Pierre Van Achter, advocaat bij Linklaters
...

Pierre Van Achter, advocaat bij LinklatersElke werkgever heeft een ius variandi: het recht op een eenzijdige wijziging van de arbeidsvoorwaarden van zijn werknemers. Dat recht is echter beperkt tot de niet-essentiële bestanddelen van de overeenkomst. Als de werknemer dus vaststelt dat de werkgever een essentieel onderdeel van zijn overeenkomst (arbeidsplaats, loon, functie, werkrooster...) eenzijdig en in belangrijke mate wijzigt, kan de werknemer volgens de theorie van handelingen die gelijkstaan met contractbreuk, de onrechtmatige verbreking van zijn arbeidsovereenkomst inroepen en eisen dat zijn werkgever hem een verbrekingsvergoeding betaalt. Om het belang van de wijziging te beoordelen, moet men onderzoeken in welke mate de wijziging overeenstemt met de wil van beide partijen en in verhouding staat tot de economische noodwendigheden van de werkgever. Wat de arbeidsplaats betreft, worden meerdere elementen in overweging genomen: de economische noodzaak voor de werkgever om de zetel van de onderneming te verplaatsen, de aanwezigheid in het arbeidscontract van een clausule die bepaalt dat de arbeidsplaats al dan niet een essentieel onderdeel van de overeenkomst uitmaakt (zelfs als zo'n clausule in principe niet bindend is voor de arbeidsrechtbanken), de afstand tussen de huidige en toekomstige arbeidsplaats, de bijkomende duur van het traject tussen woonplaats en werk, en de verplaatsing van de arbeidsplaats naar een ander taalgebied. Als de verplaatsing vergezeld gaat van begeleidingsmaatregelen ten gunste van de werknemer (een bijdrage aan de transportkosten, een bedrijfswagen, een verhoging van de verplaatsingsvergoedingen, de beloning van de verplaatsingstijd als werktijd...), is het weinig waarschijnlijk dat de werknemer deze verplaatsing kan inroepen als handeling die een verbreking van de arbeidsovereenkomst inhoudt. Samengevat betekent dit in uw geval dat de gevolgen van de geplande wijziging in die mate belangrijk zijn dat u de wijziging zou kunnen weigeren of - als het om een verplichting gaat - de verplaatsing zou kunnen beschouwen als een verbreking van uw arbeidsovereenkomst.