Op het "Bühnenweihfestspiel" Parsifal, het laatste werk van Richard Wagner (1813 - 1883), heeft al menig regisseur zijn tanden stukgebeten. Niet verwonderlijk, gezien de aard van het werk : Wagner is hier in zijn versmelting van miraculeuze elementen te ver gegaan. Hij mixte zijn versie van de Graalsage met symboliek uit andere legenden en uit de christelijke eschatologie, alles gekaderd in zijn opperromantische drama-theorie, met de Leitmotive en de ...

Op het "Bühnenweihfestspiel" Parsifal, het laatste werk van Richard Wagner (1813 - 1883), heeft al menig regisseur zijn tanden stukgebeten. Niet verwonderlijk, gezien de aard van het werk : Wagner is hier in zijn versmelting van miraculeuze elementen te ver gegaan. Hij mixte zijn versie van de Graalsage met symboliek uit andere legenden en uit de christelijke eschatologie, alles gekaderd in zijn opperromantische drama-theorie, met de Leitmotive en de Unendliche Melodie als muzikaal opvallendste elementen. En eigenlijk is er zo goed als geen dramatische spanning. Op zich is het dus al geen eenvoudige klus. Komt daar nog bij dat in de loop der jaren rond Wagners werk associaties met het Dritte Reich zijn geweven al heeft Wagner uiteraard geen schuld aan Hitlers waanzin. Parsifal ensceneren kan dus makkelijk ontaarden in een lijdensweg. De Vlaamse Opera kan ervan meespreken : de versie die er in '91 werd opgevoerd, rammelde langs alle kanten, '92 bracht een nauwelijks verbeterde remake, in '93 hield men het dan maar bij een concertante uitvoering, en in '94 werd resoluut gebroken met de decennia-oude traditie om aan de vooravond van Pasen Parsifal te programmeren.Om nu terug aan te knopen met die traditie, werd een beroep gedaan op Fred Berndt (vroeger assistent van grote namen als Karl-Ernst Herrmann en Peter Stein), die in Duitse operahuizen o.a. reeds Bergs Lulu en Mozarts Toverfluit regisseerde. Hij ziet het werk als een "zoektocht naar eenheid in een verbrokkeld wereldbeeld" (Wagner contra het postmodernisme ?). Wat men zijn regie niet kan ontzeggen, is consistentie, samenhang, logica. Een groots, vernieuwend beeld ontstaat er niet uit, en de symboliek kan als "ouderwets" worden aangevoeld maar waar ligt de grens met "tijdloos" ? Eén element is wel uitermate storend én lullig : de manier waarop (met blacklight) gesuggereerd wordt dat Klingsor de speer naar Parsifal gooit. Wat de uitvoerders betreft, hoorden we een knappe Christopher Ventris als Parsifal en een zeer overtuigende Ruthild Engert als Kundry, maar Aldo Tiziani klonk ons als Klingsor wat te zwak. Het orkest, gedirigeerd door Stefan Soltesz, klonk niet over de hele lijn even geïnspireerd, maar in een opera van deze omvang (de voorstelling duurt meer dan vijf uur) kunnen we schoonheidsfoutjes met de mantel der liefde bedekken. Parsifal wordt nog opgevoerd in Antwerpen op 12 april, tel.(03)233.68.08 ; op 19, 21 en 24 april in Gent, tel.(09)223.06.81.Ruthild Engert en Christopher Ventris in Parsifal Knappe stemmen in de Vlaamse Opera.