Het gaat Indonesië economisch voor de wind. Buitenlandse investeerders stromen toe. Ook meer Belgische, zoals recent Bekaert, BST-groep, Clama, Puratos, Sioen en Sibelco. Per jaar komen er onder de 200 miljoen Indonesiërs vijf miljoen "middenklassers" bij met een koopkracht van de doorsnee-Vlaming. Een dossier over het marktpotentieel van een nieuwe Aziatische tijger.
...

Het gaat Indonesië economisch voor de wind. Buitenlandse investeerders stromen toe. Ook meer Belgische, zoals recent Bekaert, BST-groep, Clama, Puratos, Sioen en Sibelco. Per jaar komen er onder de 200 miljoen Indonesiërs vijf miljoen "middenklassers" bij met een koopkracht van de doorsnee-Vlaming. Een dossier over het marktpotentieel van een nieuwe Aziatische tijger.Jakarta.De Antwerpse producent van zand voor de glasindustrie, Sibelco, doet dit jaar een miljardeninvestering in Indonesië. Bekaert legt de eerste steen van een 100 %-eigen fabriek voor staalkoord ten behoeve van de opbloeiende Zuidoost-Aziatische auto-industrie. Puratos maakt ingrediënten voor de bakkerijsector en ook PT Clama Indonesia (zie Omslagverhaal van vorige week) bewerkt zijn Aziatische markt vanuit Jakarta. Belgian Seafood Trading Group stapt met zijn knowhow in een joint venture om bereide visgerechten lokaal te verkopen. Inspelend op de bouwkoorts in het drukbevolkte Java, legt Eternit de laatste hand aan zijn zesde productielijn en bereidt het een zevende expansiefase voor. Janssen Pharma surft op de vraag naar betere kwaliteit en verwacht over de komende vijftien jaar een 15 % meerverkoop in geneesmiddelen. Terwijl investeert plantagehouder Socfin op het eiland Sumatra fors in zaadveredeling en wetenschappelijk onderzoek naar nieuwe oliepalmbomen. BN-Eurorail kijkt uit naar een additionele bestelling van 50 treinstellen voor het voorstedelijk netwerk van Jakarta. Tractebel hoopt met de Brusselse cementgroep CBR ( Heidelberger Zement) een deel van de engineering toevertrouwd te krijgen van een cementfabriek in Timor. Kredietbank werpt zich in dit privé-project op als leider van een bankconsortium. BELGISCHE INHAALBEWEGING.Het lijkt of de Belgen aan een inhaalbeweging zijn begonnen. Tot voor kort waren zij opvallende laatkomers in Indonesië. Ondanks historische banden met de Nederlandse cultuur : vóór de Belgische omwenteling van 1830 was een Vlaming zelfs kortstondig in Batavia de hoogste gezaghouder van toenmalig Nederlands Indië. Een handvol Belgische ondernemingen effende veel vroeger de weg : Pauwels International, Serbruyns, de plantagehouders Sipef (palmolie, rubber, cacao, thee) en Socfin (palmolie en rubber) en in alle stilte wapenfabrikant FN. De Mechelse transformatorenbouwer Pauwels bewerkt de markt sinds begin de jaren '70, startte een lokale productie in 1993, maakt nu reeds honderd grote trafo's van 125 MVA per jaar en exporteert één derde daarvan naar Singapore en Maleisië. Serbruyns, de pionier onder de Belgische zelfstandigen, vervaardigt in midden-Java inlijstingen en kaders voor de Amerikaanse kunstmarkt. Fabrique Nationale en Forges de Zeebrugge uit Herstal assembleren al meer dan tien jaar geweren en vliegtuigbommen in Bandung. En heel wat elegante wolkenkrabbers in het business district van Jakarta steunen op Belgische funderingen van Franki. In vergelijking met Denemarken, Zwitserland en zelfs Finland is de Belgische aanwezigheid bescheiden. Hoewel Pierre Vaernewijck, Vlaams economisch vertegenwoordiger, de cijfers graag positief interpreteert : "Onze export wordt hier niet, zoals in andere landen uit de regio, Thailand of Vietnam, vertekend door het gewicht van Antwerpse diamant in de statistieken. Het gaat om echte consumptie- en uitrustingsgoederen : 12,4 miljard frank in '95 of een stijging met 61,7 % in vergelijking met het jaar ervoor vooral onder het gewicht van vervoermaterieel van BN. In '96 werd voor 11,5 miljard naar Indonesië uitgevoerd. Ik verwacht dat die positieve trend zich doorzet, ook naar directe investeringen toe." In 1996 kon Indonesië zich opnieuw verheugen in een toename van het aantal investeringen : BKPM, het overheidsorgaan dat zijn fiat moet geven aan alle binnen- en buitenlandse investeringen, keurde afgelopen jaar 959 buitenlandse investeringsdossiers goed. Dat is in aantallen 20 % meer dan het jaar ervoor. Maar in waarde is het minder : in totaal 30 miljard US-dollar voor '96 tegen 40 miljard dollar in '95 (zie grafiek 2). Toen wogen een aantal megaprojecten in de petrochemie en voor energie-opwekking zwaar door. BKPM registreerde vorig jaar ook 810 binnenlandse investeringsprojecten, goed voor 44 miljard dollar. Mede door deze kapitaalinjecties verwacht Indonesië de volgende jaren nog groeipercentages van om en bij de 8 %. MEER KMO'S."De Indonesische markt is voor Alcatel nog altijd belangrijker dan China. Onze directe verkoop vanuit Europa bedraagt 600 miljoen dollar tegen 400 miljoen dollar in China," becijfert Marc Peeters, marketing manager bij Alcatel Telecom. "Daar zit niets meer bij voor België," mijmert Peeters die de markt twintig jaar geleden omploegde voor Bell-ITT (en Antwerpen vóór de Franse overname contracten bezorgde voor openbare munttelefoons, die tot in de kleinste dorpen functioneren). Alcatel omspant nu het eilandenrijk met gsm-netwerken, optische kabels en onderzeelijnen. Maar naast de groten die makkelijker hun weg vinden naar Indonesië, voelt country managerCees de Koning van ABN Amro Bank een toenemende belangstelling vanwege kleinere ondernemingen : "Kleinschalige investeringen in toeleveringsbedrijven, zowel voor halffabrikaten als eindproducten." Lachend wijst hij naar The Jakarta Post waarin president Suharto op een foto de 200 miljoenste Indonesiër verwelkomt. "Het potentieel is groot. De middenklasse heeft een jaarinkomen van om en bij de 150.000 frank. Ze telt evenveel mensen als er inwoners zijn in de Benelux. Dat is een redelijke markt, jaarlijks aangroeiend met 15 tot 20 % of al gauw vijf miljoen van dergelijke consumenten." 1000-DOLLARDREMPEL.Begin dit jaar overschreed Indonesië de 1000-dollardrempel : een gemiddeld jaarinkomen dat, volgens de Wereldbank, een hele waaier van producten voor bredere consumptie opentrekt. Boven 1000 dollar beginnen de basisaankopen van de gezinnen strikt minimale behoeften te overstijgen : men bouwt betere huizen, het energieverbruikt stijgt, behoeften inzake openbaar vervoer en telecommunicatie nemen een hogere vlucht, de vraag naar méér verbruiksgoederen (televisies, betere voeding, huisraad en dergelijke) zwelt aan. Bij de machtsovername door Suharto in 1967 bedroeg het BNP 70 dollar per persoon (half zoveel als India en Bangladesh). Sindsdien ging de reële economische groei onafgebroken met 7 % vooruit. Sedert 1985 investeerden buitenlandse bedrijven 147 miljard dollar en werden meer dan 50 miljoen nieuwe banen gecreëerd ; in 1970 leefde 60 % van de bevolking onder de armoedegrens, in 1990 was dat nog 15 %. In 1991 bedroeg het BNP per persoon 500 dollar (50 % hoger dan in India), thans 1000 dollar (dubbel zoveel als China vandaag).Vriend en vijand erkennen dat president Suharto, de langst aan de macht zijnde Aziatische regeringsleider, Indonesië in een hogere versnelling heeft gebracht. Van het eilandenrijk dat zich op de kaart van Europa geografisch zou uitstrekken van Engeland tot Pakistan vormen het dichtbevolkte Java samen met de minerale schatkamers Sumatra (olie en gas), West-Kalimantan (kolen) en Irian Jaya (koper en goud) één economisch geheel, met als brandpunt de groeidriehoek West-Sumatra, Singapore en Zuid-Maleisië. In zijn jongste landenrapport (eerste kwartaal 1997), stelt The Economist Intelligence Unit (EIU) een groeiacceleratie in het vooruitzicht van 7,8 % in '96 naar 8,2 % in 1998 : "Dat is een reële groei met een brede basis, waaraan de binnenlandse consumptie in toenemende mate bijdraagt," aldus Anthony Goldstone van de EIU. Hoe kunnen Belgische bedrijven in deze dynamische markt een graantje meepikken ?MEGASTAD JAKARTA EN HET PLATTELAND Evenwichtige spreiding van de welvaart, aldus de Wereldbank.