Niemand komt immuun uit deze naoorlogse grote recessie, maar sommige kmo's trotseren de harde economische winter beter dan andere. Trends zoomt in op twaalf verrassende bedrijven, verborgen kampioenen. We kozen bewust niet voor de bekende Vlaamse iconen als Imec, Umicore, Lotus Bakeries of Bekaert, maar pikten er 'bescheiden' succesbedrijven uit. Zo typeerde Hermann Simon, gasthoogleraar aan de London Business School, in Die Heimlichen Gewinner middelgrote, vaak nog familiale bedrij...

Niemand komt immuun uit deze naoorlogse grote recessie, maar sommige kmo's trotseren de harde economische winter beter dan andere. Trends zoomt in op twaalf verrassende bedrijven, verborgen kampioenen. We kozen bewust niet voor de bekende Vlaamse iconen als Imec, Umicore, Lotus Bakeries of Bekaert, maar pikten er 'bescheiden' succesbedrijven uit. Zo typeerde Hermann Simon, gasthoogleraar aan de London Business School, in Die Heimlichen Gewinner middelgrote, vaak nog familiale bedrijven van het oude continent die op wereldvlak in hun domein marktleider werden. We halen 'twaalf apostelen' met een aanstekelijk positieve boodschap van achter de coulissen omdat ze een wereldreputatie opbouwden in hun niche. De Vlaming Danny Jacobs, hoogleraar industriële ontwikkeling en innovatiebeleid aan de Universiteit van Amsterdam, schrijft de prestaties van verborgen kampioenen vooral toe aan psychologisch marktleiderschap. Ze verdedigen hun markt niet defensief, maar blijven offensief en innovatief de regels van hun markt bepalen. 'Reuzendwergen' is een andere omschrijving van Jacobs voor deze nichespelers die zich weten te onderscheiden, vooral in de waarden en emoties van hun producten. En dat geldt zeker voor minibedrijfjes als Scentarom, dat zich als ontwikkelaar van geuren en smaakstoffen ontpopt tot een kleine Givaudan, het grootste Europese geurtjeshuis uit Grasse, of Marelec met zijn maritieme hoogtechnologie en Oprins Plant, de grootste bamboeproducent ter wereld in... Rijkevorsel. Van ogenschijnlijk triviale producten als bamboe of weegschalen voor de visserij; van nanotechnologisch onderzoek tot gigantische complexe staalstructuren, verdiepen deze kampioenen zich in datgene waar ze echt goed in zijn, in symbiose met hun klanten en gepersonaliseerde marketing. De bedrijven kunnen ook gezonde financiële resultaten voorleggen. Maar bij sommige begint de financiële crisis te wegen op de fraaie prestaties. Wat deze winnaars kenmerkt, is dat ze alert bleven en zich niet in een zelfgenoegzaam attentisme overgaven aan het 'laat ze maar komen' dat leeft bij nogal wat Vlaamse kmo's. Om aan de spits te blijven, cultiveren ze een wereldwijd netwerk. De uitdaging van opkomende lokale concurrenten in elk van de deelmarkten, vooral uit de groei-economieën, is er sinds de crisis alleen maar scherper op geworden. De zwakke dollar en handicaps van het Belgische omgevingsklimaat stellen creativiteit en slagvaardigheid nog extra op de proef. Door Erik Bruyland en Lieven Desmet - Fotografie Jelle Vermeersch