L ess is more. Met die beroemde uitspraak verwees de Duits-Amerikaanse architect Mies van der Rohe naar zijn voorliefde voor een minimalistische architectuur. Dat was halfweg de vorige eeuw. Vandaag maakt de less is more-trend ook opgang in andere domeinen. We spreken nu over slow management, slow food, slow travel en zelfs slow parenting, een opvoedstijl die kinderen een minder drukke agenda gunt. In al die gevallen gaat het om minder verbruiken, minder haast en kwaliteit in plaats van kwantiteit.
...

L ess is more. Met die beroemde uitspraak verwees de Duits-Amerikaanse architect Mies van der Rohe naar zijn voorliefde voor een minimalistische architectuur. Dat was halfweg de vorige eeuw. Vandaag maakt de less is more-trend ook opgang in andere domeinen. We spreken nu over slow management, slow food, slow travel en zelfs slow parenting, een opvoedstijl die kinderen een minder drukke agenda gunt. In al die gevallen gaat het om minder verbruiken, minder haast en kwaliteit in plaats van kwantiteit. Heel wat boeken bevelen een soberder levensstijl en een minder vol huis aan als weg naar het geluk. In zijn boek Moins c'est mieux breekt Michael Simperl een lans voor radicaal maar vrijwillig consuminderen: "Wie less denkt en less leeft, kiest er heel bewust voor om minder te willen en minder te hebben. En zich daar goed bij te voelen", schrijft hij. In België zijn er een vijftigtal slowlife-groeperingen actief onder de koepel van de vereniging Friends of the Earth. Hun filosofie laat zich kort samenvatten: leef zonder ballast. Minder materiële behoeften en een minder drukke agenda. "Eerst doe je het voor jezelf. Persoonlijk welzijn is de drijfveer om soberder te leven", zegt Ezio Gandin, voorzitter van Les Amis de la Terre, de Franstalige tak van Friends of the Earth in België. Tot zover het individu. Maar beweegt er ook iets in onze bedrijven? "Een bedrijf is er niet zomaar, het dient ergens voor", zegt Emeline De Bouver, doctoranda aan de UCL. "Door de slow-trend moeten we de manier waarop bedrijven nu worden gerund volledig in vraag stellen." In haar werk Moins de biens, plus de liens omschrijft ze soberheid als een instrument om geregeld "een schifting te maken" en zo de vooropgestelde doelen niet uit het oog te verliezen. Volgens Gandin kan het less is more-principe in de bedrijfswereld worden toegepast door de tijdsdruk op het personeel te verlichten. Bijvoorbeeld door deeltijds werk en loopbaanonderbreking aan te moedigen. "Het draait ook om aandacht voor het comfort van de medewerkers", vult De Bouver aan. Ook de slow management-trend gaat ervan uit dat mensen beter presteren als ze zich goed voelen, en streeft naar 'almaar beter' in plaats van 'almaar meer'. Op het menu: massagesessies en een ontspanningsruimte waar je een tukje kunt doen, een spel kunt spelen enzovoort. En ook rustmomenten om de oorzaken van stress te bestrijden en een minder complexe managementstructuur, die menselijk is en naar het personeel luistert. 'Hoe minder, hoe beter' houdt in dat de productieprocessen vereenvoudigd moeten worden, maar ook dat de goederen kwaliteitsvoller en duurzamer moeten zijn. Als fysicus houdt Gandin zich bezig met het optimaliseren van materialen, om de kloof tussen zijn waarden en zijn werk niet te groot te maken. Hij vindt het vreselijk om te zien hoe snel bepaalde goederen worden vervangen: "De eerste televisie en vaatwasmachine van mijn ouders gingen dertig jaar mee. Dat is nu niet meer denkbaar. Er zijn al heel wat inspanningen geleverd om de productieprocessen te verbeteren en te vereenvoudigen. Dat is goed, maar het volstaat niet. Producten moeten herstelbaar zijn, en niet gemaakt om na twee jaar te dumpen", zegt hij met klem. Nog een kernthema van less is more: de natuurlijke rijkdommen niet uitputten en een ecologische reflex aankweken. "We moeten de gebruikte middelen analyseren en ons de vraag stellen of ze milieuvriendelijk zijn", benadrukt De Bouver. Sommige bedrijven leveren inspanningen. Ze moedigen hun medewerkers bijvoorbeeld aan om te carpoolen, kiezen voor groene energie of gebruiken alleen maar gerecycleerd papier. Ook in de reclame wordt de trend in de verf gezet. Mini pakte bijvoorbeeld uit met de slogan " Minimalism" om te wijzen op het geringe verbruik van zijn auto's. Verzekeraar Ethias probeert zijn klanten met een zuinigheidsbonus te stimuleren om hun auto wat minder te gebruiken. "De prijs van onze verzekeringscontracten hangt rechtstreeks af van het aantal gereden kilometers. We proberen in te spelen op de trend door de consument te sensibiliseren", aldus Philippe Lallemand, voorzitter van het ethisch comité van Ethias. Ten slotte is ook het beperken van het aantal ingrediënten voor bedrijven een uiting van soberheid. Verschillende merken hanteren dit trouwens als verkoopargument. Het parfum Loewe 7 van de groep LVMH gaat er prat op dat het slechts zeven bestanddelen bevat. Häagen Dazs promoot zijn nieuwe roomijs met de woorden: "Vijf ingrediënten. Room, vanille, suiker, eieren, melk en verder niets." En NaturNes, het assortiment babyvoeding van Nestlé, pleit ervoor om "smaken geleidelijk te ontdekken" door het aantal ingrediënten te beperken. Het merk publiceert op zijn website zelfs een vergelijkende tabel van het aantal ingrediënten in NaturNes en in de klassieke potjes. LARA VAN DIEVOET"Producten moeten herstelbaar zijn, en niet gemaakt om na twee jaar te dumpen"