschapsverlof te nemen of één dag om de twee weken. Het is slechts een van de vele nieuwe manieren om ouderschapsverlof op te nemen, die door het koninklijk besluit van 5 mei zijn gecreëerd. De werknemers krijgen daarmee meer vrijheid om het ouderschapsverlof waar ze recht op hebben, in stukjes en brokjes op te nemen. Ze moeten daarvoor wel de toestemming krijgen van hun werkgever. Ouderschapsverlof is een recht in de privésector. Per kind heeft elke ouder recht op het equivalent van vier maanden. De werkgever kan ouderschapsverlof niet weigeren. Hij kan de start van het verlof wel met zes maanden uitstellen als de goede werking van de onderneming erdoor in het gedrang zou komen. Tot nu toe konden ouders vier maanden voltijds ouderschapsverlof nemen, acht maanden halftijds, twintig maanden een dag per week thuisblijven of de arbeidstijd op een andere manier met één vijfde verminderen. De vier maanden voltijds ouderschapsverlof konden worden opgesplitst in periodes van één of meerdere maanden. Als de werkgever dat toestaat, kunnen werknemers voortaan ook één week voltijds thuisblijven met ouderschapsverlof. "Dat kan bijvoorbeeld handig zijn om de herfstvakantie of de krokusvakantie te overbruggen", zegt Annelies Bries, juridisch adviseur bij de hr-dienstenleverancier Acerta. Vaak hebben werknemers onvoldoende wettelijke vakantiedagen om de kinderen tijdens de schoolvakanties op te vangen. Ook het halftijdse ouderschapsverlof kan voortaan in kortere periodes worden opgenomen. Vroeger moest dat voor minstens twee opeenvolgende maanden aangevraagd worden, nu is het ook mogelijk een maand halftijds te werken. Daarvoor moet werknemer wel de goedkeuring van de werkgever krijgen, net zoals bij het voltijdse ouderschapsverlof in weken. "De werkgever kan ouderschapsverlof op zich niet weigeren, maar wel het nieuwe 1/10 ouderschapsverlof of de kortere periodes voor het voltijdse en het halftijdse ouderschapsverlof", legt Dirk Vanderhoydonck, directeur Flexsourcing bij Acerta, uit. "Ik weet alleen niet of het voor werkgevers een goed idee is dat te weigeren. Er is krapte op de arbeidsmarkt. Tal van vacatures raken niet ingevuld. Als de werkgever een goede werkkracht niet kwijt wil, dan kent hij het misschien beter toch toe. Vaak hebben mensen ouderschapsverlof nodig om de balans tussen werk en gezin gezond te houden." Er maken drie keer meer mensen gebruik van ouderschapsverlof dan vijftien jaar geleden. Vaders maken zelfs zes keer zoveel gebruik van het systeem dan in 2004. Toch vinden vooral vrouwen de weg naar ouderschapsverlof. In januari werd nog een informatiecampagne gelanceerd om vaders al van in de kraamkliniek te wijzen op hun rechten. Ook deze hertekening van het ouderschapsverlof moet het voor mannen aantrekkelijker maken het een tijdje rustiger aan te doen voor de kinderen. Mogelijk is het gemakkelijker naar de baas te stappen met de boodschap een halve dag minder te willen werken per week, in plaats van een hele dag. Bijna 70 procent van de werknemers die ouderschapsverlof aanvragen, kiest ervoor een dag minder per week te werken. Vooral mannen, maar ook vrouwen, verkiezen 1/5 boven halftijds of voltijds ouderschapsverlof. "We weten dat de mensen die na 2008 op de arbeidsmarkt zijn gekomen, veel meer belang hechten aan de work life balance. We zien, ook buiten België, een flexibilisering van de arbeidsmarkt tot stand komen onder impuls van de jonge generatie", zegt Dirk Vanderhoydonck. "Een flexibeler arbeidsregime speelt ook in op de wet werkbaar en wendbaar werk." "De maatregel speelt ook in op de nieuwe realiteit van alleenstaande ouders en ouders die hun kinderen in co-ouderschap opvoeden", vervolgt Vanderhoydonck. "Ouders kunnen op deze manier een op de twee woensdagen thuisblijven in de weken dat de kinderen bij hen wonen, of gewoon elke woensdagnamiddag vrijaf nemen. Ik verwacht dat mensen daarvan gebruik zullen maken." Dirk Buyens, professor human resources aan Vlerick Business School, denkt dat de overheidsmaatregel weleens iets teweeg zou kunnen brengen. "Het is natuurlijk koffiedik kijken, maar je mag de impact van overheidsmaatregelen niet onderschatten. Iets minder dan zeventien jaar geleden werd het vaderschapsverlof in België uitgebreid naar tien dagen. In het begin werden vaders die de volle tien dagen wilden nemen, scheef bekeken door hun werkgever. Ze kregen dan de vraag of ze hun carrière beu waren. Intussen kijken de andere vaders op de werkvloer raar op als iemand die tien dagen vaderschapsverlof niet opneemt. Dan vinden ze dat hij zijn vrouw in de steek laat." Buyens voegt eraan toe dat het ouderschapsverlof weleens meer succes zou kunnen krijgen dan de bedoeling van de wetgever is. "In Nederland werken veel meer mannen deeltijds dan in ons land. Dat komt omdat er bij onze noorderburen meer gelijkheid is tussen mannen en vrouwen. De kinderkribbes zijn in Nederland ook veel duurder, zodat mensen meer geneigd zijn zelf de opvang van de kinderen voor hun rekening te nemen." Bedrijven kunnen wel goede redenen hebben om de nieuwe, flexibele opname van ouderschapsverlof te weigeren. "Bedrijven kunnen eventueel een kader uitwerken om aan de werknemers duidelijk te maken wat kan en wat niet kan, om frustraties bij de werknemers te vermijden", zegt Dirk Vanderhoydonck. "Meestal slagen de werknemers van eenzelfde team er wel in afspraken te maken over verloven, zodat niet te veel mensen tegelijk afwezig zijn", zegt Annelies Bries.