Het aantal bedrijven dat een onderdeel afsplitst en het apart naar de beurs brengt, neemt een hoge vlucht. Vorig jaar werd het hoogste aantal spin-offs sinds 1999 gerealiseerd en na drie kwartalen in 2015 ziet het ernaar uit dat dit jaar nauwelijks zal moeten onder doen. Recente voorbeelden van aangekondigde afsplitsingen zijn die van Alcoa, BHP Billiton en Hewlett-Packard. Dichter bij huis is Philips van plan zijn lichtdivisie af te splitsen.

Meestal is het management van een bedrijf van mening dat verzelfstandigde onderdelen efficiënter geleid kunnen worden. Soms spelen ook andere motieven een rol. Bij overnames wordt de overnemer vaak door de mededingingsautoriteiten verplicht een of meer onderdelen te verzelfstandigen. Soms wordt een afsplitsing ook opgelegd van hogerhand. Zo moest ING de verzekeringstak Nationale Nederlanden afsplitsen.

Los van het motief ontvangen aandeelhouders van het moederbedrijf gevraagd of ongevraagd een belang in de nieuwe verzelfstandigde dochter. In veel gevallen gaat het om kleine posities. Institutionele beleggers kiezen er vaak voor die snel te verkopen, omdat ze niet aan de eisen voor de omvang en de verhandelbaarheid voldoen. Om die reden is de beursprestatie van een verzelfstandigd bedrijf op korte termijn vaak slechter dan die van het moederbedrijf, zonder fundamentele reden. De marktonderzoeker Spin-Off Research rekende voor dat aandelen van spin-offs afgezien van de eerste maanden na de splitsing op iets langere termijn beter presteren dan de markt. We bekijken twee trackers die gespecialiseerd zijn in recent verzelfstandigde bedrijven.

Deze tracker wordt uitgegeven door Guggenheim Investments en noteert al bijna negen jaar op de NYSE met als tickersymbool CSD. De onderliggende waarde is de Beacon Spin-Off Index, een passief beheerde index die veertig bedrijven telt en in principe halfjaarlijks wordt geherbalanceerd. Dat kan worden uitgesteld als er in een bepaalde periode te weinig nieuwe spin-offs zijn. De bedrijven die tot de index behoren, werden de voorbije 6 tot 30 maanden afgesplitst van het moederbedrijf. Het kan gaan om een volledige spin-off voor bestaande aandeelhouders, maar ook een aparte IPO of beursintroductie van een afzonderlijk onderdeel is mogelijk. De minimumgrens is er om de underperformance tijdens de eerste maanden van de notering te vermijden.

Er zijn geen specifieke voorwaarden voor de omvang, maar in de praktijk zien we dat 90 % van de bedrijven in de index een marktwaarde heeft van minder dan 10 miljard USD. Alle bedrijven hebben een beursnotering in de Verenigde Staten, maar het gaat daarom niet automatisch om Amerikaanse bedrijven. CSD doet het dit jaar 8 % minder goed dan de S&P500, maar over een langere periode presteert de tracker wel beter. De jaarlijkse beheersvergoeding werd vastgelegd op 0,66 %.

De vastgoedgroep Brookfield Property Partners werd afgesplitst van Brookfield Asset Management, door sommige beleggers wellicht beter bekend onder de vroegere naam Brascan. Liberty Media is ontstaan uit de kabelgroep van John Malone, die ook Telenet controleert. Het Ierse Allegion is dan weer actief in beveiliging (hard- en software) en werd in december 2013 afgesplitst van Ingersoll Rand. Keysight Technologies is actief in het segment van de gespecialiseerde meetapparatuur en behoorde vroeger tot de Agilent-groep. Het nieuwe News Corp. werd afgesplitst uit de oude News Corp.-groep van de mediamagnaat Rupert Murdoch en omvat onder meer alle Australische activiteiten. De primaire beursnotering is in Sydney, maar het aandeel wordt ook op de NYSE verhandeld.

Deze tracker met tickersymbool SPUN behoort tot de Market Vectors-productfamilie van uitgever Van Eck Global. SPUN is nog maar enkele maanden op de markt, vandaar de lage volumes en het ontbreken van een rendementshistoriek. Deze tracker gaat iets breder dan CSD met een onderliggende index (Horizon Kinetics Global Spin-Off index) die 85 bedrijven telt. Bij de lancering kregen alle bedrijven een gelijke weging en die wordt elk kwartaal opnieuw aangepast. De minimale beurswaarde om in de index te worden opgenomen, werd vastgelegd op 500 miljoen USD.

Net als CSD is ook SPUN sterk Amerikaans gericht, met 68 % van de bedrijven met hoofdzetel in de Verenigde Staten. Daarna volgen Europa (20 %), Australië en Nieuw-Zeeland (samen 8,5 %) en Hongkong en Singapore. De jaarlijkse beheerskosten liggen met 0,55 % wel iets lager dan bij CSD.

AFSPLITSINGEN NEMEN EEN HOGE VLUCHT.