Bij de Oostendse reisgroep gaat het er voortaan "anders" aan toe. "Baas" Rudolf Vanmoerkerke, de stichter van het bijna 50 jaar oude bedrijf, geeft het dagdagelijkse heft officieel in handen van zoon Mark. En Mark wil een ander Sun : terug naar de basis, louter touroperating, is het motto. De uitzuivering van de activiteiten valt samen met een uitzuivering van de balans.
...

Bij de Oostendse reisgroep gaat het er voortaan "anders" aan toe. "Baas" Rudolf Vanmoerkerke, de stichter van het bijna 50 jaar oude bedrijf, geeft het dagdagelijkse heft officieel in handen van zoon Mark. En Mark wil een ander Sun : terug naar de basis, louter touroperating, is het motto. De uitzuivering van de activiteiten valt samen met een uitzuivering van de balans.Wie het bedrijfspand van Sun International op het industriepark Zandvoorde-Oostende binnenstapt, voelt het verschil met vroeger. De receptie, waar destijds altijd een vriendelijke dame paraat stond met woord en daad om klanten en gasten wegwijs te maken in het labyrint van verdiepingen en gangen, is weg. "De overhead-kosten moeten naar beneden," legt Mark Vanmoerkerke uit, "van 54 miljoen naar 30 miljoen frank op jaarbasis." 30 miljoen vaste bedrijfskosten voor een groep die in 1994 gecumuleerd 20 miljard frank omzet boekt, is een peulschil. Is het crisis bij Belgiës grootste reisgroep ? Mark Vanmoerkerke, voor al zijn personeelsleden gewoon "Mark", lacht uitbundig : "Dit is nu nét wat de concurrenten willen horen. Als ik Sun positioneer, dan stel ik vast dat een Vlaams verankerd bedrijf wat Sun International toch duidelijk is op de 22ste plaats prijkt in de top-100 van de Europese reisindustrie ( nvdr qua omzet voor het boekjaar 1993-'94, omgerekend in DEM). Ik stel tevens vast dat datzelfde Vlaams verankerd bedrijf in het Verenigd Koninkrijk marktleider is voor korte vakanties, via de Britse dochters Cresta Holidays en Bridge Travel Group, en dat wij daar vorig jaar de grootste klant waren van Eurostar, voornamelijk naar Parijs, met zo'n 60.000 verkochte tickets." De algemeen directeur van Sun merkt ook op dat de Belgische touroperator Sunair het voorbije toeristische jaar 483.000 klanten telde. "Dit wil zeggen dat 5 % van de Belgische bevolking de organisatie van zijn vakantie heeft toevertrouwd aan Sunair. Wetende dat slechts 20 % van de Belgische bevolking op reis gaat, is dit 1 Belg op 4. Dit lijkt mij een toffe positie." Het is echter niet allemaal koekenbrood bij Sun International. Het bedrijf verliest marktaandeel in België, het is de enige van de drie grote Belgische touroperators die achterblijft inzake rechtstreekse distributie (zie kader : Direct), en het toont in de geconsolideerde balans van het jongst beschikbare boekjaar 1993-'94 een magere courante winst van 68,5 miljoen frank op een omzet van 14,6 miljard en schulden ten belope van 7,6 miljard frank tegenover een eigen vermogen van 2,8 miljard frank. De beslissing van de raad van bestuur (op de algemene aandeelhoudersvergadering van 2 juni jl.) om voor het eerst sinds de beursnotering van de groep in '84 géén dividend uit te keren, werd door de meeste analisten dan ook als positief ervaren voor de balans. En, er wordt nog meer gedaan om de financiële structuur op te krikken. Eind april werd de B 737-400 van de chartermaatschappij Air Belgium International nv, voor 64,94 % eigendom van Sun, verkocht aan een boekwaarde van meer 1 miljard frank, wat boven de marktwaarde is voor zo'n toestel en terug gehuurd, een sale & lease back operatie op 6 jaar. Dat verbetert de penibele verhouding 32 miljoen frank eigen vermogen/1,6 miljard frank vreemd vermogen (boekjaar 1993-'94) van de charterdochter en verlicht meteen ook de geconsolideerde balans langs de schuldenkant. STRUCTUREEL FOUT.Air Belgium staat overigens op de verkooplijst. Mark Vanmoerkerke erkent dat Air Belgium een structureel probleem heeft. "In '89 hebben wij, op aanraden van het toenmalig management een B 757 gekocht die we, primo, veel te duur hebben betaald, en secundo, aan een zeer hoge dollarkoers. Derde, en niet het minste probleem : een B 757 is niet aangepast aan de Belgische markt. 221 zetels kan je als chartermaatschappij die maar één touroperator als klant heeft ( nvdr Sunair) niet op dagdagelijkse basis vullen." Komt daarbij dat Air Belgium zich enkele jaren voordien reeds een B 737-400 had aangeschaft, waardoor de kleine onderneming met 2 verschillende vliegtuigtypes komt te zitten wat operationeel extra kosten veroorzaakt. Air Belgium International en de verwante vennootschap Reizen Air Belgium nv, waarin de B 757 is ondergebracht, boekten vorig boekjaar 1,4 miljard frank omzet en 2 miljoen frank verlies. De winst voor het boekjaar 1994-'95 zou evenwel héél wat roder zijn en 80 miljoen frank belopen. Het uitleasen van de B 757 tot in het jaar 2001, het benoemen van een nieuwe directeur vorig week, Johan Vanneste (ex- Belgavia), het aan de haak slaan van nieuwe klanten, zoals Club Med, en het inhuren van een B 737-300 moeten Air Belgium op korte termijn meer slagkracht en rentabiliteit bezorgen. OVERDRACHT.Mark Vanmoerkerke, vader van William en Olivia, wordt dus de nieuwe man achter Sun. Hij volgt zijn vader Rudolf Vanmoerkerke op, die het bedrijf in 50 jaar tijd uitbouwde van een kleine lokale autocaronderneming tot een internationale reisgroep met dochterondernemingen in Nederland, Groot-Brittannië en Frankijk. De overdracht naar de volgende generatie was voorbereid en kwam dus niet echt onverwacht, maar de baas treedt toch vervroegd terug. Waarom ? "Het commerciële en politieke beleid van een maatschappij kan niet door twee hoofdverantwoordelijken tegelijk worden uitgestippeld," dixit Rudolf Vanmoerkerke op de raad van bestuur van september jl. Daarop droeg hij zijn functies van gedelegeerd bestuurder en voorzitter van de operationele maatschappijen van Sun over aan Mark. Eind juni zal hij tevens de functie van voorzitter en gedelegeerd bestuurder van de holding Sun International neerleggen. "Ik heb hem gevraagd om niet te stoppen, ik wil niet dat hij stopt. Maar ik heb hem niet kunnen overtuigen. Hij wordt nu adviseur van de raad van bestuur," reageert Mark Vanmoerkerke die volgende maand zal promoveren van algemeen directeur naar gedelegeerd bestuurder van Sun. De functie van algemeen directeur, op maat gecreëerd in 1989 ter voorbereiding van de familiale opvolging, verdwijnt daarmee ook uit het Sun- vocabularium. Uit datzelfde vocabularium verdwijnt tegelijkertijd het begrip " eenmansondernemen", wat nochtans gedurende een halve eeuw dé waarheid was in het bedrijf. Zegt Mark Vanmoerkerke : "Nu is het niet meer één man, maar een team dat de stuwkracht is. Negentien mensen die de wens hebben uitgedrukt om betrokken te worden in het kapitaal." Die 19 personen zijn de algemeen directeur en financieel directeur van de 8 afgelijnde business units binnen Sun International (Sun Nederland, Sun België, Sun Frankrijk, Bridge Travel Group in het VK, Cresta Holidays in het VK, Air Belgium, SunParks en Delight Information Systems) plus 3 topkaders op groepsniveau. "Dit team zal via een soort stock purchase plan voor 5 % aandeelhouder kunnen worden van Sun," bevestigt de gedelegeerd bestuurder in wording, die permanent met zijn 1200 personeelsleden (SunParks personeel inclusief) communiceert via e-mail. "Ik heb dagelijks tussen 150 en 250 berichten in mijn e-mail. Ik beantwoord ze stuk voor stuk zelf. Ik typ overigens mijn eigen brieven." Dat er een nieuw Sun is, wordt reeds binnen enkele weken duidelijk met het openbaar maken van de jaarresultaten 1994-'95, naar verluidt met winst. In het verleden werden de cijfers van het per 31 oktober afgesloten boekjaar pas beschikbaar gesteld na de algemene aandeelhoudersvergadering in juni. Deze laattijdige financiële informatie door Sun was een doorn in het oog van menige beursvennootschap en financieel analist. Het Sun van de tweede generatie zal ook zijn weerslag vinden in de samenstelling van de raad van bestuur. "Het is de bedoeling om niet zozeer de familiale maar wel de professionele invloedssfeer te laten doorwegen," aldus Mark Vanmoerkerke, die ook wel iets voelt voor een afgeslankte uitvoering. Thans telt de raad van bestuur van Sun negen leden, waarvan er vijf tot de familie behoren. De familiale aanwezigheid zou herleid worden tot één. "Ik wil er een paar mensen uit de Belgische zakenwereld bij, plus een Nederlander en een Brit." Vooral die Brit is niet onlogisch, vermits 39 % van de geconsolideerde groepsomzet in het Verenigd Koninkrijk wordt geboekt. "Eigenlijk zijn wij een Anglo-Belgische groep," vindt Mark Vanmoerkerke. "Wij gaan op financieel vlak trachten de Angelsaksische manier van werken te volgen." Angelsaksisch is in ieder geval reeds zijn keuze van hobby : golf. Hij speelt met handicap 7. "En ik streef naar een handicap 5," zegt hij even overtuigd als trots.800 MILJOEN FRANK ?Het kapitaal van Sun zit thans verdeeld tussen Sofina (18 %), Assubel (7,5 %), het publiek (19,5 %), Faminvest (43,6 %) en Famfinance (11,2 %). Rudolf Vanmoerkerke bezit 52,5 % van de beide "Fam"-vennootschappen, Kaufhof-ITS bezit de rest van Faminvest en Famfinance (zie kader : Wat met de Duitsers ?). Erfenistechnisch heeft elk van Rudolfs drie kinderen (Mark, Bernard en Sophie) recht op één derde. "Ik heb mij kandidaat gesteld om de toeristische activiteiten voort te zetten," vertelt Mark Vanmoerkerke "en heb mij alsdusdanig geëngageerd." In cijfers ? "Dit is een interne familiale aangelegenheid." De transactie wordt begeleid door de Generale Bank en is nu eindelijk afgerond. Volgens berekeningen van een beursanalist, die erop wijst dat het engagement dateert van begin de jaren negentig, toen het Sun-aandeel veel hoger genoteerd stond dan vandaag (méér dan 9000 frank eind '89-begin '90, tegenover nog 3390 frank op 22 maart jl.), beloopt het bedrag van de uitkoop minstens 700 miljoen frank en waarschijnlijk net iets meer dan 800 miljoen frank.Driekwart miljard frank schulden om eigenaar te worden van 28,8 % van Sun International is riskant in tijden waarin de toeristische industrie concurrentiëler is dan ooit. Een uitzuivering van de financieel zwaar belaste balans lijkt dan ook logisch. "Sun gaat terug naar de roots," verklaart Mark Vanmoerkerke, die zijn hemden, koffers, gele en blauwe jelly beans (de snoepjes hebben de Sun-huiskleuren) en ander huishoudelijk en zakelijk gerief via postorder in de States bestelt. Dat het kapitaalintensieve, nog steeds niet rendabele SunParks, de baby van Rudolf Vanmoerkerke, op de verkooplijst staat, wil Mark niet bevestigen doch is een publiek geheim. Volgens informatie die Trends kon inwinnen, ligt een dossier bij Lazard Frères. Wie geïnteresseerd is in een acquisitie van de 4 SunParks, is niet zo duidelijk. In de sector wordt de naam van het Spaanse vakantieparkenbedrijf Gran Dorado genoemd. Die moet dan wel 3 miljard frank veil hebben om het geheel te kopen (2 miljard frank) en te herkapitalizeren (met minstens 1 miljard frank). De onderkapitalisatie van SunParks zorgt voor zo'n goede 400 miljoen frank aan financiële lasten jaarlijks ; afschrijvingen slorpen 300 miljoen frank op per jaar en dit terwijl de gemiddelde bezettingsgraad blijft hangen rond 67-68 % wat een eindje verwijderd ligt van de verhoopte en nodige 75 %. Als alles loopt zoals voorzien, treedt volgende maand niemand minder dan Jacques Rabaut, die recent de Beaulieu-groep verliet, aan als nieuwe algemeen directeur van SunParks. TERUG NAAR DE BASIS."Sun gaat zich weer toeleggen op zuivere touroperating," verklaart Mark Vanmoerkerke. Hij kent aan touroperating, nu goed voor 80 % van de geconsolideerde omzet of 11,2 miljard frank (waarvan 6 miljard frank in België), een dubbele functie toe. Eén : die van regionale generalist, het aanbieden van een volledig gamma reizen in 3 euregio's, zijnde Brussel, Rijsel en Amsterdam. Twee : de functie van specialist. Zo bijvoorbeeld is Sun via Bridge en Cresta marktleider op Parijs vanuit het Verenigd Koninkrijk. Aanvullend daarop "hebben wij geopteerd voor een eenmerkenbeleid in België (Sunair), met een specialistenmerk ernaast ( Airtour)." In het kader daarvan werd eerder dit jaar de 65 % in Railtour sv weer doorverkocht aan de NMBS. Het terugplooien op de touroperating-activiteit is een meer dan begrijpelijke zet. Het is immers een business die nauwelijks eigen kapitaal vergt : de klanten betalen vóór ze op reis vertrekken, de leveranciers worden pas later betaald. Sweet business noemt men dat. CATHY BUYCKMARK VANMOERKERKE (GEDELEGEERD BESTUURDER SUN) Streeft naar een desinvestering van de diversificatie van Sun International.RUDOLF VANMOERKERKE (STICHTER SUN) Trekt zich vervroegd terug uit het dagelijks bestuur.