Hef het status-quo op
...

Hef het status-quo opDe zopas vertaalde turf Leren in en door organisaties van de befaamde Harvard-hoogleraar Chris Argyris is een taaie afknapper. Niettemin plaatsen we de uitgave in de focus. Argyris heeft het immers eens te meer over fundamentele processen in de hedendaagse ondernemingen (en andere organisaties). In meer dan één opzicht borduurt hij geduldig verder op zijn doorbraakboeken over het opsporen van organisatorische barrières die de vooruitgang van het bedrijf op de helling zetten. Een organisatie moet op zo'n wijze georganiseerd zijn, dat leren inherent en evident is. Met dat leren wordt de organisatie rijpgekneed om een noodzakelijke bijsturing, verandering of vernieuwing aan te kunnen. Jammer genoeg cirkelen in elke onderneming krachten die zich (bewust of onbewust) vastklampen aan het status-quo. Helaas dompelt Argyris zijn razend interessante bevindingen en raadgevingen onder in een onappetijtelijk stroeve uiteenzetting. Hij beknot de leesbaarheid van zijn boek door een register dat tussen wal en schip valt. Hij mijdt het strikte academisme, maar geraakt niet over de valreep naar vlotte lectuur. Daarmee pleiten we niet voor simplisme, wel voor meer directheid. Het blijft dus doorworstelen, maar dat gevecht levert wel enkele inzichten en aha-uitroepen op. Vooral human resources managers (of wie zich zo durft noemen) en onvervalste organisatiedeskundigen mogen dit werk niet links laten liggen. Ze vinden er weliswaar niet dé ultieme sleutel, maar beslist een belangrijke bijdrage om enkele obstakels te begrijpen. Argyris laat immers een licht schijnen op de niet zelden opdoemende organisatorische afweermechanismen en het daarmee gepaard gaande gevoel van hulpeloosheid, cynisme en twijfel over welke veranderingen dan ook. Argyris legt sterk de nadruk op het opsporen en corrigeren van fouten die voor de betrokkenen (zowel in hun functie, als vertegenwoordiger van een organisatie of puur persoonlijk) pijnlijk of bedreigend zijn. Op dat ogenblik treden de afweermechanismen in werking. In plaats van de fout te corrigeren, wordt de energie aangewend om ze te camoufleren of alles bij het oude te laten. Vroeg of laat breekt zo'n attitude het bedrijf zuur op. Het komt erop aan een organisatie zozeer te stroomlijnen, dat ze zich open stelt voor foutendetectie en de correctie ervan. Tegelijk moet ze de nood aan veranderingen tijdig inzien en toepassen. Zo'n systeem noemt Argyris organisatieleren of organisatorisch leren. Zijn theorie zet hij uiteen in vier delen. In het eerste behandelt Argyris de afweermechanismen zelf. Daarna richt hij zich op de barrières bij de managementfuncties. Het derde deel gaat dieper in op de HRM-functie. Het vierde waarschuwt dat de ongewenste processen ook zichzelf kunnen versterken. LUC DE DECKERChris Argyris, Leren in en door organisaties - Het hanteerbaar maken van kennis. Lannoo/Scriptum, 517 blz., 1495 fr.