Vilnius, Kaunas (Litouwen).
...

Vilnius, Kaunas (Litouwen).Recentelijk heeft de Antwerpse Ontwikkelings- en Investeringsmaatschappij het fiat gekregen voor de concessie van de exploitatie van een belastingvrije zone van 1050 vierkante meter in de Litouwse provincie Kaunas (zie kader). Daarmee volgen de sinjoren de Deme Group, die al eerder werken uitvoerde in de haven van Klaipeda. "Vlamingen hebben een stapje voor in Litouwen, maar weten dat nog iets te weinig uit te buiten," poneert Peter Vanneck, internationale-projectencoördinator van Soil & Silt, de milieutak van de Deme Group. "Onze groep was vrij vroeg na de onafhankelijkheid van Litouwen aanwezig bij de uitbouw van infrastructuurwerken. Dat opent deuren. Vandaag bijten we de spits af bij de tweede prioriteit van het land: milieuzorg." Voor enkele weken vergaderde een tiental Vlaamse milieuspecialisten met Litouwse topambtenaren over projecten, zoals de zuivering van zwaar bezoedelde industriële sites. De meesten trokken met concrete voorstellen terug richting Vlaanderen. De Vlaamse regering ondersteunt ondernemingen in de beginfase van investeringen in de Baltische staten. Sinds januari jongstleden resideert Veerle De Leeuw voor Export Vlaanderen in de Litouwse hoofdstad Vilnius, waar ze de enige vertegenwoordigster is uit België - de federale staat heeft er geen ambassadeur. Voor de komst van De Leeuw was het de vzw Vlaanderen-Baltikum - grotendeels gefinancierd met Vlaams overheidsgeld - die fungeerde als een brug tussen beide regio's. Secretaris-generaal Lutgart Spaepen, die werkt aan investeringsdossiers van Vlaamse bedrijven in deze staten: "De voorbije maanden steeg de aandacht voor Litouwen, vooral met het logistieke project in Kaunas. Maar ook bij de Vlaamse hout- en textielsector neemt de interesse toe." Edmundas Kolevaitis is met zijn onderneming Edmundas & Co. actief als bemiddelaar tussen zo'n zestig Litouwse onderaannemers en Vlaamse en Nederlandse confectiebedrijven. Ongeveer 3000 werknemers werken voor een nettomaandloon van 500 litas (4500 frank) jaarlijks 3 miljoen kledingstukken af. "Wit-Rusland is goedkoper," weet hij. "Maar doet onder voor de Litouwse kwaliteit." E5 Mode vindt marktVia een West-Vlaamse klant kwam Kolevaitis in contact met E5 Mode, dat als eerste westerse keten in september 1996 twee kledingwinkels opende in de hoofdstad Vilnius en de industriestad Kaunas. De Vlaming Gie Van Cauteren volgde het project op. "Na één maand was de winkel zo goed als uitverkocht," getuigt hij. De tien winkels van E5 Mode Baltic verdubbelen dit jaar hun omzet tot 100 miljoen frank. SCF, de beursgenoteerde holding binnen de groep E5 Mode, nam begin 1997 een participatie van 51% in Edmundas & Co. en textielproducent Edvalda. Zonder één letter op papier waren SCF en de lokale partner Kolevaitis commercieel al 100% actief. "Contracten zijn in Litouwen niet zo belangrijk," meent Kolevaitis. "Je kan elk contract trouwens omzeilen. Als de zaak voor het gerecht komt, loop je als buitenlander toch weinig kans dat je het haalt."Ook het overheidsniveau wordt gekenmerkt door een informele gang van zaken. Zo werd de uitbatingsvergunning voor de eerste E5-winkel pas een half jaar na de opening toegestaan. Kolevaitis: "Elke ambtenaar zegt in principe neen op een vraag of een dossier snel kan worden behandeld. Maar met de juiste contacten bereik je veel." Go east, young manOoit was het anders. "In de fase tussen de onafhankelijkheid in 1991 en de creatie van een rechtsstaat was veel mogelijk," vertelt Brusselaar George Ortiz, die met zijn broers de winkelketen Iki uitbaat. "Er waren geen wetten, dus die kon je ook niet overtreden. Belasting? BTW? Vergunningen? Ze bestonden niet." Vader Ortiz betaalde voor zijn drie zonen Nicolas, Olivier en George een begininvestering voor Litouwen. "Litouwen is niet te ver van huis, een springplank naar Rusland en groot genoeg om voldoende omzet te halen." In 1993 openden de Ortiz-broers een eerste supermarkt. Vandaag werken er in de dertien Iki-winkels zo'n 1000 werknemers. In totaal investeerde de Ortiz-familie al 100 miljoen frank in de keten. Omzetcijfers wil George Ortiz echter niet kwijt. Als distributeur houdt Ortiz wel de vinger aan de pols van de Litouwse economie. "De koopkracht stijgt, zoveel is duidelijk."De markt is er,de koopkracht neemt toe en de regelgeving wordt aangepast. Toch zijn er ook minder positieve elementen. Alfredas Chmieliauskas, directeur van het Business Training Centre (Technische Universiteit van Kaunas): "Nogal wat zakenlui zijn geobsedeerd door de idee om snel rijk te worden. Vlak na de onafhankelijkheid konden Russische en westerse business men bijna frauduleuze winsten maken. Dat laat sporen na bij de bevolking, die nogal argwanend staat tegenover het zakenleven. Maar ook bij ondernemers, die zich tot doel stellen snelle winsten van 300% te maken. Ze moeten leren tevreden te zijn met marges van 30% of zelfs 3%. Je moet als buitenlander dus attent zijn en je lokale partners goed inschatten. Gelukkig is er een jonge generatie van kmo'ers die iets realistischer is en beter geschoold." HANS BROCKMANS