Het verschil tussen James Bond en een gewone sterveling? Als wij bedreigd worden door een moordende spin of verleid worden door een beeldschone, halfnaakte deerne reageren we onmiddellijk. James Bond wacht een halve seconde.
...

Het verschil tussen James Bond en een gewone sterveling? Als wij bedreigd worden door een moordende spin of verleid worden door een beeldschone, halfnaakte deerne reageren we onmiddellijk. James Bond wacht een halve seconde. Schrijvers van detectiveverhalen hebben het bij het rechte eind. Het geheim van een topprestatie is niet de kunst om razendsnel te reageren. De kunst is de reactie even uit te stellen. Dat geldt zelfs voor toptennissers die net iets langer dan gewone tennissers kunnen wachten om te beslissen hoe ze zullen slaan. Die fractie van een seconde uitstel stelt hen in staat nog wat accurater in te schatten waar de bal juist hun racket raakt. Bij een studie van de reactie van Amerikaanse bedrijven op de Japanse dreiging in de jaren tachtig bleek dat de bedrijven die te snel reageerden er later bekaaid van afkwamen. De bedrijven die enkele maanden de tijd namen om de beste reactie op de onverwachte dreiging te bepalen, waren degene die de strijd met de Japanse concurrenten succesvol aangingen. Het bekendste voorbeeld is Harley-Davidson dat in zijn strijd met Honda er aanvankelijk zeer slecht aan toe leek, maar finaal zegevierde. De gouden regel is blijkbaar: als het echt belangrijk is, en enkel de juiste reactie je kan redden, stel je beslissing dan zo lang mogelijk uit. Reageer niet te snel. Iedereen kent ondertussen wel de marshmallowtest met vierjarige peuters. Zij die konden wachten tot ze er een tweede kregen, schopten het later op elk vlak veel verder dan hun leeftijdgenootjes die de marshmallow onmiddellijk verorberden en op die manier de kans verkeken een tweede te verdienen. Haast en spoed is zelden goed. Die regel lijkt een van de meest fundamentele te zijn in onze fysiologie. Reflexen zijn vreemd genoeg in sommige gevallen te snel. De kunst is een schok heel goed te laten doordringen en dan snel van die schok te kunnen herstellen. Het hoofd koel houden en dan pas reageren. Onderzoekers hebben vastgesteld dat wie dat kan een zeer variabele hartslag heeft. Vaak is het maar een kwestie van enkele milliseconden. Maar traders op de beursvloer met een zeer variabele hartslag presteren beter dan het gemiddelde. Mensen met een zeer variabele hartslag zijn zeer stressbestendig, vertonen grote veerkracht, zijn gezonder, enzovoort. Eens te meer leren we uit topsport. De beste atleten zijn niet diegenen die hun hartslag laag kunnen houden, neen, het zijn zij die het snelst hun sterk verhoogde hartslag weer normaal krijgen. Kan je dat oefenen? Oh ja! Alle sportcoaches weten hoe. Maar de nieuwste inzichten leren dat het soort trainingsschema's voor topatleten ook de geest zeer fit houdt. En ook hier zien we dezelfde paradox. Het zijn de perfecte rustschema's voor de atleet die hem optimaal voorbereiden op de piek. Wie als atleet onvoldoende recupereert, wie bijvoorbeeld te veel traint, mag het vergeten tijdens de wedstrijd. Managers die onvoldoende recupereren, onvoldoende slapen en onvoldoende afleiding hebben, presteren minder. Vooral dat laatste is interessant. Want de vergelijking met atleten is wat misleidend. Managers zijn zelden lichamelijk uitgeput. Ze zijn psychisch 'op'. Maar mentale fitheid bereik je niet zozeer door twee uur domweg niets te doen op de luie sofa, neen, mentale fitheid bereik je door net op tijd iets anders te doen. Want mentale vermoeidheid is waarschijnlijk een signaal dat we al veel te lang aan het zoeken zijn naar iets dat we toch niet gaan vinden. Heel ons lichaam is erg economisch ingesteld. Het houdt niet van de verkwisting van energie. Zorg dus voor afwisseling! Bijna al mijn collega's vertellen me hoe moe ze zijn na een dag lesgeven. Ja, ze wandelen rond, maar zoveel kilometers leggen ze nu ook weer niet af. En normaal zouden ze daarbij snel getraind moeten zijn. Ze zijn moe omdat ze veel te lang aan een stuk hetzelfde doen. Telkens opnieuw rapporteren uitvoerders, mensen onder aan de piramide, meer stress dan middle managers, die op hun beurt meer stress hebben dan topmanagers. Daar zijn vele verklaringen voor. Maar de nieuwste is toch wel: de topmanagers hebben meer afwisseling. De auteur is partner-hoogleraar management aan de Vlerick Leuven Gent Management School.Als het echt belangrijk is, en enkel de juiste reactie kan je redden, stel dan je beslissing zo lang mogelijk uit.