De chemie-industrie piekte in het derde kwartaal van 2008, maar sindsdien vielen de chemieprijzen en de waarderingen van de bedrijven enorm terug. Heel wat chemiebedrijven waren immers genoodzaakt om hun voorraden fors af te bouwen. Dat was vooral te wijten aan de sterke impact van de recessie op cyclische sectoren zoals de auto- en de bouwsector. De globale recessie en de moeilijke kredietmarkten zorgden ervoor dat de overname- en fusieactiviteiten in de sector er sterk op achteruitgingen (zie grafiek), en dat voor zowel de volumes als het aantal deals. Het volume blijft tussen 2008 en 2009 enigszins gelijk, maar dat is vooral te danken aan enkele grote deals, waaronder de acquisitie van Ciba door BASF (5,1 miljard dollar) en Rohm & Haas door Dow Chemical (15,3 miljard dollar). Die deals werden in 2008 aangekondigd, maar kwamen op het conto van 2009. Ondertussen aast BASF op Cognis. Een nieuwe consolidatiegolf in de sector dringt zich op.
...

De chemie-industrie piekte in het derde kwartaal van 2008, maar sindsdien vielen de chemieprijzen en de waarderingen van de bedrijven enorm terug. Heel wat chemiebedrijven waren immers genoodzaakt om hun voorraden fors af te bouwen. Dat was vooral te wijten aan de sterke impact van de recessie op cyclische sectoren zoals de auto- en de bouwsector. De globale recessie en de moeilijke kredietmarkten zorgden ervoor dat de overname- en fusieactiviteiten in de sector er sterk op achteruitgingen (zie grafiek), en dat voor zowel de volumes als het aantal deals. Het volume blijft tussen 2008 en 2009 enigszins gelijk, maar dat is vooral te danken aan enkele grote deals, waaronder de acquisitie van Ciba door BASF (5,1 miljard dollar) en Rohm & Haas door Dow Chemical (15,3 miljard dollar). Die deals werden in 2008 aangekondigd, maar kwamen op het conto van 2009. Ondertussen aast BASF op Cognis. Een nieuwe consolidatiegolf in de sector dringt zich op. De chemie-industrie startte zijn herstel al in de tweede jaarhelft van het afgelopen boekjaar. Een scherpe terugval van de vraag in 2008, gevolgd door sterke voorraadafbouw begin 2009 zetten de toon voor een matig herstel in de tweede helft van 2009. De onderliggende marktvraag begint nu ook stilaan wat te herstellen, al is het herstel niet voor alle eindmarkten van de chemiesector van toepassing (zie kader). In de auto-industrie in Noord-Amerika en Europa is er beterschap merkbaar, maar we stellen vast dat dat niet volstaat om een tijdelijk herstel op te wekken. De Europese autosector staat immers in voor meer dan 20 % van de eindmarkten van de chemie-industrie. De volatiliteit van de autoverkoop kan met andere woorden een sterke impact hebben op de omzetontwikkeling van de sector. Ook de luchtvaartsector gaat een moeilijk jaar tegemoet (zie Cash nr 16. van 22 april). De bouwsector wordt ondersteund door openbare investeringen in infrastructuur om de economie te ondersteunen en is sinds kort aan het herstel begonnen. Vooral de specialty chemicals moeten daar de vruchten van plukken. De elektronicasector heeft het afgelopen jaar een sterk herstel gerealiseerd (+13,8 % op jaarbasis), al is het niveau van 2007 nog veraf. De wereldwijde machtsgreep van de groeilanden op de globale economie wordt steeds sterker. De chemie-industrie ervaart op dit moment ook een explosieve groei in het Midden-Oosten. We merken dat heel wat chemiebedrijven nu ook in die regio - die zich historisch op olieproductie focust - productiefaciliteiten voor chemische producten installeren. Vooral in Saudi-Arabië, Abu Dhabi, Qatar en Koeweit is de opmars niet te stoppen. Die landen liggen relatief dicht bij de Aziatische markten, waar de grote groei vandaan komt. Een groeilandenverhaal zou zonder China natuurlijk geen groeilandenverhaal zijn. Hun sterkte ligt volgens KPMG International in de steun die ze van de Chinese overheid krijgen én in de filosofie om naar een industrie te groeien die zichzelf kan bevoorraden. KMPG verwacht dat de Chinese chemie-industrie tegen 2015 groter zal zijn dan die in de Verenigde Staten (momenteel nog de grootste chemieproducent). De groei van de industrie wordt vooral gedreven door fusies en overnames, aangezien de huidige waarderingen potentieel bieden. Die acquisities kunnen in combinatie met organische groei de chemie-industrie op middellange termijn veranderen, waarbij de focus wordt verschoven van Europa en de Verenigde Staten naar het Midden-Oosten en Azië. De westerse chemie-industrie wordt uitgedaagd door een grootschalige en flexibele capaciteit in het Midden-Oosten, China en India. Overnames en fusie hebben een enorm strategisch belang in de chemiesector. Toch is het aantal deals de afgelopen twee jaar sterk teruggevallen. De kredietcrisis en de moeilijke economische situatie zorgden ervoor dat acquisities voor de grotere chemiespelers niet langer prioritair waren. We gaan er echter vanuit dat de fusie- en overnameactiviteiten in 2010 sterk zullen toenemen. De waarderingen zijn veel aantrekkelijker geworden en de grotere spelers hebben voldoende slagkracht om de overnamemarkt te betreden. Nu het herstel in de eindmarkten op gang begint te komen, verwachten we dat heel wat chemiebedrijven hun doelstellingen zullen bijschaven en drastische strategische keuzes zullen maken. In de eerste plaats gaan we ervan uit dat er in 2010 nog meer op kosten zal worden bespaard. Die inspanningen zijn echter bijna uitgeput, waardoor de chemiebedrijven ook op structurele kosten zullen moeten besparen. De nu nog complexe structuren moeten worden vereenvoudigd en er moet worden gezocht naar synergievoordelen, ook buitenshuis. Alleen op die manier kunnen ze optimaal profiteren van een gradueel herstel. Chemiebedrijven gespecialiseerd in grondstoffen zullen het effect van kleinere marges kunnen counteren dankzij hun sterke kaspositie en stevige cashflows. Bedrijven in specialty chemicals moeten zich echter focussen op winstgevendheid en groei door onder meer nieuwe markten aan te boren en nieuwe technologieën te introduceren. De sterke, geïntegreerde spelers zullen op zoek gaan naar acquisities met extra toegevoegde waarde, waarmee ze bovendien verder op kosten kunnen besparen. Het gaat dan om administratieve, verkoop- en managingkosten. BASF zette alvast de eerste stap door interesse te tonen in Cognis. Het bedrijf kan immers rekenen op een stevige kaspositie na de inspanningen die het tijdens de crisis leverde. De grotere bedrijven hebben hun winstgevendheid versterkt, de langetermijnschulden drastisch verminderd én een sterke kaspositie opgebouwd. Dankzij die inspanningen zijn ze nu klaar om zich in een nieuwe consolidatiefase te gooien. Zo kan onder meer Solvay een beroep doen op 6 miljard euro, DSM op 3 miljard euro en Lanxess op 600 miljoen euro. De snelheid waarmee ze eventuele overnames zullen uitvoeren, zal het succes ervan bepalen. (C) Door Ken Van WeyenbergDe snelheid waarmee chemiebedrijven overnames zullen uitvoeren, zal het succes ervan bepalen.