De autoverzekering is wettelijk verplicht. Toch wat het luik 'Burgerlijke Aansprakelijkheid' (BA) betreft. Dat deel dekt de verantwoordelijkheid van de chauffeur voor alle schade die hij aan derden toebrengt. De verzekeraar van de partij die in fout is, zal de lichamelijke en materiële schade vergoeden.
...

De autoverzekering is wettelijk verplicht. Toch wat het luik 'Burgerlijke Aansprakelijkheid' (BA) betreft. Dat deel dekt de verantwoordelijkheid van de chauffeur voor alle schade die hij aan derden toebrengt. De verzekeraar van de partij die in fout is, zal de lichamelijke en materiële schade vergoeden. De andere luiken van de autoverzekering, zoals 'Rechtsbijstand' (dekking voor de gerechtskosten in geval er een gerechtelijke procedure plaatsheeft) of de omniumverzekering, zijn niet wettelijk verplicht. De omniumverzekering dekt diefstal van het voertuig en materiële schade die men aan zijn eigen voertuig heeft, of de chauffeur nu in fout is of niet. Het belangrijkste luik blijft ongetwijfeld 'Burgerlijke Aansprakelijkheid'. Om de te betalen premie te bepalen, doet men een beroep op de bonus-malusschaal. Tot voor kort bestond er een unieke nationale schaal, maar die werd door Europa veroordeeld op grond van een Europese richtlijn (die stelt dat de tarieven vrij moeten zijn en dat voorafgaande of systematische controles van tarieven en niet-levensverzekeringscontracten, autoverzekeringen inbegrepen, moeten worden afgeschaft). De oude nationale schaal omvatte 23 trappen (niveaus 0 tot 22). Binnen de trappen 0 en 1 betaalde de verzekerde 54 % van de premie. Maar in trap 22 betaalde hij 200 %. Voor de tussentrappen 11 (niveau toegepast bij privé-gebruik van het voertuig) en 14 (gebruik voor beroepsdoeleinden), moesten er premies van 85 % en 100 % betaald worden. Dus: hoe hoger de trap, hoe hoger de premie die men moest betalen. Bij een ongeluk waarbij de verzekerde in fout was, steeg zijn malus met vijf trappen per schadegeval. Maar het eerste schadegeval in het jaar deed de malus met slechts vier trappen stijgen, gezien de malus per verzekeringsjaar automatisch met één trap daalde. Bij een tweede schadegeval (en bij de daarna volgende) steeg de malus met vijf bijkomende trappen. Sommige verzekeraars passen trouwens nog altijd de oude bonus-malusschaal toe. Dat is onder andere het geval bij Axa Belgium, DVV, Generali Belgium, ING Insurance en Winterthur. Andere verzekeraars hebben nu een eigen bonus-malussysteem uitgewerkt. Daarbij wijkt het aantal trappen en de te betalen premie af van de vroegere unieke schaal die destijds door alle marktspelers samen werd voorgelegd. Ze vernieuwen nu door negatieve trappen in te voeren. Dat is het geval met de volgende spelers: AGF Belgium: voegde de trappen -1 en -2 aan zijn schaal toe. Met dit nieuwe systeem stijgt de premie minder snel voor de verzekerde die zich op trap -1 bevindt en die voor de eerste keer bij een ongeluk betrokken is waarbij hij in fout is (+5,6 % in plaats van +11,1 %). Bij een ongeluk waarbij men in fout is, stijgt de premie niet meer voor een klant die zich op trap -2 bevindt. Voor de trappen -2 en +2 geldt een zelfde premie (54 %). Zelfde principe bij de Federale Verzekeringen en bij FB Verzekeringen: twee negatieve trappen (-1 en -2) werden aan de bonus-malusschaal toegevoegd. De premie die met de twee negatieve trappen overeenstemt, bedraagt 54 %. Bij verzekeraar Partners Verzekeringen: blijft de verzekerde die de trap 0 bereikt heeft, verder dalen op de schaal zolang hij geen ongeluk heeft waarbij hij in fout is. Er werden twee negatieve trappen aan de schaal toegevoegd. Fortis AG: introduceert ook al twee negatieve trappen. Maar de premies die worden toegepast bij trappen 3 en 4, dalen met respectievelijk 5,3 % en 10 %. De premie die moet worden betaald (54 %) is identiek voor de trappen -2 tot +4. Bij een eerste ongeluk in fout stijgt de malus bij de chauffeurs die zich op graad 0, -1 en -2 bevinden, maar hun premie blijft ongewijzigd. P&V Verzekeringen: voegde vier bijkomende negatieve trappen toe: -1, -2, -3 en -4. Ze zijn van toepassing voor de polissen die sinds respectievelijk één jaar, twee jaar, drie jaar of vier jaar of langer op trap 0 staan. De premies bedragen 48 % voor trap -4 en 51 % voor trappen -3, -2 en -1. Bij trap -4 zal de verzekerde bij een ongeluk waarbij hij in fout is, dus maar stijgen tot trap 0. Mercator Verzekeringen: introduceerde eveneens twee negatieve trappen (-1 en -2). KBC Verzekeringen: past een specifieker systeem toe. Het brengt zijn verzekerden in drie prijsklassen onder (A, B en C), waarbij elke klasse 17 trappen kent (18 trappen als we niveau 0 meetellen). Behoudens uitzonderingen, stapt men in het systeem in bij trap 6 van klasse A. Na een ononderbroken periode van drie jaar zonder ongeluk waarbij men in fout is, gaat de verzekerde over naar klasse B. Na nog eens drie jaar zonder ongeluk waarbij hij in fout is, gaat hij over naar klasse C. Als de verzekerde eenmaal in een hogere klasse zit, kan hij nooit meer teruggaan naar een vorige klasse. Nateus (ex-Naviga-Mauretus): past geen negatieve trappen toe. Maar de premie is wel gevoelig hoger voor trappen 21 (240 %) en 22 (300 %) dan in de oude bonus-malusschaal (160 en 200 %). Bij trap 4 echter wordt een coëfficiënt van 54 toegepast, in plaats van 60 bij het eerste ongeluk waarbij de klant in fout is die op trap 0 zat (dus niveau 54 blijft behouden indien men naar trap 3 gaat in plaats van over te gaan naar niveau 57). De verzekerden die op trap 0 zitten, profiteren dus ook van een 'gratis ongeluk', want ze krijgen geen premieverhoging na een ongeluk waarbij ze in fout waren. Andere verzekeraars kennen jokers toe. Dat geldt onder andere voor Axa Belgium, Ethias, ING Insurance en Winterthur. Axa Belgium: was de eerste verzekeraar die een joker introduceerde. Bij een ongeluk waarbij de verzekerde in fout was, blijft men op dezelfde bonus-malustrap. Een belangrijk gevolg voor de chauffeur is dat hij het supplement dat bovenop de premie komt door het ongeluk, niet moet betalen (het gaat om een stijging van gemiddeld 20 %). In eerste instantie werd de joker toegekend als de verzekerde twee jaar rondreed op ten minste trap 0. Daarna werd de joker uitgebreid tot de chauffeurs die bonus 1, 2 of 3 hadden sinds ten minste vijf jaar (sommige klanten krijgen bij intekening zelfs twee jokers). Ethias: kent een joker toe als de verzekerde vijf jaar lang rondrijdt op de bonus-malustrap 0. Als de joker gebruikt is, kan hij na vijf jaar op bonus-malus 0 opnieuw toegekend worden. Na drie jaar op trap 0, krijgt men een korting op de premie van 5 %. Na acht jaar op trap 0, bedraagt die korting 10 %. FB Verzekeringen: heeft een gelijkaardig concept met zijn politiek van no-claims: een dergelijk attest wordt bezorgd aan de chauffeur die de trap -2 heeft bereikt (met als gevolg een minder hoge premie en het feit dat de premie bij het eerste ongeluk waarbij men in fout is, ongewijzigd blijft). Fidea: behoudt zijn joker voor nieuwe klanten die drie jaar lang geen schadegeval hebben. Generali: kent twee keer een krediet toe bij een schadegeval. De bonus-malus trap 0 wordt behouden bij een ongeluk waarbij men in fout was zonder dat er verzwarende omstandigheden waren. Het dubbele krediet wordt gecombineerd met de Superbonus. Iedereen die op trap 0 zit en zijn dubbel krediet een jaar lang houdt, heeft recht op de Superbonus+ (een nog grotere korting). Iedere verzekerde met een Superbonus die een ongeluk veroorzaakt, kan zijn eerste krediet gebruiken om ook zijn Superbonus te behouden. En elke verzekerde op trap 0 die de Superbonus heeft, heeft automatisch ook recht op het dubbele krediet. ING Insurance: kent een joker toe aan klanten die vijf jaar rondrijden zonder ongeluk of die al twee jaar lang op trap 0 staan. KBC Verzekeringen: de klant die zich drie jaar lang zonder ongeluk op trap 0 bevindt, krijgt een joker. P&V Verzekeringen: kent een 'bonus' toe aan goede klanten (die ten minste twee jaar met een bonus-malus van 0 of lager rondrijden). Gevolg: indien de verzekerde betrokken is bij een ongeluk waarbij hij in fout is, stijgt de bonus-malus noch de premie. Winterthur: kent een Bonus Bonus toe. Die is slechts eenmaal geldig en is bestemd voor de verzekerden met een BA auto die ten minste twee jaar lang op trap 0 bleven staan. Bij een ongeluk blijft de trap ongewijzigd en de premie stijgt niet. Met de Bonus Bonus kan men dus net als met de joker de premie ongewijzigd houden na een ongeluk waarbij men in fout was. Sinds het begin van dit jaar reikt DVV zelfs OsCars uit aan zijn verzekerden. De toekenningsvoorwaarden zijn de volgende: op de vervaldag van het contract BA auto kent de verzekeraar een OsCar toe aan elke verzekerde die het hele jaar op bonus-malus 0 bleef en die de voorbije vijf jaar bij geen enkel ongeluk betrokken was waarbij hij in fout was. De verzekerde heeft jaarlijks recht op een extra OsCar wanneer hij in het kader van zijn volledige omniumverzekering in het voorbije jaar geen schadegeval gehad heeft. De voordelen die aan een OsCar gekoppeld zijn, verschillen tussen de contracten onderling. Afkoop van de franchise: de verzekerde betaalt de franchise niet meer (het bedrag dat de verzekerde bij een schadegeval nog moet betalen) in ruil voor zes OsCars. Dit voordeel wordt toegekend in het kader van de familiale verzekering, de woningverzekering en de volledige omniumverzekering (voor die laatste ligt de limiet op 750 euro). De bonus-malus blijft op 0 bij de BA auto bij een ongeluk waarbij men in fout was in ruil voor drie OsCars. Met uitzondering van ongelukken met verzwarende omstandigheden (dronkenschap, bijvoorbeeld). Dit is een vernieuwend concept, want DVV beperkt de OsCars niet tot één verzekering. Bovendien kan elk familielid er gebruik van maken: de OsCars kunnen binnen één gezin worden opgespaard en zijn zonder tijdslimiet overdraagbaar. Ze kunnen uiteraard niet in geld worden omgeruild. Voor de BA auto wordt een maximum van drie OsCars toegekend, tegen vier voor een volledige omniumverzekering (of maximum zeven per contract autoverzekering). Zo kregen 101.500 klanten van DVV op 1 januari 2005 een mooie beloning onder de vorm van 321.000 OsCars. Sinds kort garandeert Fortis AG zijn klanten die zich op de laagste trap van de bonus-malus bevinden (-2) dat ze tijdens de volledige looptijd dat niveau zullen behouden. Ze krijgen van hun verzekeraar dus de absolute garantie van dit voordelige tarief, ook nadat ze een ongeluk hadden waarbij zij in fout waren. Het is de eerste keer dat een verzekeraar in België met een dergelijk concept komt. Er zijn natuurlijk wel een aantal verzwarende omstandigheden die deze garantie annuleren (zoals dronkenschap en vluchtmisdrijf). Er werden in elk geval al 250.000 klanten op die manier beloond. Fortis AG kent nog een ander voordeel toe: oudere chauffeurs ('senioren') krijgen de garantie dat hun contract niet op basis van hun leeftijd zal worden opgezegd. Behalve wanneer het ongeluk duidelijk kan worden toegeschreven aan de verminderde vaardigheden van een chauffeur ouder dan 75 jaar. Dat moet dan worden bevestigd door een test die wordt afgelegd bij een gespecialiseerde instelling. Winterthur biedt sinds kort zijn Bonus Bonus aan (zie hierboven), niet alleen aan zijn klanten, maar ook aan elke nieuwe verzekerde die kan bewijzen dat hij ten minste twee jaar op de trap 0 bleef. En dat net als bij Fortis AG met behoud van de trap (en het tarief) tijdens de volledige looptijd van het contract. Ook bij Mercator Verzekeringen bestaat er een gelijkaardig systeem: wie een polis BA neemt en zich op de trap -2 bevindt, blijft levenslang op -2. Maar de verzekeraar behoudt zich wel het recht voor de voorwaarden te herzien in enkele gevallen (zoals drie ongelukken waarbij men in fout is of rijden terwijl men dronken is). Laurent Feiner